| |
In 1895 lukte het in Amerika om Calcium carbid (een
chemische substantie) op zodanige wijze met water te
vermengen, dat het brandbaar en bruikbaar acetyleengas
opleverde en gaf, in tegenstelling tot olie- en kaarslantaarns
een zee van helder wit licht. Het nadeel was echter
het regelmatige secure onderhoud en de stank. Kwam men
echter onderweg zonder vocht te staan, buiten bereik
van water, dan werd er gewoon in gepiest, dit ging overigens
ook perfect bij vriezend weer. Een groot voordeel was
dat wanneer je stilstond de lantaarn nog licht gaf.
Enkele lampen werden uitgevoerd met een draagbeugel,
zodat je na het stallen de lantaarn van de fiets nam
en gemakkelijk de weg naar de woning kon vinden. Olie-
en kaarslantaarns vergden minder onderhoud en gingen
relatief lang mee. De kaarslantaarn werd overigens hoofdzakelijk
gebruikt in west Europa.
De olielantaarns waren eigenlijk
het meest succesvol, relatief weinig onderhoud, redelijke
lichtopbrengst en brandde op vele soorten olie, zoals
petroleum, benzine en kerosine. Grote merknamen van
lampen waren: Riemann, Lucas, Powell and Hanmer, Miller,
Radsonne, Lohmann, Scharlach en Solar. Deze fabrieken
stonden hoofdzakelijk in West-Europa en Noord Amerika.
Nederland heeft helaas geen lampenfabrieken gehad.
Wel werden bij grote orders de Nederlandse bedrijfsnaam
op de lamp gezet. De eerste generatie lampen was van goedkoop zwart-gespoten dun ijzer. Later werden de lampen hoofdzakelijk vervaardigd van vernikkeld koper. Op verzoek van de scheepvaart werden
in 1922 de zijreflectoren van groen en rood (bakboord
stuurboord) vervangen door witte glaasjes, dit om
verwarring te voorkomen. In Engeland is er een periode
geweest waarin de lantaarns zwart geverfd werden om
luxe-belasting te omzeilen.
De prijzen varieerden
van enkele antieke kwartjes tot enkele tientjes, veel
geld voor die tijd overigens, want het hebben van
een fiets was op zich al een luxe. Bij de entree van
de dynamo, rond 1930, werden vele lampen bij het vuil
gegooid, gelukkig zijn er prachtige exemplaren bewaard
gebleven, klik daarom op: CARBID,
OLIE
of KAARS
en u komt op de fotopagina’s waarop u vele prachtige
fietslantaarns kunt bewonderen. U zult versteld staan
van de schoonheid en variatie.
N.B.: Sommige dateringen van de getoonde lantaarns zijn bij benadering.
TIP:
Voor een compleet overzicht van de geschiedenis van
de fiets kan ik u
het “VELORAMA” ( www.velorama.nl
) in Nijmegen van harte aanbevelen, alsmede ( www.karbidlampen-sammler.de
).
Tevens is er een Nederland vereniging "de
oude fiets" (www.oudefiets.nl)
die antieke fietsen
koestert en voor het nageslacht tracht te behouden.
|
|
