Teambuilding
Teambuilding is een belangrijk onderdeel van je werk als coach. Het Nederlands Elftal behaalde ooit het Europees Kampioenschap Voetbal want het was onder meer "Een goed stel". De beste resultaten worden behaald door spelers die voor elkaar door het vuur willen gaan. Offers kunnen brengen voor het team. Bij het Nederlands elftal kreeg in vroeger tijden doelman Joop Hiele nauwelijks speelminuten. Hij was immers de "vaste reservekeeper" geworden van het Nederlands Elftal. Juist in het teambuildingsaspect had Hiele een belangrijke rol. Meer recent voorbeeld is Pierre van Hooijdonk.
Pierre van Hooydonk - Al heel lang bij het Nederlands Elftal, maar vaak geen basisplaats. De "Supersub". Nederland heeft immers heel veel goede spitsen. Toch is van Hooijdonk al heel lang bij Oranje. Voormalig bondscoach Guus Hiddink noemde hem "de Joker" van het team. ( Overigens wat een goede teamgeest vermag bewees Hiddink onlangs weer met Zuid Korea op het WK 2002.) (Guus Hiddink is ook betrokken bij het mentale voorbereidingsprogramma van de Nederlandse topsporters voor de volgende Olympische spelen. Lees ANP-krantenartikel bij hoofdstuk Coaching / Training.) Een voetballer kan dus een hele belangrijke factor zijn, ook als hij niet speelt... In de groep is een animator op het sociale vlak heel belangrijk.
"Robin Hood" en "Little John"
Een goede teamsfeer verbetert het presteren. Als iedereen de basisvaardigheden beheerst kan je door een goede teamafstemming al meer dan 50% rendement halen uit dezelfde groep.
Om wat meer op de achtergrond van het teambuildingsproces in te gaan bespreken we hier twee onderwerpen:
De aspecten van teambuilding
De ontwikkelingsfase van het team
De aspecten van teambuilding
Een van de meest populaire theorieën verdeeld het teambuildingsaspect in vier verschillende gebieden:
Identiteit van het team
Structuur van het team
Doelstelling van het team
Motivatie van het team
Deze onderwerpen worden apart beschreven en ongetwijfeld zullen sommige delen hieruit coaches bekend voorkomen.
Identiteit van het team
Dit is belangrijk. Iedereen wil deel uit maken van de groep. Mensen identificeren zichzelf met sociale groepen. Denk ik dit geval aan:
Organiseren van uitstapjes, trainingsweekendjes, etc.
Een unieke naam voor het team
Een speciaal logo of speciale uitstraling
Herinner je spelers aan de geschiedenis van het team
Bezorg de spelers een gevoel van trots waar het team mee bezig is.
Structuur van het team
In ieder team moeten de taken worden verdeeld. Veel van deze taken hangen samen met de "traditionele" posities. De eerste zorg is dat iedere speler weet wat hij moet doen in iedere situatie ( dit is soms moeilijk, je kan je spelers bijvoorbeeld een soort lijstje geven met de basistaken die hij moet uitvoeren). Ten tweede moet hij de plaats accepteren. Iedereen moet zich ook prettig voelen met de positie waarin hij speelt. Tenslotte betrek de speler ook bij zijn positie. Dus zonder je nu specifiek op anderen te richten kan je door aan deze voorwaarden te werken de prestatie van de ploeg al enorm verbeteren. Samengevat:
Teamstructuur, identificeer de verschillende rollen/posities
Probeer een goed evenwicht te vinden met de zaken waar je mee bezig bent.
Denk aan je rol als coach in combinatie met de ideeën van de spelers
Doelstelling van het team
Help de ploeg met het duidelijk vaststellen van reële doelstellingen.
Leer de speler begrijpen dat ze zich aan de teaminstelling moeten verbinden, waarin ook individueel iedere speler mede verantwoordelijk is voor het teamsucces.
Geef spelers individueel, maar ook als team aan hoe het gaat met de vorderingen.
Accepteer geen onderlinge rivaliteit, moedig juist de samenwerking aan.
Motivatie van het team
Als je de persoonlijke wensen van de spelers kent, is het eenvoudiger om deze spelers te motiveren om dat daadwerkelijk bereiken. Weet je waarom de speler meedoet aan de wedstrijd?
Vraag om opofferingen voor de ploeg, loyaliteit ten opzichte van elkaar.
Geef de spelers ook een zekere vorm van verantwoordelijkheid.
Als coach kan je van bovenstaande items een soort checklijst maken. Vervolgens kan je een plan gaan maken om aan ieder onderdeel afzonderlijk te gaan werken.
De ontwikkelingsfase van het team
Onderzoekers hebben vastgesteld dat er eigenlijk vier processen zijn die in de ontwikkelingsfase van een team kunnen worden onderscheiden.
Formeren van het team, hier breng je de spelers samen en probeert iedere speler zich een plekje in het team te verwerken.
Het vaststellen van de regels, dit is het moment waarop je je leiderschap moet laten zien als het gaat om het handhaven van het standaard gedrag van en in de groep.
Oplossen van de problemen, met elkaar ervoor zorgen dat alle problemen en irritaties worden uitgesproken.
Laten zien wat de groep kan, je spelers die samenwerken op het veld met een lekker potje voetbal. Sommigen zeggen dat hier het proces stopt. Anderen hebben de mening dat je hierna weer terug gaat naar stap 1. Het blijft een soort van vicieuze cirkel.
Dit verhaal is niet alleen van toepassing op een team. Je zou het zelfs kunnen doortrekken naar de hele vereniging, of naar een bedrijf, of zelfs naar de maatschappij. De basisprincipes zijn vrijwel altijd hetzelfde.
Uiteraard moet er wel altijd rekening worden gehouden met de leeftijd van de groep. F-Pupillen hebben nog nauwelijks oog voor het sociale aspect. Daarom beginnen intensieve gerichte jeugdopleidingen vaak pas vanaf tien jaar. Dan ontwikkelen spelers langzamerhand hun sociale vaardigheden. Het door trainers/coaches zo vurig gewenste "overspelen" komt dan vanzelf. Neemt niet weg dat van kleins af aan er wel geluisterd moet worden naar de trainers/coaches. Vaststellen van de normen en waarden is een eerste vereiste. Immers als er niet wordt geluisterd kan er ook niets worden geleerd. Juist de basisvaardigheden daar kan je bij de jongste generatie veel aan doen. Daar moet dan het accent op liggen.
Wie de jeugd heeft...
Of, doelend op talenten, om een hele oude one-liner van sportjournalist Joris van der Bergh aan te halen: "Alles wat goed is komt snel..."
Gerelateerde artikelen op deze site zijn:
"Bouwwerk krijgt steeds meer vorm" interview met Marc Lammers bondscoach vrouwenhockeyploeg Artikel uit de Spits dd 27-11-03; auteur Priscilla Godschalk
Guus Hiddink als motivator Artikel ANP 24-10-2002
Bill Gillissen Mentalcoach vrouwenhockeyploeg WK 2002 Artikel uit de Spits dd 06-12-02; auteur Priscilla Godschalk
Sef Vergoossen "Onder alle omstandigheden zichzelf" Artikel uit de Spits dd 08-11-02; auteur Pascal van Wessel
Foppe de Haan, "Meer pedagoog dan trainer..." ANP Artikel oktober 2002
Boekentips:
| Als je wint, dan heb je vrienden door Kees Kooman |
|
| Je gaat het pas zien als je het doorhebt' - Pieter Winsemius |
|
| Teambuilding als route naar succes - Rinus Michels |
Teambuilding als route naar succes Rinus Michels
|
