|   |
 
Daklozen, Bemoeizorg en Verzekeringen |
|     April 2007 |
 
INTRODUCTIE
In het nummer van maart 2007 stond een ingezonden brief van de psychiater Jules Tielens die lid is van het zogenaamde Rehabteam behorende bij Mentrum, Amsterdam. Als je zoekt op Jules Tielens dan zie je al snel dat hij aardig googleboert. Hij is adviseur bij Ypsilon en Anoiksis (zie Rino) en hij speelt als gitarist in de band Electric Space Cowboys. Ik weet niet of hij het eens is met de visie over schizofrenie en psychoses zoals ik die beschrijf in Schizofrenie- en Psychosebehandeling in onze Maatschappij, maar wat ik in de gauwigheid gezien heb is dat hij als sociaal psychiater zich inzet voor de zorg van mensen met schizofrenie die veelal een zwervend bestaan op straat leven. Jules Tielens wordt her en der zelfs beschreven als 'straatpsychiater' (zie bijvoorbeeld: Schizofrenieplein). Dit klinkt natuurlijk helemaal niet verkeerd.
Een stille andere motivatiebron om hieronder de brief van Jules Tielens te plaatsen is mijn lichte onvrede met het feit dat ik een maand terug een rekening kreeg van mijn ziektekostenverzekeraar. In januari 2006 had ik met een kaasschaaf in mijn duim gesneden en ik bloedde er op los. Omdat ik niet wist hoe ernstig het kon worden ging ik snel naar de E.H.B.O. van het plaatselijke ziekenhuis en daar kreeg ik een verband om mijn duim. Hiervoor werd € 207,41 in rekening gebracht. Ergens klopt er iets niet in de wereld van de zorgverzekeringen, denk ik sindsdien, maar waar het precies zit, ik weet het nog niet. Hoe worden de zorgverzekeraars eigenlijk gecontroleerd?
"REGISTRATIESYSTEEM NEKT BEMOEIZORG EN ACT-METHODIEK
De samenleving vraagt, mijns inziens terecht, dat de eertijds passieve houding van de (openbare) geestelijke gezondheidszorg omgezet wordt in een outreachende, actieve attitude. Hulpverleners moeten niet afwachten tot de patiënt zich voor behandeling bij het bureau meldt, maar ze moeten deze mensen opsporen, verleiden en middels intensieve ambulante zorg vast zien te houden. Tot dusver zijn er weinig onduidelijkheden.
Deze ontstaan wel wanneer met het huidige registratie- en vergoedingensysteem onder de loep neemt. Het tevergeefs zoeken van nieuwe dakloze patiënten, het voor niets langs gaan bij patiënten met schizofrenie, zorgmijders die niet komen oppdagen of een gesprek weigeren: het wordt allemaal niet vergoed. Het uitpluizen van dikke dossiers, het schrijven van een uitgebreide ontslagbrief danwel een aanmelding voor een dwangmaatregel: het wordt niet vergoed. Het invullen van een toenemende stroom van verplichte formulieren van indicaties, zorgzwaartes etc.: wordt niet vergoed.
Overleg over het opzetten van beleid en een netwerk rondom probleempatiënten (met politie, justitie, detentie, woningbouw etc): niet vergoed. Verschil tussen bemoeizorg geleverd door een psychiater danwel verpleegkundige: wordt niet gemaakt. Het regelmatig - kort - zien van zorgwekkende patiënten wordt alleen op stukloon (à 400 euro) vergoed, wat natuurlijk en terecht, als incorrect wordt ervaren door de zorgverzekeraar.
Het zorgkantoor wil daarom een quotom aan het aantal bezoeken door de psychiater en dat zou rond de twee per jaar liggen. Klopt natuurlijk niet met de werkelijkheid. Intern overleg tussen een spv en psychiater, zoals in een goed bemoeizorgteam de gehele dag dient te geschieden: mag wel geregistreerd worden, maar wordt niet vergoed!
Samengevat lijkt het huidige registratiesysteem, voor zover het de ambulante chronische zorg betreft, vooral geënt te zijn op de nette patieënten die netjes de polikliniek bezoeken. Waar het therapieontrouwe mensen betreft of nog specifieker zorgmijders - en dat zijn er nogal wat - laat dit systeem de hulpverlener zitten met een flinke sigaar uit eigen doos."
Af en toe krijg ik het blad 'PSY' onder ogen. Het is een tijdschrift over geestelijke gezondheid en verslaving dat sinds 1996 bestaat. Wat me zo aanspreekt aan dit blad is de kritische toon van menig artikel. Via dit tijdschrift ben ik gekomen op het boek van Vandereycken en van Deth, getiteld 'Psychiaters te Koop?' dat ik gebruikt heb voor het artikel over de farma psychiatrische trukendoos.
In de zorg voor patiënten met een ernstig psychiatrische stoornis zijn bemoeizorg en de ACT-methodiek [ACT staat volgens mij voor Active Community Treatment, waterput] de afgelopen jaren waardevolle instrumenten gebleken. Vooral wanneer het gaat om extra problematische patiënten met een dubbele diagnose.
(Jules Tielens, Psychiater Rehabteam, Mentrum Amsterdam, Psy Maart 2007, p.39)