|
|
|
Genetische Databanken
|
| Mei 2008 |
INTRODUCTIE
Naar aanleiding van de invoering van de zogenaamde 'Newborn Screening Saves Lives Act of 2007' in april 2008 wil ik wat aandacht schenken aan de manieren waarop momenteel genetisch materiaal wordt opgeslagen in de Verenigde Staten, Nederland en in Engeland. Het is niet mijn bedoeling uitputtend te zijn. Het gaat meer over de bewustwording van dit soort databanken, waarbij de vraag rijst in hoeverre wij dit werkelijk willen.
CRIMINELEN
Er zijn dna-databanken vanuit verschillende perspectieven opgebouwd. Zo heb je de databanken die genetisch materiaal opslaan van pasgeboren kinderen waarover later meer en je hebt de dna databanken van genetisch materiaal van criminelen. Het is mij niet bekend hoeveel mensen er momenteel al in deze criminele databank zitten. Ik vond in een artikel in Trouw uit 2005 met de titel 'DNA-databank criminelen succes'. In Engeland is een dergelijke database ook vrij populair. Zij hebben de zogenaamde NDNAD (National DNA Database) waarin volgens een report uit 2006 (zie NDNAD en UK National DNA Database) al meer dan 3 miljoen mensen in opgeslagen zouden zijn.
In dat betreffende PDF-bestand van de officiele parlementssite van het Verenigd Koninkrijk staat te lezen:
In de Verenigde Staten is er ook criminele database, waarin sinds januari 2006 ook immigranten worden opgeslagen die een keer zijn gearresteerd. Hierin worden naar schatting zo'n 250,000 tot een miljoen mensen per jaar toegevoegd. Dit systeem wordt dan gebruikt door weinig vertrouwenswekkende organisaties als de FBI (zie artikel New York Times U.S. Set to Begin a Vast Expansion of DNA Sampling) die overigens ook erg geïnteresseerd zijn in een grote database met andere biometrische kenmerken van natuurlijk zoveel mogelijk mensen (zie bijvoorbeeld Lockheed gaat voor FBI biometrische database bouwen).
BABY'S
Als je inderdaad graag een mooie, grote database wilt hebben met zoveel mogelijk mensen erin (en misschien zelfs honden) dan kun je er maar beter zo vroeg mogelijk mee beginnen. Dat is dan ook wat er sinds 24 april 2008 mogelijk is in de Verenigde Staten (In Government Nothing is Sacred, VS-president geeft groene licht voor nationale DNA-databank).
In Groot Brittannië waarvan gesteld wordt dat het de grootste DNA database van de wereld heeft, is er in september 2007 een rel geweest toen bleek dat het genetisch materiaal van een 7-maanden oude baby ook in de criminele dnabank was terechtgekomen (zie Outrage as DNA-profile of seven-month old baby is added to register. Ook zijn er forensisch onderzoekers die pleiten voor de afname van DNA van alle baby's (zie Murder Cop: take babies' DNA).
In Nederland kwam de RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) na de vuurwerkramp in Enschede in opspraak omdat bleek dat zij de dna-gegevens van het tijdens de hielprik afgenomen bloed hadden opgeslagen, welke misschien ingezet zou kunnen worden om omgekomen kinderen te identificeren. (zie: Opslag Hielprik bij RIVM een persoonsregistratie?, Het Bloedarchief bij het RIVM, Vraagtekens bij bloeddatabank, Wat moet er gebeuren met het hielprikbloed?).
Sinds 2007 is afgesproken dat de informatie van het hielprikbloed wordt gebruikt om 17 mogelijke afwijkingen te achterhalen en dat het maximaal voor 5 jaar mag worden opgeslagen door het RIVM. Ook krijgen ouders rond de geboorte de mogelijkheid om deze gegevens niet te laten opslaan in deze kinderdatabase.
CONCLUSIE
De voorlopige conclusie die ik zou willen uit dit onderzoekje is wel dat er vanuit overheidswege grote interesse bestaat om een imposante grote DNA database te ontwikkelen. Hiermee kan in principe van alles en nog wat gedaan worden. Het publiek wordt vooral verteld dat het gebruikt wordt om criminelen op te sporen en kinderziektes uit te sluiten. Ook kunnen medische wetenschappers er allerlei genetische onderzoekingen mee doen.
In Amerika is het sindskort dus verplicht om het kinderdna te laten opslaan in een database die voor allerlei doeleinden gebruikt kan worden. Het zou mij niet verbazen als er op een gegeven moment ook stemmen omgaan om de kinderdatabase te koppelen aan de criminele database om zodoende steeds meer DNA-profielen bijeen te krijgen. Onder het mom van 'ach, het kan ook geen kwaad, we kunnen de overheid vertrouwen' zouden we daar ook nog toe te verleiden zijn.
Voor je het weet krijgen we binnenkort telefoontjes of emails vanuit universiteiten van wetenschappers die een onderzoek aan het doen zijn naar een bepaalde erfelijke kwetsbaarheid en die uit de dna-database hebben een steekproef hebben gedaan en dan vragen om medewerking. Of misschien krijgen de ouders van hun kinderen op deze manier een mooi overzichtje van alle genetische risicofactoren. Wie weet ontdekt de farmaceutische industrie wel iets handigs voor mensen met een bepaald risico op chromosoom 11?
Als afsluiting een videootje van youtube: Order a Pizza.
|
|