De
Dieptebal
Het bespelen van de
dieptebal of het steekpasje buiten en binnen het zestienmetergebied door de
keeper is een van de minst getrainde situaties. Dat is eigenlijk onacceptabel,
want het beheersen van dit onderdeel is voor een keeper in het moderne voetbal
heel essentieel. Als een ploeg vrijwel altijd aanvalt op de helft van de
tegenpartij, zoals wij dat in Nederland toch graag het liefste hebben, is het duidelijk dat de ruimte tussen de verdediging
en achterlijn groot is en dat de aangewezen speler om deze ruimte te
verdedigen de keeper is.
Daarover bestaat ook
weinig discussie. Maar zodra de ruimte achter de verdediger kleiner wordt,
bijvoorbeeld tussen de zestienmeterlijn en de achterlijn, wordt voor veel
trainers de rol van de keeper al veel minder logisch en vanzelfsprekend. Maar
een keeper moet altijd proberen de ruimte voor hem te bespelen en te
verdedigen.
Onderscheppen
'Zo vroeg mogelijk de
bal onderscheppen' Dat is een belangrijk uitgangspunt bij de visie op keepen
en keeperstraining bij balbezit van de tegenpartij. Dat kan vooral door het
bespelen van de diepte gestalte krijgen. Maar bij het verwerken van een
dieptebal kan een keeper met heel wat factoren te maken krijgen en daarom kun
je ook van een complexe situatie spreken.
Toch is er in het
algemeen weinig waardering voor het beheersen van dit belangrijke onderdeel.
Als een keeper tijdig uitkomt en de bal keurig onderschept, wordt dit vaak
uitgelegd als een 'makkie', veroorzaakt door een slechte pass van de
tegenstander. Beoordeelt een keeper een dieptebal verkeerd en kan de
tegenstander scoren, dan krijgt hij alle schuld. Dat is niet eerlijk. Denk
maar eens na over de volgende situatie.
Een keeper die op de
lijn blijft staan, loopt niet de kans om een duidelijk herkenbare blunder te
maken. Maar door die keuze zorgt hij wel voor vele kansen van de tegenstander,
hoewel dat minder 'zichtbaar' is. Hij zal ook met erg veel 1:1 situaties
geconfronteerd worden en wat is daarbij zijn kans?
Daarom is het
verstandiger om wel voortdurend die diepteballen te onderscheppen. Liever per
seizoen 50 van zulke situaties vroegtijdig oplossen en een duidelijke blunder
dan 51 keer met een 1:1 situatie geconfronteerd worden! Dat is echter de
keuze! Bij het 1:1 duel is gezegd dat een goede keeper in die situatie 70%
kans heeft om als winnaar uit dat duel te komen, maar in het genoemde
voorbeeld betekent dat nog steeds zo'n 19 tegendoelpunten! Belangrijk is wel
dat de situatie getraind, geoefend moet worden. Daarom moet allereerst dit
voetbalprobleem puntsgewijs worden geanalyseerd.
Problemen vanuit de
keeper gezien
Het gebrek aan
waardering of de angst voor de gevolgen van een blunder zorgen ervoor dat heel
veel keepers bij voorbaat angst hebben voor de misser op de dieptebal of
misschien voor een lob. Daardoor kiezen de keepers meer voor 'de lijn' positie,
waardoor dus meer 1:1 duels zullen voorkomen. Bij dat 1:1 duel hebben zij het
gevoel dat ze als held uit de situatie kunnen komen door een schitterende
redding te verrichten. Een tegendoelpunt? Jammer, want het is zo moeilijk om
een 1:1 duel te winnen en daarvoor is meer begrip. Eerste de taak van een
keeperstrainer is om de kronkel in deze redenering aan ta pakken, hoewel dat
voor de meeste keepers een hele omschakeling betekent.
1. Positie van de keeper
Deze positie moet zo zijn dat:
Deze twee zaken
kunnen niet los van elkaar gezien worden. Des te meer de keeper op z'n lijn
blijft staan des te kleiner het gebied voor hem zal zijn dat hij beheersen
kan. Het voordeel is dat de bal niet door middel van een lob in het doel zal
kunnen verdwijnen. De keeper moet zover voor z'n lijn staan dat hij altijd de
lob kan verwerken. Dat betekent heel veel trainen op deze situatie om de angst
voor die lob weg te nemen.
Deze positie hangt
daarnaast van vele factoren af. Deze factoren zijn:
-
kwaliteiten van de
keeper
-
kwaliteiten van de
speler, z'n positie, rechts- of linksbenig, kracht, vanuit snelheid of een
laag tempo.
-
weers- en
veldomstandigheden
-
positie medespelers
-
positie tegenstanders
-
soort bal
2. De
uitgangshouding
Als de bal ver van
het doel is en in principe alleen vanuit een lob op het doel geschoten kan
worden, moet de uitgangshouding altijd een spreid-schredestand zijn om vanuit
die houding het snelst weg te kunnen zijn om een dieptebal of een lob te
kunnen onderscheppen. Is de bal dichterbij het doel waardoor op doel geschoten
kan worden zal de uitgangshouding aangenomen moeten worden waarbij primair
schoten onschadelijk gemaakt worden.
3. Als de speler de bal 'geeft'
1. Als lob over de keeper.
Dan zal de lob 'onschadelijk' gemaakt
moeten worden.
Aandachtspunten:
-
uitgangshouding
-
inschatten balbaan
-
draai
-
voetenwerk
-
eventueel afzet
-
verwerken van de bal
-
2e reactie - rebound
-
corner
-
spelopbouw
2. Als dieptebal
Aandachtspunten:
a. inschatten van
b. Het nemen van een
beslissing en dat zo vroeg mogelijk duidelijk maken (coaching) aan iedereen
die erbij betrokken is.
De beslissing kan
zijn 'blijven' of 'gaan'.
Bij 'blijven'
-
De keeper moet
kenbaar maken aan een medespeler dat als zij bij de bal kunnen komen ze het
duel aan moeten gaan (coaching). De keeper moet een nieuwe positie
innemen, omdat de positie van de bal veranderd is en hij zich dan moet gaan
instellen op deze nieuwe veranderde situatie.
-
Het kan ook zijn dat
de keeper noch een van zijn medespelers direct naar de bal kunnen gaan om hem
te onderscheppen. Dan moet de keeper een nieuwe positie innemen, omdat
de positie van de bal veranderd is en hij klaar moet zijn voor deze nieuwe
veranderde situatie ( zou een 1:1, of een bal op de flank kunnen zijn).
Bij 'gaan'
De keeper moet
duidelijk aangeven dat hij voor de bal gaat. Die keuze hangt ook af van de
positie van de medespeler(s). Maak duidelijke afspraken over de te gebruiken
termen zoals 'los' of 'ik'. als er spelers in de buurt zijn moeten zij de
keeper het duel laten aangaan en zij moeten nieuwe posities kiezen (onder
andere rugdekking geven aan de keeper). Dan moet de keeper daadwerkelijk in
actie komen om het op te lossen.
Belangrijke
aandachtspunten:
Belangrijk: nooit
risico
(tenzij in de laatste
minuut bij een 1-0 achterstand in een hele belangrijke wedstrijd)
1. Spelregels:
2. Verwerken (indien
mogelijk):
a. in bezit houden van een medespeler
(diep!)
b. diep betekent ver weg spelen
c. over de zijlijn
d. corner weggeven
Keer ook razendsnel terug naar de juiste
positie waardoor je weer alle kans hebt om je doel te verdedigen en een groot
gebied te beheersen. Waarom? Als keeper kom je uit je positie om de bal te
verwerken. Je mag de bal niet in je handen nemen, dus moet je hem spelen als
een speler en blijft de bal 'speelbaar' voor een ieder.
Je bent volledig uit je ideale positie
gekomen. Dus als een tegenstander de bal krijgt of een van je medespelers
verliest de bal (of de bal is uit en wordt snel ingeworpen) dan is het doel in
principe leeg en ontstaat er een goede scoringskans.
(Artikel afkomstig
uit KNVB Cursusboek Coachen van Jeugdvoetballers in samenwerking met
jeugdleerplan keeperstraining Frans Hoek)
Boekentips:
naar boekbespreking KNVB
opleidingsboek 'Coachen van Jeugdvoetballers'
naar Keeperstrainingsinformatie
naar
Startpagina
