Uitgezonden op televisie: VARA Nederland 3 - woensdag 8 september 2004

Hoe word je een topkeeper? De 73-voudig voetbalinternational Hans van Breukelen was dit keer de meester in een aflevering van ‘Sonja, de meester en de leerling’ met Sonja Barend. Van Breukelen begeleidde in april 2004 drie talentvolle jonge keepers in het Amsterdamse Olympisch Stadion. Het programma was te zien op woensdag 8 september om 21.00 uur bij de VARA op Nederland 3.

v.l.n.r. John Bosman, Hans van Breukelen, Ronald Koeman, Sonja Barend

Masterclass keepen de tekst

" Hij is de meest succesvolle keeper van Oranje die Nederland ooit gehad heeft. Hij verdedigd in 73 interlands het doel van Oranje. Hij wordt in 1988 met het Nederlands Elftal Europees Kampioen. Hij kent ook dieptepunten, waaronder het beroemde polletjesincident, als hij vlak voor tijd de bal laat stuiteren en tegen de regels weer oppakt. Met zijn club PSV wordt hij drie keer landskampioen en dankzij van Breukelen wordt ook de Europa Cup 1 binnengehaald. Hij stopt de beslissende penalty, zijn handelsmerk. Hoogte- en dieptepunten in een glansrijke carriere dat maakt Hans van Breukelen tot de ultieme meester in de Masterclass Keepen."

Om het wat makkelijker te maken om dit stukje tekst te lezen worden de verschillende personen extra aangeduid met een gekleurde tekst.

Tekstkleur Sonja Barend groen, Hans van Breukelen geel, Keepers lichtgeel.

Deel 3: onderdeel 1 tegen 1 duel - leerling Ferry Thomassen

Dit deel begint met een interview door Sonja Barend

FT: Van jongs af aan bij de F-jes was ik meteen al keeper. Ja, ik vond het gewoon mooi. Je bent een apart persoon in het elftal.

SB: Ja.

FT: Je hebt keepershandschoenen aan, meestal een ander tenue. Je hebt ook een hele grote verantwoordelijkheid. En die verantwoordelijkheid dat spreekt mij ook aan. Ja, het is gewoon een fantastisch iets als je een balletje uit de kruising tikt. Dat is gewoon lekker. Een lekker gevoel dat je niet wilt missen.

SB: Is het een ehhh... zwaar leven eigenlijk?

FT: Voor mij in het begin wel ja. Je hele leven, eh ... sociale leven is veranderd. Je staat om zes uur op, dan ga je met de bus naar school. Na school ga je weer trainen. Ga je weer naar school, daarna weer trainen. Dan ben je ’s avonds laat thuis, rond negen uur. Met vrienden uitgaan dat soort dingen dat zit er dan bijna helemaal niet in.

SB: Oh nee?

FT: Want ja, je leeft toch voor je sport! Je wilt natuurlijk 110% presteren op het veld, enne uitgaan als je daarna een wedstrijd hebt, dan kan je niet optimaal presteren.

SB: Ook een beetje saai he...? Beetje saai leven?

FT: Hmmm, sommige mensen vinden het een saai leven, maar kijk, je moet er nou misschien veel voor opgeven en als je later profvoetballer bent dan heb je van je hobby je beroep gemaakt. Wat is nou mooier dan van je hobby je beroep maken?

SB: Weet je zeker dat je dat gaat lukken?

FT: Hm, soms heb je momenten gehad, ja die heb je altijd gehad, dat je denkt het lukt niet. Andere momenten lukt het wel, dus ik ben ervan overtuigd dat het me wel gaat lukken.

SB: Als je nou het zwaar hebt !?

FT: Ja?

SB: Heb je dan iets of iemand om je op af te reageren?

FT: Nou, af te reageren..., dat doe je meestal op de trainer zullen we maar zeggen! Maar ik heb wel mijn moeder. Vooral als ik het wat moeilijk heb, moeilijke wedstrijd of zo, of ik zit ergens mee, dan ga ik naar mijn moeder om te praten. Want mijn moeder ziet mij als mens, als haar zoon, en niet als een voetballer. Kijk je kunt wel bijvoorbeeld met je teamgenoten gaan praten, maar ja, die zien je toch als keeper van NEC, maar minder als persoon. Mijn moeder weet echt helemaal niets van voetbal en dan is het wel effe fijn om met haar te kunnen praten.

SB: Je moet natuurlijk..., als je moet spelen..., dan moet je, ik bedoel ook ehhh.. als je het moeilijk hebt, wat voor moeilijkheden dan ook, dan moet je gaan!

FT: Dan moet je gaan ja. Dat hoort  erbij.

SB: Dat lijkt mij niet simpel?

FT: Nee, dat is ook niet simpel. Daarvoor heb ik vorig jaar ook mentale training gehad bij NEC.

SB: Oh ja?

FT: Ik had vaak de neiging als ik een fout had gemaakt, of er ging iets niet lekker in de wedstrijd, dat mijn kop naar beneden ging hangen. Dat de hele wedstrijd daardoor voor mij niet echt leuk was. Door die training heb ik geleerd, pak nou eens de goede momenten op. Maak daar eens een videoband van, en als het even tegenzit in dat soort situaties, pak je die videoband, stop je in de videorecorder en die speel je af in je hoofd. Dan denk je toch van: Ja, ik kan het wel!!

SB: Oh je bedoelt niet een echte videoband?

FT: Nee... eh in je hoofd.

SB: Maar in je hoofd, Ah ja. Maar kun je dat leren?

FT: Dat kun je leren ja!

SB: Oh ja?

FT: Ja! Bij mij heeft dat tot nog toe goed gewerkt.

SB: Ja?

FT: Het heeft mij geholpen

Interview met Sonja Barend is afgegrond. Op het veld gaat de Masterclass voor Ferry Thomassen verder.

HVB: Fer... Wat we nu gaan doen? Vanaf 20 meter gaan Johnny Bosman, Ronald Graafland en Maarten Stekelenburg, die komen 1 tegen 1 voor jouw maken. Maar ze hebben 5 seconden de tijd om tot scoren te komen. Ik zeg in het begin niks. Je doet gewoon je eigen werk en dan kijken we of we 1 of 2 zaken zouden kunnen verbeteren. Okee?

FT: Ja, okee!

HVB: Veel plezier!  5,4,3,2,1 Go !

John Bosman en Maarten Stekelenburg gaan het duel aan en scoren allebei

HVB: Je staat nu eigenlijk, ehhh... Je legt het initiatief bij de speler neer he. Je komt in eerste instantie goed uit, je uitgangspositie is goed, je komt naar voren en vervolgens wacht je op de actie van de speler. Dat is een optie. Maar dan leg je het initiatief helemaal...?

FT: bij de speler!

HVB: Precies! Dus je moet als het ware toch gaan stilstaan met de bedoeling om op die bal te komen. Want nu val je steeds achteruit, maar ik wil eigenlijk dat je vooruit ‘op de bal’ gaat. Alleen het moment dat je daar op gaat, dat is niet alleen een kwestie van gevoel maar dat is ook kijken. Want die speler moet toch een bepaald moment weer naar die bal kijken. Probeer dat eens.

Stekelenburg komt bij de nieuwe 1 tegen 1 situatie niet tot scoren, Bosman wel.

HVB: Nou ga je te ver, ben je te wild. Je moet ook niet als een gek eruit gaan want dan zeggen ze 'Dank je wel' natuurlijk. Hoe is je uitgangspositie?

HVB: Juist. Altijd klaar staan om die actie te maken. Nooit recht staan, altijd even...

Ja,... Volgende.... Hop... Juist Ferry!

Maar nu, moet je nog meer met je handen naar voren. Want wat doe je? Moet je kijken wat je doet!

Van Breukelen doet het voor en zegt:

'Je komt en je gaat er zo op, terwijl als je vanuit die loop dit maakt (HVB duikt naar voren) dat scheelt. Terwijl ik vind dat je ook ter eigen bescherming met je handen, boem, naar voren kunt, en dan als je je kop in hebt en je brengt hem naar je borst, kan je eigenlijk niets meer gebeuren. Probeer het eens.

HVB: Nog meer je handen naar voren. Want je pakt hem ter hoogte van je borst. Je kunt nog eerder bij de bal zijn Ferry. Das goed gelopen hoor! Dit is zwaar hoor jongens. Ferry, als jij zegt ik wil even ademhalen, even rustpakken, moet je dat doen hoor. Het is niet om je kapot te maken.

FT: Nee, nee okee.

HVB: Dat is goed jongen, met lef. Okee jongen Ga je effe mee naar de Videoapperatuur?

Langs de lijn laat Hans van Breukelen twee videofragmenten van 1 tegen 1 situaties zien uit de EK 1988.

Eerste fragment is uit de finale tegen Rusland.

HVB: Dit is een steekpass van de Russen die ik eigenlijk goed inschat en waardoor ik door gewoon goed uit te lopen. Met m’n handen die bal volledig blokte. Kijk...Boem! Nou ben ik eigenlijk ook nog bijna voorbij die bal. Zie je dat? Dus ik had eigenlijk nog meer schuin naar voren moeten komen, want die bal ging harder dan ik had verwacht. Nu krijg je het andere verhaal.

Tweede fragment is uit de groepswedstrijd tegen de Russen tijdens hetzelfde EK.

HVB: Nu krijg je een moment dat ik niet naar voren zou kunnen maar nou moet ik wachten. Dat was de eerste wedstrijd tegen de Russen, Belanov. Kijk, nu sta ik...Zie je dat? Nu scherm ik met mijn lichaam deze kant helemaal af waardoor ik...

FT:... waardoor je dwingt hem in de andere hoek te laten schieten.

HVB: Precies! Daar moet je een groot hart voor hebben, want ze kunnen ook je kop eraf schieten.

SB: Nou, dat wou ik net vragen. Ik sta te kijken en denk dan, neem je altijd alle risico van de wereld? Denk je nooit, dat doe ik niet want hij schopt m’n hoofd eraf?

FT: Daar moet je niet bij nadenken in topsport. Kijk, je bent op het veld en jouw taak is gewoon die bal uit het doel te houden. Daar moet je gewoon alles aan doen.

HVB: Maar Sonja..., op het moment dat hij met zijn handen naar de bal toe gaat, dan zou die hooguit zijn handen kunnen blesseren.

SB: Jawel, maar ik zie....Ik zie de spelers ook over hem heen springen, over zijn hoofd heen springen.

HVB: Jawel, maar dat gebeurd veelal in een wedstrijd ook, en die ene keer dat je zo’n idioot hebt die doorgaat... (kan je nu nog zien)

SB: Ja?

HVB: Die heb ik ook wel eens meegemaakt, dan kan die eigenlijk alleen je handen raken. Op het moment dat je (wat Ferry in het begin in mijn ogen fout deed) als het ware dwars op de bal komt dan is je gezicht en de rest van je lichaam ook kwetsbaar. Terwijl als je dit maakt, dan komt de rest van opzij en dan draai je in feite zo. Dan is de kans dat je op je hoofd wordt geraakt bijna nihil.

HVB: Jongens, we doen hetzelfde maar vanuit de punt van de zestien. Yes! 5, 4, 3 ,2 1 go

Bosman en Stekelenburg scoren allebei.

HVB: Fer, ik hou van een keeper, dat mag je best weten, die initiatief neemt. Ja? Dus aanval op de bal doen, maar wel met verstand. Je kan niet als een gek er naar toe gaan, want dan doen ze tik. Of als je in beweging bent dan doen ze een stap opzij en dan lig jij daar en dan schieten ze hem erin.

HVB: 5,4,3,2,1 Go

Ferry Thomassen pakt de bal.

HVB: Ja! Dat was ie! Ja Ferry!

Ferry Thomassen maakt goede actie maar er wordt toch gescoord.

HVB: Jammer, jammer. Nu nog meer met je handen naar voren, dan heb je hem. Kom op! Ja hup, dat is goed jongen, dat is lef. Okee mannen, ballen even hier.

HVB: We gaan nu als volgt doen: Ik speel de bal in het midden. Je hebt een aanvaller en een verdediger. De ene keer moet je wegblijven, want dan kan de verdediger erbij komen. Anderzijds moet je kijken welke kant je de speler op kan dwingen waardoor de verdediger misschien nog wat voor jou kan doen.

Er wordt gescoord.

HVB: Fer, wat doe je?

FT: Weifelen.

HVB: Ja, dan ben je altijd kansloos he?

HVB: Begin eerst eens wat meer vanaf je lijn, dat is 1. Je uitgangspositie was goed, maar dit is een prachtig coachmoment. Dan wil ik je horen ook. Hup, Klasse!

HVB: Prachtig! Nou nog roepen Ferry, roep maar los, gewoon los. Hop... ga door, ga door. Hou hem voor je . Ferry coachen!!

FT: Naar rechts, naar rechts, hou hem voor je

HVB: Okee, goed gecoacht Ferry.

HVB: Ja dat is goed gedaan, klasse jongen. Okee we doen er nog een, we eindigen altijd met een goeie actie van de keeper, Kom op!

HVB: Okee, genoeg!

SB: Zijn reactievermogen is goed he..?

HVB: Wat.. wat.. wat... Ferry heeft is dat ie verschrikkelijk graag wil. Dat is een goede eigenschap. Alleen hij moet leren dat op de momenten dat ie de bal niet kan hebben, dan moet ie de rust bewaren, en dan moet ie inderdaad laag blijven zitten of kijken dat er bijvoorbeeld een moment komt dat ie de bal nog net even iets voor de voeten heeft, en dan er bovenop springen. En dan kan ik je dit ook nog zeggen, ballen die je verkeerd gedaan hebt, daar moet je je les uit trekken, anderen mensen zullen je dat je hele leven nog wel helpen herinneren, maar jij moet dat wegstoppen. Voor jou is de volgende bal belangrijk, als je maar je les eruit hebt gehaald.

SB: Ja maar, dat kun je makkelijk zeggen, maar in jouw carriere hebben zich toch een aantal incidenten voor gedaan waarvan er een aantal zijn die je gewoon de rest van je leven meedraagt.

HVB: Ja natuurlijk!

SB: Kan je, kun je eens een voorbeeld noemen?

HVB: Ja, het polletje is toch bekend!?

SB: Het polletje...!

HVB: Iedereen lag op de knieeen, op de dijen te slaan van het lachen, want ik had zo’n fout gemaakt. Daarna ging die er nog in ook. Ja dat kwam allemaal slecht uit, en dat kostte me ook een plek in het Nederlands Elftal op dat moment. Maar goed, dat is dan een gegeven, en dan moet je verder!

SB: Eh, maar...,hoe reageerde jij dan daarop? Dan...

HVB: Ik was furieus! Ik kon mensen zomaar tegen hun kop aan slaan. Ik was zo krankzinnig agressief.

SB: Heb je dan eens gedacht, ik doe het niet meer. Ik hou ermee op?

HVB: Ja, dat heb ik gehad, sterker nog, ik had er het liefst een einde aan willen maken, aan mijn eigen leven. Zo diep zat dat op een gegeven moment.

SB: Oh ja, wanneer dan?

HVB: Dat was in 1987. Dat was in dat jaar. Dan kun je gelukkig gelijk buiten jezelf treden door te zeggen, wat ben je eigenlijk een lafaard, als je dat zou doen. Want je hebt een vrouw en een kind!

SB: Serieus...?

HVB: Ja, je wil niet weten hoe ongelukkig je je dan voelt. En dan heb je een fantastische partner, maar dan, ja..., dan heb je toch even een buitenstaander nodig die je eigenlijk weer even... Want je lijkt wel in een soort draaiklok te zitten en je wilt steeds omhoog, maar je moet eigenlijk even helemaal naar beneden en dan vanuit die draaikolk weer omhoog.

SB: Alles van je hele leven in dienst van het voetballen?

HVB: Nee hoor, dat is maar tot je 35^ste. Maar je beleeft er zoveel plezier aan Sonja! Het mooiste wat er is, is toch dat te doen waar je zo gepassioneerd van bent. Dat is toch ideaal!

HVB: (tegen Ferry Thomassen) Ik wens je heel veel succes. Wij drinken zo na afloop nog wat.

FT: Bedankt!

HVB: Sonja....

SB: Mag ik proberen of ik datgene wat ik gezien heb in praktijk kan brengen?

HVB: Wat wil je doen?

SB: Een schot!

HVB: Ja natuurlijk, ik zou zeggen, doe je best!

Sonja Barend puntert de bal erin, Van Breukelen maakt beweging naar de verkeerde hoek, maar duikt niet. Goal!

SB: Ja...,dat is nou flauw!

HVB: Nee, helemaal niet. Ik ging voor een hoek.

Bedankt voor de uitnodiging. Het was leuk om te doen.

SB: Bedankt.

HVB: Graag gedaan.

Van Breukelen raapt de bal uit het net en zegt:

"Die neem ik mee want ik heb er een hekel aan als ik een bal in het net zie liggen"     

Lees hier meer over Hans van Breukelen

Let op: Dit is het derde tekst deel van de uitzending.