Jeugdtopsport en sportpsychologie

(tekst overgenomen vanaf een website over schaken, auteur onbekend)

Jeugdtopsport en sportpsychologie

Topsporters willen optimale prestaties leveren. Topsport vereist discipline, het organiseren van je gedrag. Daartoe is inzicht in je gedrag nodig, oftewel psychologische kennis.

Psychologie is de wetenschap die het menselijk gedrag bestudeert. Het heeft betrekking op zaken als waarnemen, leren, denken, voelen en handelen. T.a.v. gedragsverschijnselen stellen psychologen vier vragen:

  1. hoe gedragen mensen zich (beschrijvend)
  2. waarom doen ze dat zo (verklarend)
  3. waar leidt dat toe (voorspellend)
  4. wat kun je daar aan veranderen (beheersend)
Menselijke gedrag, en dus ook gedrag van topsporters, wordt door veel invloeden bepaald. Bewust en onbewust. Gedrag is ingewikkeld, maar door kennis, inzicht en oefenen van bepaalde vaardigheden kun je allerlei problemen gerichter aanpakken en voorkomen. Bovendien kun je jezelf verder ontplooien, je mogeli jkheden verruimen.

Topsporters willen prestaties leveren.Prestaties worden bepaald door diverse factoren:

Daarbij zijn technische, fysieke en psychologische aspecten te onderscheiden. Dit alles wordt richting gegeven door je filosofie, je beschouwingswijze van je leven en je sportbeoefening ('wie ben ik, wat wil ik bereiken, wat doe ik, hoe en waarom doe ik dat'). Al deze kwesties zijn belangrijk voor een topsporter, want een ketting is zo sterk als zijn zwakste schakel.

Door beter ZICHT op je eigen gedrag, krijg je meer GRIP op je zelf.Immers: wat niet bewust een rol speelt, speelt dat wel onbewust.Veel dingen doe je vast al wel goed, maar bij topsport maken kleine tekortkomingen een groot verschil uit. Door je zwakke punten te analyseren en aan te pakken kun je je optimaal ontplooien.

Veel sporters willen niet met een psycholoog praten. ,,Ik ben toch niet gek'', hoor je vaak. Diezelfde spelers gaan echter wel met een een geblesseerde knie naar de dokter, terwijl dat echt niet levensbedreigend is. Om naar een psycholoog te gaan, hoef je niet `gek' te zijn. Als je heel `normaal' (wat is dat?) bent, maar beter wil presteren, kan een psycholoog je nuttige inzichten geven. Temeer omdat niemand alwetend is en iemand die zichzelf wil beoordelen object en subject tegelijk is. Overigens is het zo dat trainers/coaches als het goed is het nodige van sportpsychologie weten en deskundige adviezen kunnen geven. Verder kun je met enige kennis van zaken ook je eigen sportpsycholoog worden.

Bij het leveren van topprestaties staan twee begrippen centraal:

Door na te denken en ervaringen te verwerken en met anderen uit te wisselen, kun je werken aan je zelfbeeld en zelfmanagement. Een sportpsycholoog kan daarbij helpen met inzichten, methoden en technieken. Daarbij is niet één recept te geven, want mensen zijn nu eenmaal verschillend in hun sterke/zwakke kanten en behoeften.`Niets is zo praktisch als een goede theorie': Pas als je een idee hebt over hoe iets werkt, kun je er gericht gebruik van maken.Je stapt ook niet zomaar in een willekeurige trein als je ergens naar toe wilt, maar je kijkt eerst op borden of in een spoorboekje.

Bij topsporters is het zo dat ze hun eigen spoorboekje moeten maken. Pas als ze zichzelf goed kennen en in de hand hebben (zelfbeeld/zelfmanagement) kunnen ze topprestaties leveren.Als je eenmaal bepaalde zwakke plekken hebt geinventariseerd en daar oplossingen voor bedacht hebt, zal je niet direct perfect functioneren. Verkeerde gewoonten zijn namelijk hardnekkig.

Nieuwe vaardigheden moet je inoefenen. Daarbij doorloop je altijd een cyclus van vier stappen:

  1. analyse (inzicht, wat is probleem),
  2. oplossing (wat moet ik doen),
  3. uitvoering (eerst in training, later in wedstrijd)
  4. evalueren (ervaringen verwerken).
  5. Waarschijnlijk beheers je nieuwe inzichten/vaardigheden niet direct perfect; dan is de uitkomst van punt 4 weer een nieuw punt 1.
Bij topsport spelen tal van inzichten en vaardigheden een rol. Die moet je allemaal paraat hebben. Dat kan, je kunt immers ook praten en dat is ook een heel ingewikkeld proces wat je hebt ingeoefend.Door bewust allerlei inzichten en vaardigheden in te oefenen, worden ze routine en ga je ze na verloop van tijd automatisch toepassen. Dat gaat niet van de ene dag op de andere. Het is een ontwikkelingsproces, net als het eigen maken v an sporttechnieken.

Zijn je zelfbeeld en zelfmanagement op orde dan zul je merken dat je bij belangrijke wedstrijden het flow-gevoel gaat krijgen.Dat is een bewustzijnstoestand waarbij je je zelfbewust, ontspannen, heel energiek en geconcentreerd voelt. Je gaat helemaal in je taak op, voelt je lekker, hebt het idee dat alles lukt en presteert optimaal. Je maakt je geen zorgen om het resultaat, je wéét dat je een prestatie neerzet. Je voelt je als een artiest die een kunstwerk maakt en als e en kapitein die een visie heeft hoe hij zijn schip op de juiste koers houdt. Het leveren van PRESTATIES en PLEZIER in je sport gaan dan samen. Zo hoort het ook.

'If I can supply you with a thought you may remember it or not. But if I can make you think a thought for yourself you have indeed added to your stature'


 

Copyright © 1999 - 2008 Jeugdvoetbaltips | Disclaimer |  Mail de webmaster  Laatste upload op: 08 mei 2008