|   |
Klokkenluiders en Complotdenkers |
|     Maart 2007 |
 
INTRODUCTIE
PERSVRIJHEID EN VRIJHEID VAN MENINGSUITING
Het lijkt dan ook vrij veilig om te kunnen stellen dat er bepaalde landen zijn waarin niet zomaar iedereen alles kan zeggen. De overheden van de landen trekken ieder de censuurriem aan zover zij het nodig achten. Logica leidt er dan ook toe om te stellen dat er klaarblijkelijk het een en ander te verbergen valt voor het grote publiek.
Vóór de komst van ons aller internet was deze censuur vrij effectief en doelmatig: het grote publiek kon aardig in toom gehouden worden en ze konden verteld worden wat gewenst was. Kritische uitingen werden simpelweg de mond gesnoerd. Dit was een confortabele tijd voor de machthebbers in de verschillende landen, want zij konden bepalen wat er zoal gedacht werd in hun land.
INTERNET EN CENSUUR
Dan is er het uitvergroten van de huidige machtsbasis via de traditionele media: je zorgt ervoor dat je grip op deze media toeneemt omdat toch nog altijd het leeuwendeel van de mensen kranten en televizie, radio gebruiken om hun informatie tot zich te nemen. Als je er dan vervolgens ook voor zorgt dat deze media ook een degelijke gezaghebbende status hebben op het internet dan kun je de schade wellicht toch nog aardig beperken.
BESPOT TECHNIEK UITBREIDEN
LOYALE WETENSCHAPPERS ERBIJ BETREKKEN
ALS LEUGENS TE GROOT WORDEN
Als ook de redacteuren van de verschillende kranten, de mensen binnen overheidskringen en ook de machthebbers binnen grote bedrijven dit soort mailtjes beginnen te ontvangen wordt het lastig om de rijen gesloten te houden en moet er toch ook aandacht besteed worden aan deze thematiek binnen de gebruikelijke media.
Ook al gebeurt nog zelden, vermoed ik wel dat het aan de orde van de dag zal zijn in de nabije toekomst: emailgolven vanuit de bevolking die de media dwingen bepaalde zaken serieus aan de orde te stellen. Gelukkig zijn er wel aanwijzingen dat dit wellicht wat sneller kan gaan vanwege de afnemende abonneecijfers van de verschillende kranten die steeds meer gebruik moeten maken van schreeuwende en soms zelfs wat belachelijke koppen om de mensen nog aan zich te binden. Als er maar genoeg mensen verschillende kranten of tijdschriften aanschrijven moeten zij uiteindelijk toch door de knieën, althans in landen zoals Nederland.
In de landen waar de censuur groter is zal de functie van de pers worden overgenomen door allerlei sites die hun waarheid vertellen of die mensen via emails op de hoogte houden van de werkelijke ontwikkelingen in een bepaald land.
CONCLUSIE
Laten we hopen dat er een golf van mensen komt die weer kijken naar argumenten van verschillende zijdes, die niet meteen de mening van een arts, een wetenschapper of andere gezagsdrager als feit aannemen, maar kritisch het onderzoek willen zien en de belangen die spelen bij de sprekers. Een golf van mensen die niet al voordat er argumenten zijn genoemd mensen in verschillende stigmatiserende hokjes hebben geplaatst zoals 'idioot, socialist, VVD-er, geschift, racist, extremist, complotdenker etc.', maar een golf van mensen die er in eerste plaats naar streeft de waarheid te achterhalen door op de inhoud te letten, het liefst los van personen, mensen die we 'klokkenluiders' zijn gaan noemen.
Momenteel ben ik bekend met twee van dit soort ongewenste internetthemaclusters die door de traditionele media/wetenschap/politiek worden bespot, danwel genegeerd:
Waterput, maart 2007
Dit artikel beschrijft de toenemende frictie tussen verschillende informatiekanalen waartoe burgers heden ten dage toegang hebben. Het gaat hierbij dan vooral om enerzijds de informatievoorziening via de traditionele media (TV/Krant/Tijdschriften) en anderzijds de informatievoorziening via internet. Er zal een poging gedaan worden om te laten zien dat ook al lijken we allemaal goed gewend aan internet dat we toch vaak nog bepaalde veronderstellingen hebben over de traditionele media die ons perspectief op internet negatief kleuren. Ook zal er worden stilgestaan bij de effecten van het langzaam afbrokkelen van de monopoliepositie die de traditionele media decennia hebben gehad.
In een wikipedia-artikel (Verslaggevers zonder grenzen) kunnen we een lijst vinden van de landen met de meeste (of minste) persvrijheid. In deze lijst uit oktober 2006 staat Nederland trots op de eerste plaats, Engeland op de zevenentwintigste en de Verenigde Staten op drieënvijftigste plaats iets onder hun Israëlische vrienden (50). Rusland is terug te vinden op plaats 147, niet ver van Pakistan (157), Iran (162) en China (163).
Naarmate internet meer om zich heen begon te grijpen moeten er toch de nodige hoofdbrekens zijn ontstaan in de hoofden van de machthebbers. Met al die fora, blogs en eigen websites waarop zo'n beetje iedereen met een PC in staat is om gedachten en vragen te plaatsen. Hoe moet je dat in hemelsnaam in toom houden, zeker als mensen ook vrij anoniem ergens hun boodschappen kunnen achterlaten? Ik vrees dat het nagenoeg onmogelijk is. Het enige dat nog te doen valt is wellicht een grote nationale 'webmarshall' te installeren die alleen toegang geeft tot bepaalde sites, of het proberen verschillende teams te zetten op het neerhalen van sites of het achtervolgen van ongewenste denkers. Allemaal echter niet al te effectief, zeker gezien het onbegrenste internationale karakter van het systeem.
Een aloude techniek om je eigen huis veilig te houden is door mensen die een andere mening verkondigen als idioot, psychisch labiel of onbetrouwbaar af te schilderen. Populair tegenwoordig is ook het makkelijk in de mond liggende term 'complotdenker'. Hiermee vergroot je de status van je eigen instituten en je vergroot de kans dat mensen het met je eens zijn en die personen en hun ideeën volledig links laten liggen. Op die manier houd je toch nog de macht in handen.
Mocht bij sommige mensen de betrouwbaarheid van politici of bestuursvoorzitters van grote concerns nog te wensen over laten, voor de wetenschap heerst er bij velen toch een grote mate van respect. Als je dan wetenschappers kunt sponsoren die dingen zeggen die je graag wilt dat mensen geloven, dan trek je ook vrij makkelijk grote groepen mensen je kamp weer in.
Er zit echter ook een bepaald risico in deze mogelijkheden: op een gegeven moment zou het toch zomaar kunnen gebeuren dat een ongewenst thema uit het internetdomein toch veel mensen begint te bereiken, ondanks het volledig stilzwijgen van de traditionele media (buiten de toepassing van de op de persoon gespeelde bespottingstechniek) en de inspanningen van loyale wetenschappers. Dan ontstaat er ondanks alle inspanningen toch een nieuw soort probleem: de massa begint een eigen ongewenste taal te spreken, waarin elementen worden genoemd die het liefst in de doofpot gehouden worden: bijna geen emailbox begint dan deze thema's aan te kaarten.
Ik vermoed dat het nog slechts een kwestie van tijd is voordat de traditionele media steeds minder als betrouwbaar worden gezien, evenals de traditionele wetenschapsbeoefening. Steeds meer mensen zullen gaan beseffen dat er meer speelt in de wereld dan de onderwerpen die door RTL-nieuws of het NOS-journaal worden getoond. Mensen gaan argwanend kijken naar mensen die belangen hebben bij de onderwerpen die ze verdedigen.
CLUSTER 1: KLIMAATTHEMATIEK
CLUSTER 2: ONDERZOEK NAAR 11 SEPTEMBER 2001
Enkele bronnen: