Dopinglijsten

Omdat de strijd toch niet gewonnen kan worden, zijn er zelfs mensen die er uit praktisch oogpunt voor pleiten doping toe te staan. Dat zou eerlijker zijn omdat dan iedereen dezelfde kansen zou hebben. De discussie over het nut en de wenselijkheid van de dopinglijsten heeft ook een medisch-ethische kant. Moeten we toestaan dat mensen willens en wetens hun leven in de waagschaal stellen in hun streven naar eeuwige roem?

In 1995 nam de verzamelde medische stand in Nederland een richtlijn aan waarin werd afgesproken dat artsen zich niet inlaten met doping. Michel Karsten, huisarts te Haarlem en in die hoedanigheid al 30 jaar in de weer met sporters en medicamenten, lapt deze 'oekaze' als één van de weinigen aan zijn laars:

Zwarte circuit
"Als een atleet bij mij komt om een verboden middel, raad ik hem dat in eerste instantie af. Ik wijs hem op de schadelijke werking. Maar als hij volhoudt en mij wordt duidelijk dat hij er goed over heeft nagedacht en er niet van af te brengen is, dan schrijf ik dat middel voor. Ik weet precies wat hij moet nemen, hoe hij het moet gebruiken en in welke hoeveelheid. Als arts heb ik daar meer verstand van dan een instructeur op een sportschool. Wijs ik hem de deur, dan weet ik zeker dat hij zich in het zwarte circuit begeeft en dat is veel gevaarlijker." "Mensen vergeten wel eens dat een arts de hele dag spullen voorschrijft die schadelijk zijn maar toch de kwaliteit van het leven verbeteren. Iemand die al drie keer gezakt is voor zijn rijexamen, krijgt als hij voor de vierde keer op moet, van mij ook bètablokkers om zijn zenuwen in bedwang te houden. Of wat dacht je van slaappillen. Die zijn echt niet goed voor je, maar hele nachten wakker liggen, is nog slechter."

Willy Voet

Dopinggebruik wordt volgens Karsten pas echt gevaarlijk als incapabele mensen zich ermee gaan bemoeien. "Neem Willy Voet, de soigneur van de Festina-wielerploeg die bij de Tour in 1998 betrapt werd met een auto vol met doping. Die had hele dozen met corticosteroïden en groeihormonen die aan de renners verstrekt werden. Nou, dat is slecht spul, waar je echt niet harder van gaat fietsen. Daar heb je als sporter dus helemaal niets aan".

Karsten wijst in dit opzicht ook op de kwalijke werking die uitgaat van de huidige IOC-dopinglijst: "Die lijst zou louter moeten bestaan uit middelen die schadelijk EN prestatieverhogend zijn. Cafeïne, heroïne, efedrine en die corticosteroïden zijn alleen maar schadelijk. Omdat ze op die lijst staan, denken somigen dat ze ook prestatieverhogend zijn en gaan ze die slikken terwijl ze er niets aan hebben."

MotievenKarsten kan zich tot op zekere hoogte wel vinden in de motieven van de 'gebruiker': "Je doet aan topsport, maar wordt altijd maar vierde. Je weet dat die drie boven jou wel slikken. Dan kan je twee dingen doen: of ermee stoppen of zelf ook gaan gebruiken. Als ze een bewuste keuze maken voor het tweede stuur ik ze niet weg, maar probeer ze verantwoordelijk terzijde te staan. Dat hij fraudeert is zijn pakkie aan. Het gaat mij niet om de sport, maar om de gezondheid van de sporter. Die is in zo'n geval bij mij in betere handen".

Rens van Kleij is het hardgrondig oneens met Karstens onorthodoxe benaderingswijze van de dopingproblematiek, al was het maar uit hoofde van zijn functie. Van Kleij is directeur van het NeCeDo, het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken. Van Kleij's uitgangspunt is dat doping oneerlijk is en ongezond en derhalve bestreden moet worden. Hoewel hij zegt overtuigd te zijn van Karstens goede bedoelingen, wijst hij zijn handelwijze nadrukkelijk van de hand:

"Richtlijn goede zaak"
"Die richtlijn voor artsen van zes jaar geleden is een goede zaak. De redenering van Karsten dat hij gebruikers helpt om erger te voorkomen en ze uit het zwarte circuit te houden, snijdt geen hout. Wie zegt mij dat een sporter die door Karsten geholpen wordt het daarbij houdt? Er is geen enkele garantie dat hij naast de hem voorgeschreven middelen ook nog pillen of ampullen van elders betrekt. Daarnaast gaat het bij doping om hoeveelheden waar mijns inziens geen enkele arts zich achter kan scharen. Die mag niet doelbewust meewerken aan het ongezond maken van mensen."

Ook de opvatting van Karsten dat de gebruiker toch wel blijft 'shoppen' tot hij zijn spullen te pakken heeft, deelt Van Kleij niet. "Bij de begeleiding van de gebruikende sporter hebben wij hier heel goede ervaringen. Het NeCeDo doet aan gezondheidsonderzoeken waarbij de atleet er op wordt gewezen wat de doping met zijn lichaam doet. We confronteren hem met de kwalijke gevolgen. En wat blijkt: op basis van die informatie besluiten velen hun dopinggebruik drastisch terug te brengen."

Aanpassing

In de kritiek van Karsten op de IOC-lijst kan Van Kleij zich wel vinden, maar daar wordt volgens hem aan gewerkt: "Het en/en-principe, dat op de lijst alleen stoffen moeten staan die zowel schadelijk als prestatiebevorderend zijn, is inmiddels algemeen aanvaard. Het is de bedoeling dat de nieuwe IOC-lijst in die zin wordt aangepast opdat de opsporing nog doelmatiger kan worden uitgevoerd. Ik zeg nóg doelmatiger, want we hebben in de loop der jaren al goede resultaten geboekt. Je mag nooit op je lauweren rusten en tevreden achterover leunen, maar het is een feit dat het voor de kwaadwillende sporter steeds moeilijker is geworden om met dopinggebruik weg te komen".