Waterput: Soteria en Schizofrenie
 
 

Waterput: Soteria en Schizofrenie


    Oktober 2008

Tot mijn grote verbazing en vreugde kwam ik afgelopen week op een site terecht waar gesproken werd over de mogelijkheid om het Soteria Project - dat ooit eens door Loren Mosher is opgestart in San Francisco in 1972 en later door Luc Ciompi in het Zwitserse Bern (in 1984) - ook in Nederland te gaan invoeren.

In mijn artikel Reflecties over Antipsychiatrie noem ik kort deze beweging in het kader van een alternatieve behandeling voor mensen die de diagnose schizofrenie hebben gekregen van hun psychiater.

Ik heb zojuist een mailtje gestuurd naar één van de initiatiefnemers de heer Domen (zie voor mailadressen het artikel Soteria in Nederland) om te zien hoe het project er concreet voorstaat.

Wat is het Soteria-project eigenlijk? In mijn beleving komt het neer op een benadering waarbij mensen die een psychotische periode doormaken niet direct als een zieke psychiatrische patiënt worden behandeld met de standaard antipsychotica als kernbehandeling, maar dat deze mensen eerder benaderd worden als zijnde mensen die een heftige periode doormaken waarbij geborgenheid en aandacht veel effectiever is, tezamen met de mogelijkheid dat de psychose wellicht de potentie biedt om uit angsten of innerlijke verwarring te geraken.

Zoals ik uit het artikel lees, wordt het in Zwitserland zelfs door de ziektekostenverzekeraars vergoed, waarbij overigens antipsychotica ook weer niet stelselmatig worden geweigerd. Het idee lijkt echter wel om het zo minimaal mogelijk toe te passen.

Ook in deze fase [tweede fase van de behandeling] is medemenselijke ondersteuning van belang. Vaak realiseren bewoners nu pas hoezeer de crisis hun leven tekent. Bij de wederopbouw van hun zelfbeeld is het van belang de psychotische belevenissen niet te verdringen, maar op zoek te gaan naar een weg om de mogelijkheden die deze crisis in zich draagt aan te wenden voor het verdere leven.
Soteria in Nederland

De ‘zachte’ kamer

Een acute psychose is een ervaring die gepaard gaat met uiterst heftige gevoelens, verstoringen van denkpatronen, de diepste onzekerheid en uitzonderlijk grote angsten. Tijdens een dergelijke grensbeleving is een mens uiterst gevoelig en heeft hij ondersteuning en bescherming nodig van zijn medemensen.

Therapeutische gesprekken
Het samen dingen doen is een belangrijk element binnen Soteria Bern. Maar een therapeutisch element van gelijke waarde is dat er tijd is voor uitwisseling en gesprek. Tijdens het dagelijkse huisleven ontstaan vele informele gespreksmogelijkheden, zowel getweeën als in groepjes. Deze gesprekken kunnen zich al naar gelang de behoeften van de betrokkenen verdiepen.
Maar ook bestaat de mogelijkheid een gesprek op afspraak met een medewerker te maken, zonder dat dit nu een therapeutische aangelegenheid in engere zin wordt.
Soteria in Nederland

Over het gebruik van medicijnen wordt het volgende gezegd:
Medicijnen
Neuroleptica verminderen de ontvankelijkheid en dempen de heftige emotionele reacties. Als zodanig vormen ze een waardevol hulpmiddel.

Oudere neuroleptica werden vanwege hun bijwerkingen vaak als een grote belasting beleefd. Voor de nieuwe generatie middelen geldt dat minder. Bovendien hebben de bijwerkingen daarbij vaak een meer kortdurend karakter.

Het doorstaan van een psychotische crisis zonder neuroleptica kan echter de mogelijkheid bieden tot een diepe ervaring en transformatie van de persoonlijkheid. Daarbij is het in een beschermde omgeving, ongefilterd doorleven van de eigen gewaarwordingen van groot belang.

Het doel van rust geven, bescherming tegen prikkels en opheffing van de angsten – en daarmee een harmonisering van denken, voelen en handelen – wordt binnen Soteria bereikt door de specifieke omgeving van de ‘zachte kamer’ en de ondersteunende 1-1 begeleiding.

Dankzij deze bijzondere zorg kunnen medicijnen op een meer terughoudende wijze worden ingezet. In Soteria worden ook medicamenten uit de complementaire geneeskunde gebruikt.
Soteria in Nederland

Ik juich dit initiatief toe, zeker in deze tijden waarin het geloof in de 'quick chemical fix' zo diep genesteld is het collectieve bewustzijn tezamen met het gemak om geestelijke problemen te vergelijken met lichamelijke ziekten.
Halverwege November 2008 ben ik begonnen met een initiatief voor een andere benadering van psychoses op Psychose Anders.

Zie ook:


Ik hoor graag aanvullingen en tips. Mail naar Waterputmail

Naar boven