|
|
Voor de liefhebber zijn er nogal wat redenen te bedenken om iconen te
verzamelen of er op zijn minst naar verlangen een icoon te bezitten. De
eerste en belangrijkste reden voor mij is dat iconen eenvoudigweg zo
mooi zijn. Kijken naar iconen is voor mij intens genieten. De meeste
boeken en artikelen gaan over de geschiedenis, de achtergrond en de
betekenis van iconen. Toch is de schoonheid het eerste waar je door
getroffen wordt, als je naar iconen kijkt. Kleuren die stralen alsof ze
pas kortgeleden geschilderd zijn. Een compositie waar soms eeuwen van
louterende traditie aan ten grondslag liggen. Kortweg, schilderingen van
een dikwijls indrukwekkend kwaliteitsniveau. Het Griekse woord “eikon “
betekent “beeld” of “gelijkenis”. Toch wil een icoon niet alleen beeld
of portret zijn, maar ook een “deel van het wezen” van wie het afgebeeld
is weergeven.
Iconen een plek geven in je huiskamer doe je echter
niet alleen omdat je ze mooi vindt. Er is meer. Iconen zijn religieuze
voorstellingen. Dat betekent, althans in mijn beleving, dat ze meer te
bieden hebben dan alleen datgene wat direct visueel waarneembaar is. Ze
vertellen iets over “een andere wereld”. Begrippen als geloof en religie
hebben voor westerlingen, zeker anno 2010, een totaal andere inhoud en
betekenis dan voor de gelovigen van de Orthodoxe kerk. Maar voor mij is
het om open te staan en geraakt te worden door de vroomheid, het
vertrouwen en het geloof van die boodschap ”uit de andere wereld”. Het
is hierom dat ik dagelijks zo geniet van de iconen die een plaats hebben
gekregen in mijn huis. In de Orthodoxe kerken is het uiteraard ook
mogelijk om te genieten van de schoonheid van de iconen, maar daar
blijft het kijken met een andere betekenis, daar zijn de iconen een
object van devotie en gebed. Hier in de westelijke landen zijn wij
mensen van een andere tijd. Daarom gaan wij anders met iconen om dan
bijvoorbeeld de Russen die vroeger, en nu nog steeds, een zogenaamde
mooie hoek ook wel rode hoek in hun woning hebben, die dienst doet als
een soort huiskapel. Daar zijn iconen object van devotie en gebed. Ik
kan op de bank zitten kijken, genieten, mijmeren en proberen een beetje
tot rust te komen bij mijn iconen. Vaak heb ik dan al ‘s morgens een
waxinelichtje opgestoken, en blijf ik even in devotie staan. Ook ‘s
avonds als ik de gordijnen sluit of de lampen uit doe, dan blijf ik even
een ogenblik in gedachten staan voor mijn iconen. Soms vragen mensen
welke icoon ik het mooiste vindt van mijn collectie. Daarop moet ik het
antwoord schuldig blijven uiteraard er is er een bij die ik wel drie
keer heb schoon gekrabd, een ander die kon ik maar niet op de voor mij
juiste kleur krijgen. Als ik eerlijk ben moet ik zeggen dat de MoederGods iconen voor mij de meeste aantrekkingskracht hebben. Mijn
eigen moeder had als roepnaam Marie en is gestorven toen ik tien jaar
oud was. Ik denk, en weet het wel zeker, daar is de speciale verering
van Maria uit voort gekomen. Ik heb dan inmiddels al enkele MoederGods,
en andere iconen van Heiligen gemaakt. Ik beschouw het dan ook als een
grote eer dat men mij heeft verzocht om een afbeelding van een
MoederGods icoon ter beschikking te stellen voor de Kerstkaart van 2009
door het parochie bestuur.
Mag ik U allen, een Zalig Nieuwjaar wensen vol warmte,
geluk en gezondheid.
Joop van Drie |
|
|
Moeder Gods van Korsun
32x25cm. 2009-09Deze icoon is vernoemd naar de
Byzantijnse stad Korsun en hoort bij één van de meest ontroerende
beelden van het Eleousa type.
Vanaf de Byzantijnse tijd is deze icoon bijzonder geliefd in de Balkan
landen, toen nog kolonies van het Byzantijnse Rijk.
Vanaf de 18e eeuw raakte zij bekend in Rusland, via nauwe contacten met
de Serviërs, toen de grenzen van Rusland nog tot aan de Zwarte Zee
reikten.
In beide landen wordt bij deze icoon om wonderen gebeden.
De icoon is op zaterdag 15 augustus 2009 te Utrecht
gewijd.
Joop van Drie
Russisch-iconenschilder |
 |
