PERTH - In eerste instantie lijkt hij de fanatiekste Oranje-supporter tijdens het WK hockey in Perth. Vanachter de boarding achter het doel van de tegenstander schreeuwt een 56-jarige Limburger de hockeysters naar de overwinning met teksten als ,,Kom op, jongens!" en ,,Zo gaat het goed". Alleen de outfit maakt duidelijk dat hij in dienst is van het Nederlandse begeleidingsteam. Bill Gillissen; mental coach van de vrouwenhockeyploeg, of zoals hij het zelf liever zegt: bewaker van het groepsdynamisch proces.

Het duurt even voordat Gillissen antwoord geeft op de vraag of Nederland mentaal rijp genoeg is om wereldkampioen te worden. Na een paar keer over zijn hoofd te hebben geaaid, zegt hij eindelijk ja. De overtuiging spat er echter niet vanaf. ,,Ik stel mezelf natuurlijk ook voortdurend die vraag." Ook de coach zelf doet geregeld aan zelfreflectie .

Sinds mei is Gillissen vast lid van het begeleidingsteam. Soms houdt hij op verzoek van bondscoach Marc Lammers een praatje voor heel de groep, soms spreekt hij met een individuele speelster als zij dat wil. Niets moet, alles mag. De oud-judoka geeft met name adviezen over hoe om te gaan met spanningen in het veld, maar ook binnen de groep.

,,Als de spanning oploopt, vindt er een gedragsverandering plaats", legt Gillissen uit. ,,Dat slaat over van de fysieke naar de psychische kant. Mensen gaan anders bewegen of blokkeren. Tijdens het trainen en in de wedstrijd observeer ik hoe iemand beweegt en wat de veranderingen zijn. Ik onderzoek op welke manier een speelster haar spanning opbouwt en als ik daar een beeld van heb, geef ik adviezen hoe ze haar spanning tijdens wedstrijden omlaag of omhoog kan brengen, zodat ze optimaal kan presteren."

Volgens Gillissen heeft dit proces zich razendsnel voltrokken binnen het team. Hij bespeurt een wereld van verschil tussen de Champions Trophy in Macau en nu in Perth. ,,Speelsters kennen zichzelf intussen zo goed, dat ze hun eigen spanning kunnen reguleren en terugbrengen naar het niveau dat nodig is."

Verder heeft de ook bij hockeyclub Venray werkzame Gillissen voor een cultuuromslag binnen de nationale equipe gezorgd. ,,Tijdens het teambuildingsproces is er een norm neergezet. De meiden moeten vanuit een stukje agressie proberen te handelen. Dat is niet gebruikelijk in Nederland en al zeker niet bij vrouwen. Daar staat vaak gezelligheid voorop." 

Dat dit alles binnen nog geen vier maanden tijd bijna is voltrokken, komt volgens Gillissen door de openheid die hij bij de vrouwen vindt. ,,Toen ik begon, vond ik een stel meiden die zeer professioneel met hun sport omgaan. Ze zijn bereid te luisteren en kunnen op gelijk niveau meepraten. De adviezen die ik geef, pikken ze meteen op. Er is een enorme openheid." 

Gillissen ontmoette bondscoach Marc Lammers tijdens de Mastercoach-opleiding van het NOC/NSF, waar hij een van de sprekers was. ,,Marc nodigde mij daarna uit om een kijkje naar zijn team te nemen." Dat een mental coach door de buitenwacht meestal met argwaan wordt gevolgd, vindt Gillissen niet vreemd. ,,Er zijn in het verleden ervaringen geweest met mental coaches die abstract en zweverig functioneerden. Daaruit is een vooroordeel ontstaan. Ik ga daar niet tegen opboksen. Ik kan een groep mensen binnen de kortste keren uitleggen hoe de processen werken en dan zijn ze vaak zo om. Ik ben een klankbord voor heel de technische staf. We discussïeren over zaken, leggen onze meningen naast elkaar en daaruit vloeit de beste oplossing. Soms moet Marc inbinden, soms ik."