De kwaliteit van de
keepers in Nederland en daarbuiten schijnt achteruit te gaan. De generatie
Hiele Van Breukelen, Metgod is niet zo goed als de Schrijvers - Van Beveren -
Jongbloed - Doesburg en de
generaties van De Munck en Kraak waren. Althans, dit wordt beweerd. Maar
kenners zeggen ook dat het misschien zo lijkt, maar niet waar hoeft te zijn,
omdat de ene generatie niet met de andere te vergelijken is. Bovendien is het
keepen moeilijker geworden. De wegdraaiende voorzet zie je bijvoorbeeld vaker
dan tevoren. Van de keeper wordt meer en meer geëist dat hij meevoetbalt en
niet alleen zijn doelgebied verdedigt.
Bij de jeugd gaat het
in ieder geval voornamelijk om de technische basis. Het is pas zinvol echt aan
keeperstraining te doen bij tien- en elfjarigen. Tot die leeftijd is het
wellicht het beste als er gerouleerd wordt. Steeds een ander in de goal, ook
in wedstrijden, heeft een aantal voordelen. Ten eerste krijgt iedereen
zodoende enige ervaring met het keepen. Nu komt het nog regelmatig voor dat
een jongen van veertien ineens per ongeluk
in het doel komt te staan, het leuk vindt en blijft keepen. Op de
tweede plaats is keepen, zoals eerder geschreven, meer dan het stoppen van
schoten alleen. Een keeper voetbalt mee. Dus moet hij ook kunnen passen,
trappen, koppen en hij moet een sliding kunnen maken, zelfs een slidingtackle!
Dat kan, als de toekomstige keeper tijdens zijn eerste jaren de technieken van
een veldspeler aanleert. Bovendien is het prettig dat een keeper, wanneer hij
dat op een gegeven moment wil, zonder moeite kan overschakelen naar het
veldspel. Dat kan gemakkelijk, want hij heeft vanaf zijn zesde eigenlijk
steeds gewoon gevoetbald. Er zijn natuurlijk uitzonderingen. Het komt zeker
voor dat een jongen van negen helemaal bezeten is van het keepen en niks
anders wil. In dat geval is het geen probleem dit spelertje dan al kennis te
laten maken met de basistechnieken. Het gaat erom dat het spel er is voor de
jeugd en niet andersom.
Wie op zijn zesde
begint, heeft in ieder geval vier jaar ervaring als voetballer, voordat hij op
tienjarige leeftijd besluit te gaan keepen. Hij kan een keuze maken. Dit is
een betere situatie dan wanneer een jochie van zes naar het veld gestuurd
wordt in volledige keeperuitrusting, omdat pa zo graag wil dat z’n zoontje
keeper wordt.
Keepen
In de jeugd is de
techniek het belangrijkst; die moet goed worden aangeleerd. Dat geldt ook voor
het keeperswerk. De technische vaardigheden van de keeper bestaan uit de
volgende onderdelen:
- het
pakken of vangen
- het
stompen
- het
voetwerk (van de sliding tot het uittrappen)
- het
uitgooien
- het
vallen, rollen en opstaan
- het
springen (in verbinding met vangen, pakken of stompen)
Daarnaast is er een
aantal tactische zaken. Een doelman moet inzicht hebben in het spel. Hoe beter
hij de wedstrijd overziet, hoe gemakkelijker hij zich op individuele situaties
kan instellen en hoe beter hij leiding kan geven aan zijn verdediging. Daar
komt bij dat hij zich in ieder geval moet kunnen opstellen. Een half metertje
naar links, rechts, voren of achteren kan al veel problemen voorkomen. En het
is natuurlijk duidelijk dat een keeper voor zijn goal moet kunnen keepen. Hij
moet weten hoe ver hij van zijn lijn kan of moet komen en een goede keeper
heeft bovenal een ontwikkeld gevoel voor
uitkomen. Dat is timing: op het juiste moment en met de juiste snelheid uit de
goal komen, naar de bal toe. Kijken, kijken, kijken en pats: ineens er
uitkomen. Doen!
Omdat we al eerder
schreven dat we er voorstander van zijn dat tot tien of elf jaar alle
spelertjes eens in de goal staan, is het
logisch dat iedereen ook een zekere training krijgt in het keepen. Dat
begint bij het wennen om op de grond te liggen en te vallen: bodemgewenning.
Ook veldspelers vallen wel eens, maken wel eens een buiteling. Het is bekend
dat de jongste bang zijn om te vallen. Daarom is het goed als er bij de zes-
tot tienjarigen een paar keer getraind wordt op vallen en rollen. Individueel
en met tweetallen, met en zonder bal, uit stand en uit beweging. Het gaat erom
dat ze vroeg leren dat je
helemaal niet bang hoeft te zijn als je eens valt. Bovendien kan voorkomen
worden dat door angst en (dus) krampachtigheid de verkeerde bewegingen worden
aangeleerd. Na de bodemgewenning komt de echte keeperstraining: de
techniektraining.
Ballen
op het lichaam
-
rollen en oprapen
-
onderhands gooien tussen knie en borst
-
vangen en bal naar de buik trekken
-
onderhands boven de schouders gooien
-
bovenhands vangen
-
onderhands en bovenhands gooien met boog
-
vangen, eerst zonder afzet, daarna met afzet, dan met zweefduik
Ballen
naast het lichaam
Op dezelfde manier,
maar dan met ballen naast de keeper aangegooid. Er kan ook worden getrapt,
maar gooien is zuiverder. Ballen moeten aan weerszijden van de keeper worden
gegooid.
Techniek vanuit (hurk)zit
Achterwaarts rollen
en weer terug tot hurkzit, zonder de handen te gebruiken. Ook naar links en
rechts rollen. En naar voren, koprol maken, steeds zonder handen te gebruiken.
De keeper zit op de
grond, met de knieen iets gebogen. De speler met de bal gooit de ballen aan.
Afwisselend links en rechts van de keeper. Ook vanuit kniezit, hurkzit en
vanuit stand.
Is het eenmaal zover
dat een jongen zich steeds meer als vaste keeper manifesteert ( wat bij de
tien- en elfjarigen het geval zal zijn), dan kan hij op verschillende manieren
als keeper bij spelletjes en oefeningen worden betrokken. Bij inleidende
tikspelen bijvoorbeeld is hij tikker en keeper! Bij het afwerken op goal staat
hij natuurlijk in het doel. En bij een partijspel op kleine doeltjes kan hij
het best worden ingezet als spits of als vrije verdediger, zodat hij inzicht
krijgt in het spel van de belangrijkste spelers met en tegen wie hij speelt.
Van belang is een
keepertje te laten weten dat hij heel veel zelfstandig kan en moet oefenen. De
mogelijkheden zijn talloos. Laat hem werken met alle soorten ballen (ook
tennisballen, rugbyballen en basketballen).
Hij kan het gemakkelijk alleen
doen tegen een muur of een houten schot. Daarbij moet uiteraard in het oog
worden gehouden dat het keepertje niet voortdurend alleen bezig is. Hij hoort
er ook bij! Maar evengoed kunnen twee keepers samen oefenen. Ook voor hen zijn
er genoeg leerzame en leuke spelvormen te bedenken.
Lijnbal
Twee veldjes,
gescheiden door een lijn op ongeveer een meter hoogte. De bal mag een keer
stuiten en moet dan gevangen worden. De grootte van het veld, de hoogte van de
lijn, en de manier van spelen (bovenhands gooien, met drop-kick) zijn
natuurlijk afhankelijk van leeftijd en kwaliteit van de keepers.
Doelwerpen
Twee
keepers tegenover elkaar, elk in een goal van 5 meter breed op 10 meter
afstand. Onderhands gooien, drop-kick, stompen. Wie maakt de meeste
doelpunten? Twee punten voor een goal, een punt voor een bal die klemvast
wordt gepakt. Ook is het leuk dit spel met twee ballen te laten doen. Elke
keeper een bal, tegelijkertijd gooien, trappen of stompen.
In zijn algemeenheid dient nog te
worden opgemerkt dat het ook bij de training van keepers het van belang is
situaties te scheppen die voetbaleigen zijn. In de training, kortom, moet een
keepertje te maken krijgen met ballen en situaties die hij ook in de wedstrijd
ontmoet. Werk dus vanuit alle mogelijke hoeken, vanuit alle mogelijke
afstanden en liefst niet met ballen die stilliggen. Houd hem aan de praat! En
voor de concentratie van de keeper is het helemaal niet verkeerd om met twee
ballen te werken.
(bron: Dit artikel heb ik gevonden in een wat
ouder boek dat ik een keer uit de Bibliotheek had gehaald. Ik
weet niet meer precies de titel, maar sommige stukjes uit het boek had ik
bewaard.)
Startpagina
Keeperstrainingsinformatie
