Jeugdvoetbal
Het klinkt raar, maar het is waar en wordt heel vaak vergeten of niet onderkend: bij jeugdvoetbal hoort jeugdtraining.
Te veel mensen staren zich blind op de top. (macht, geld publiciteit, kaviaar, kostuums van Van Gils) en dat geldt nadrukkelijk ook in het voetbal. Topvoetbal is glitter, goud en bijna onbereikbaar mooi. Denkt men. En de top is overal! Ook bij de amateurclub, waar je status verwerft als je de leider of trainer bent van het beste jeugdelftal...
Daarom moet even het vingertje worden geheven. In de praktijk namelijk blijkt dat niet altijd het belang van de jeugdvoetballer voorop staat. Dan blijkt dat de jeugdvoetballers al te vaak worden geconfronteerd met seniorentraining. Omdat de jeugdtrainer te hoog grijpt, te veel verwacht, niet in de gaten heeft (of niet wil hebben) dat zijn spelertjes lang niet zoveel kunnen als hij denkt of dat hij zou willen.
Het zijn kinderen en kinderen spelen graag. Op het voetbalveld zijn spelletjes dus ook de beste manier om voetballertjes met plezier aan de gang te houden en dingen te leren. We mogen niet vergeten dat kinderen niet 'op een club gaan' om ooit in het eerste elftal te komen. Ze komen spelen, omdat voetballen ook een spel is... Vandaar ook dat, ongeacht de leeftijd, de belangrijkste vraag altijd blijft: vinden ze het leuk?
Kinderen iets spelenderwijs leren is echter niet zo gemakkelijk als het klinkt. De jongsten houden hun aandacht nauwelijks langer dan even bij de opgave. Bovendien is het kiezen van de opgaven niet zo makkelijk. Je dient rekening te houden met alle types, dus ook de voetballertjes met een grote en met een minder sterke bewegingsdrang. Allebei dienen ze aan hun trekken te komen. De kwaliteit van de oefeningen is dus ook hier belangrijker dan de hoeveelheid. Waar het vooral op aankomt, is het spelen met ruimten en aantallen. Spelen met de organisatie dus. Hoe de spelertjes dan verder met de moeilijkheidsfactoren van de oefeningen omgaan is hun zaak. Wederom: creativiteit! Vast te houden valt aan het feit dat kleine groepen beter werken dan grote.
Zeer bepalend of een trainer met de voetballertjes goed omgaat, is z'n gedrag. Een opgewekt humeur, een duidelijke opgewekte manier van praten, geduld: het zijn zaken die voor de hand liggen. Een korte en duidelijke uitleg is beter dan een lang en uitgebreid zeurverhaal. Daag ze maar gerust uit de oefening naar eigen inzicht en zo goed mogelijk te doen. Motivatie of mentale betrokkenheid wordt daardoor bevorderd. Gebruik korte onderbrekingen om het jongens goed en fout voor te laten doen. Direct daarna weer aan de slag zodat de spelertjes weer andere en betere oplossingen kunnen bedenken. En stuur ze tenslotte naar huis met een stuk of twee zaken om nog eens bij stil te staan. Of thuis of met een vriendje nog eens te oefenen.
Spelen met kinderen is ook spelen met je stem. Spreek stimulerend en uitnodigend. Kinderen merken het als je echte aandacht voor ze hebt. Schreeuwen hoeft niet. Integendeel, zacht praten is vaak beter. De spelers willen graag horen wat je zegt. Ze worden stil en luisteren geconcentreerder als je zachter praat. En je woorden ondersteunt met gezichtsuitdrukkingen.
De vuistregel is simpel: slechte praters zijn vaak snelle praters. Snelle praters zijn vaak veelpraters. En veelpraters zijn veelal niets zeggers...
Nog een belangrijke tip: er wordt van een jeugdleider weliswaar verwacht dat hij van voetbal en kinderen houdt, dat hij geduld heeft en enthousiast is, alleen in het belang van de kinderen werkt, maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat je zo maar alles hoeft te pikken. Ook op het voetbalveld, in een club of op een training gelden regels, moet er discipline zijn. Op het moment dat spelers niet meer luisteren kan ze ook niets meer worden aangeleerd.