Waterput: DBC, DIS, NZA en Economische Delicten in de GGz
 

 

DBC, DIS, NZa en
Economische Delicten en Dreigementen in de GGz

    November 2008, Update in Januari 2009

INTRODUCTIE
Er is een stevige deining aan het onstaan in de geestelijke gezondheidszorg. Op deze pagina wil ik stilstaan bij de term 'economisch delict' en hoe dat gebruikt wordt door de NZa (Nederlandse Zorg Autoriteit) om zoveel mogelijk behandelaren in de GGz te dwingen hun rekeningen in DBC-termen te gieten, of de cliënt nou zelf betaalt of niet. Ook houdt deze NZa goed in de gaten of alle GGZ-instellingen wel hun DBC-informatie doorgeven aan de grote landelijke DBC-Database, oftewel het DBC Informatie Systeem, DIS genaamd. Wat is hier in hemelsnaam allemaal aan de hand?

DREIGBRIEVEN
In November 2008 verscheen er op de site van PSY een artikel genaamd 'Kort Geding over het DBC-systeem'. In dit artikel wordt gesproken over de aard van de kritiek van behandelaren tegen het DBC systeem. Je kunt hierbij dan denken aan thema's als aantasting beroepsgeheim, de dubieuze aard van de diagnoses binnen de GGz en aan de verplichting om zelfs zelfbetalende cliënten te moeten dwingen mee te gaan met dit systeem.

In dit artikel wordt verwezen naar een brief die naar een Nijmeegse psychotherapeute, Inge Land is geschreven door deze NZa. Hierin wordt straffe taal gebruikt. Inge Land weigert mee te werken aan het DBC-systeem. Hieronder noem ik enkele stukken uit deze brief:

'De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft een signaal ontvangen dat erop wijst dat u mogelijk artikel 35 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) niet heeft nageleefd. Het vermoeden bestaat dat u geleverde prestaties niet als DBC's declareert. Op uw website (www.ingeland.nl) geeft u zelf ook aan ervoor gekozen te hebben niet met DBC's te werken, waardoor het kan zijn dat cliënten zelf de behandeling moeten betalen.

...Het weigeren geleverde prestaties als DBC's te declareren betekent dat tarieven in rekening worden gebracht voor prestaties waarvoor door de NZa geen tareif en bijbehorende prestatieomschrijving is vastgesteld. Dit is een overtreding van artikel 35 lid 1 Wmg. Het weigeren DBC-tarieven te registeren en te declareren met inachtneming van de bovengenoemde regelingen, betekent dat tarieven die op een andere wijze in rekening worden gebracht dan overeenkomstig de Wmg is vastgesteld. Ook dit is een overtreding van artikel 35 lid 1 Wmg.

...De NZa geeft hoge prioriteit aan de naleving van de bovengenoemde bepalingen. Dat betekent dat u er rekening mee moet houden, dat de NZa gebruik zal maken van haar bevoegdheid om naleving van deze bepalingen af te dwingen via het afgeven van een aanwijzingsbeschikking, het opleggen van een last onder dwangsom en/of een boete.'

(Zie verder: Psychotherapeut geeft beroep op vanwege morele bezwaren)

DSM IV ALS DIAGNOSEBASIS?
De DBC's in de geestelijke gezondheidszorg zijn gebaseerd op de DSM-IV (Diagnostic Statistical Manual of Mental Disorders) waarvan ik ooit heb moeten leren dat het woord 'diagnostic' niet slaat op diagnoses, maar dat het slaat op een classificatiesysteem: een verzameling van symptomen en kenmerken om geestelijke aandoeningen te rubriceren.

Op de pagina 'Staatstherapie' staat het volgende te lezen over het dubieuze fundament voor de DBC's:

DSM is een afkorting van Diagnostic Statistic Manual, een wereldwijd gebruikt categorisering systeem van psychiatrische aandoeningen.

Let wel: er wordt gedacht in termen van categorieën en dat is niet hetzelfde als diagnose. DSM is namelijk geen diagnostisch systeem maar een classificerend systeem. DSM classificeert verschijnselen. Deze verschijnselen kunnen verschillende oorzaken hebben. DSM is een catalogus van klachten of gedragingen, niet van de oorzaken van die klachten en gedragingen. Een diagnose impliceert (op zijn minst) een organisch of functioneel substraat en de op grond daarvan optredende verschijnselen. Hoesten is geen diagnose, is een verschijnsel. Bronchitis (en daardoor hoesten) is wel een diagnose.

De Diagnose Behandel Combinaties zouden misschien kunnen werken wanneer er voor één DSM-categorie één oorzaak zou zijn en dus ook één standaardbehandeling kan worden voorgesteld, zodat dus ook maar één standaardhoeveelheid kosten verrekend hoeft te worden. Psychiaters en psychotherapeuten zouden op zijn minst heel goed moeten weten dat psychische klachten en symptomen, ook al kan er soms één DSM-categorie op aangewezen worden, bijna zonder uitzondering meerdere oorzaken hebben (multicausaal zijn) en door meerdere ziekmakende voorwaarden (multiconditioneel) getriggerd worden; een vaste standaardbehandeling(sduur) is daarom bijna nooit aan te geven. De duur wordt intersubjectief bepaald door de behandelaar en de patiënt.

DBC's zijn behandelcategorieen die op DSM-categorieën gebaseerd zijn. Laatstgenoemden doen geen recht aan multicausaliteit en multiconditionaliteit. DBC's staan dus op drijfhout.

Zowel DBC's als de DSM lijken beroepspolitiek en maatschappelijk min of meer onaantastbaar. Dit is onterecht. Wanneer de huidige DSM-IV-classificatie in het juiste licht gesteld wordt, namelijk een catalogus van klachten en verschijnselen zonder hun oorzaken, zakken ook de DBC's door hun bodem.
Staatstherapie

LANDELIJKE DBC DATABASE DIS
Alsof dit allemaal nog niet dubieus genoeg is, bestaat er ook nog eens een landelijke DBC-verzameldatabase, genaamd DBC Informatie Systeem (DIS).

Iedereen die een DBC maakt is verplicht deze DBC-informatie 'anoniem' door te sturen naar deze landelijke dbc database. De gegevens zijn anoniem zo wordt gesteld, behalve voor wat betreft de eerste vier cijfers van de postcode, het geboortejaar, het geslacht en een 'landcode'

Vervolgens kunnen zo landelijk mooi allerlei overzichten worden gemaakt op basis van alle DBC's in Nederland. De informatie wordt ook verspreid zoals we op de site kunnen lezen:

Verspreiding

Het DIS verzamelt informatie over DBC’s en verspreidt die informatie aan afnemers (publiek en privaat) die de informatie nodig hebben voor de uitvoering van hun wettelijke taken. Zoals:

  • de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), die toezicht houdt op de zorgmarkt en de DBC’s in de ggz onderhoudt;
  • het College voor Zorgverzekeraars (CVZ) met haar taken voor pakketbeheer, budgettering van verzekeraars en fondsbeheer;
  • andere afnemers zijn VWS, het CBS en Stichting DBC-Onderhoud.

DBC Informatie Systeem (DIS).

CONCLUSIE
Sinds 1 januari 2008 zijn alle zorgaanbieders in de geestelijke gezondheidszorg verplicht om hun cliënten te voorzien van een DSM-IV 'diagnose'. Deze diagnose is gekoppeld aan een bepaalde soort behandeling en die wordt vergoed door de ziektekostenverzekeraar. Deze dient dan te weten welke diagnose is gesteld. Er moet hierbij gezegd worden dat er momenteel 14 diagnosegroepen worden onderscheiden (zie brief minister Klink aan VrijePsych).

Vervolgens worden deze gegevens 'half-anoniem' doorgesluisd naar een landelijke DBC-database waarvan de gegevens naar allerlei instanties worden doorgevoerd, waarbij op basis van de postcode overzichten kunnen worden gefabriceerd als 'in deze wijk van Amsterdam zijn relatief veel mensen depressief' of 'in deze wijk van Den Haag zijn opvallend veel mensen schizofreen'. De instellingen die niet op tijd hun DBC-gegevens doorgeven aan het DIS worden ook gecontroleerd door de mannen van de NZa en aan een soort van stoplichtschandpaal genageld: zie Stoplichtenlijst DIS.

Therapeuten die weigeren mee te werken aan een dergelijk systeem krijgen dreigbrieven van de NZa die zich op basis van de wet Wmg heer en meester voelt over alle therapeuten in het land. De NZa wil weten welke DBC's worden uitgedeeld, welke postcodes daaraan verbonden zijn, welke prijzen worden betaald en als dat niet gebeurt dan volgen boetes, zelfs als cliënten uit eigen middelen hun therapie dbc-vrij willen betalen.

AANVULLING DOOR A.L. CENSE, PSYCHIATER, JANUARI 2009
In januari 2009 ontving ik een bericht van de heer A. Cense, psychiater. Hij schreef me de onderstaande brief:

Met waardering voor de terecht kritische toonzetting van uw overzicht van de registratiesystemen die de GGZ (en ook somatische zorg) worden opgelegd een drietal essentiële aanvullingen:
  • De belofte van onomkeerbare pseudonimisering van de DIS-gegevens blijkt een regelrechte leugen, Uit openbare correspondentie blijkt dat ten behoeve van het CBS de gegevens ontsleuteld kunnen worden, en ook feitelijk worden of zullen worden.
  • De afgelopen twee jaar heeft het versleutelingssysteem überhaupt nog niet gefunctioneerd; het is pas rond deze tijd klaar.
  • De opbouw van databases met diagnoses en persoonsgegevens bij (commerciële !) verzekeraars, leidt op termijn, en met het vorderen van de genetische kennis, tot een soort semi-DNA-databanken waarmee zeer nauwkeurige voorspellingen over ziektes en levensverwachting mogelijk zijn. En ook ander gebruik is uiteraard voorstelbaar. E.e.a. is weliswaar bij wet verboden, maar iedereen weet dat dat wat kan op een gegeven moment ook gebeurt.

Voor commentaar en aanvullingen mail naar Waterputmail

Naar boven