Waterput: In Reactie op Milieudefensie
 

Red ons Bos en Kritiek Milieudefensie Nijmegen

'Red ons Bos' zou zich op Complottheorieën Baseren

    26 april 2010 - door Waterput

INTRODUCTIE
In een mail aan haar leden van 25 april 2010 besteedt Milieudefensie Nijmegen aandacht aan de actiegroep 'Red Ons Bos'. Milieudefensie benadrukt dat ze een traditie heeft op het verzet tegen bomenkap, maar dat dat voornamelijk geldt vooral voor projecten waarbij bomen moeten wijken voor landbouwgrond of bouwprojecten. Zij stellen dat er voor de recente bomenkap op zowel de Overasseltse Vennen als voor het plan Heiderijk geen reden is om in verzet te komen. De projecten geven de kwetsbare natuur meer ruimte en uitwisselingsmogelijkheden en bovendien komen er prachtige landschappen voor terug. Als ze spreekt over de actie van Red Ons Bos dan wordt er gesproken over het verspreiden van complottheorieën waar zij zich niet in kunnen terugvinden.

Deze steunbetuiging van Milieudefensie is ook razendsnel op de site van Heiderijk geplaatst, terwijl er sinds februari 2010 niets gezegd is over de actiegroep Red ons Bos. Dit wekt toch op zijn minst de indruk van eenzijdige informatieverspreiding.

OVER ECOLOGISCHE EN ECONOMISCHE MOTIEVEN
De actiegroep 'Red Ons Bos' is opgericht uit onvrede met de massaliteit van de boomkap aan de Nederlandse zijde van het uitgestrekte bosgebied dat reikt van Nijmegen tot Kleve. We zijn op zich niet zozeer tegen enige uitbreiding van de heidegebieden, maar het is vooral het buitenproportionele karakter van de 'omvormingen' die de nodige mensen in het verkeerde keelgat is geschoten. We zijn ons vervolgens hardop allerlei zaken gaan afvragen. Hoever reikt tegenwoordig de macht van de ecoloog? In hoeverre is een rapport van een groep ecologische onderzoekers voldoende om honderden hectaren bos onder het mes te nemen, ter bescherming van enkele insecten en reptielen? Is het wellicht zo dat een organisatie als Staatsbosbeheer, die in haar jaarverslag 2009 stelt dat ze grote financiële problemen heeft, economische motieven zou kunnen hebben bij de kap van extra bos, en dan niet alleen voor het hout maar ook vanwege de interessante subsidiegelden?

In hoeverre kun je spreken over een complottheorie als je je vraagtekens plaatst bij het in het jaarverslag van 2008 aangehaalde contract van Staatsbosbeheer met Essent om een verdubbeling van de hoeveelheid houtsnippers aan te leveren?

Sinds een jaar of tien levert Staatsbosbeheer resthout als biomassa aan energiecentrales. Daar wordt het omgezet in duurzame energie. De twee grootste afnemers zijn NUON en Essent. Met die laatste is in 2008 overeengekomen de aangeboden hoeveelheid houtsnippers te verdubbelen. Concreet betekent dit dat Staatsbosbeheer jaarlijks ruim zestigduizend ton biomassa levert voor het opwekken van groene stroom.
(p.60 - jaarverslag Staatsbosbeheer 2008)

In 2007 en 2008 is er zo'n 48000 ton aan houtsnippers geleverd voor de productie van biomassa (zie jaarverslagen 2007 en 2008) . In 2009 is die hoeveelheid gestegen naar 58.000 ton. In 2007 is 24.000 ton uit eigen terreinen gehaald. In 2008, 16.000 ton en in 2009 maar liefst 32.000 ton. Qua normale levering van niet-versnipperd hout voor de houthandel is er geen duidelijke trend zichtbaar (zie Na Gesprek met Projectleider), maar gezien de verdubbeling van het biomassacontract met Essent in 2008 lijkt het wel aannemelijk dat er een méér hout voor biomassa zal moeten worden aangeboden dan voor deze verdubbeling. Dat zou ik toch zeker geen complottheorie willen noemen, maar eerder een constatering.

UNIE VAN BOSGROEPEN
Bij het onderzoek naar de partijen die betrokken zijn bij het project Heiderijk ben ik gestuit op de Unie van Bosgroepen. Dit is een coöperatie die is opgericht voor en door boseigenaren zoals ze op hun eigen site stellen. Deze Unie van Bosgroepen heeft verschillende doelen waaronder ook het zo rendabel mogelijk exploiteren van de bosgebieden. Ook zijn ze gespecialiseerd in het regelen van subsidies voor haar leden. Ze zijn dan ook een grote gesprekspartner voor het ministerie van LNV. Als er in hun nieuwsbrieven wordt gekopt met leuzen als: "De houtprijs is gestegen: dun uw bossen! Goed voor uw bos en goed voor uw portomonnee" dan lijkt het toch aannemelijk om te veronderstellen dat er ook economische factoren een rol spelen bij boskap- of dunprojecten.

In het verleden werd bos vooral gebruikt voor de jacht en voor de economische winst die er mee te behalen viel. Het is dus ook niet een rare complottheorie om te stellen dat er geld verdiend kan worden met hout en dat er groepen zijn die de prijs van het hout goed in de gaten houden en hun leden inlichten als het een goede tijd is om te gaan kappen, danwel te dunnen.

DE MOGELIJKE ROL VAN PRORAIL
Waarschijnlijk wordt door Milieudefensie Nijmegen ook gedoeld op de 'complottheorie' rondom de mogelijke rol van Prorail (zie Nijmegen, Kleve, Weeze en Sintropher). Omdat Prorail ook deelneemt aan het project Heiderijk ben ik op zoek gegaan naar mogelijke andere redenen dan de puur ecologische. Omdat het spoor naar Groesbeek grotendeels wordt vrijgemaakt ben ik eens gaan kijken of Prorail momenteel iets heeft met dit spoortje en toen bleek dat er momenteel een onderzoek gaande is naar de haalbaarheid van de reactivering van dit traject. Het resultaat van dit onderzoek verschijnt in het najaar van 2010. Vervolgens kwam ik erachter dat de heer Modder, voorzitter van de stadsregio Arnhem-Nijmegen een fel voorstander is van deze reactivering.

Ondanks deze gegevens wil het natuurlijk niet zeggen dat het een feit is dat Prorail meedoet omdat ze zo makkelijker dit spoortje van Nijmegen naar Groesbeek kunnen reactiveren. Wel geeft het aan dat Prorail tegelijk met het project Heiderijk onderzoekt in hoeverre het realiseerbaar is. Verder kan Prorail misschien ook meedoen omdat ze nog veel achterstallig onderhoud hadden dat zo mooi kan worden meegenomen. Het noemen van mogelijkheden staat niet gelijk aan het blindelings geloven in een complottheorie. Het geloof dat er honderden hectaren bos alleen worden 'omgevormd' voor een aantal insecten en reptielen zonder dat er mogelijkerwijs ook maar enige andere reden een rol zou kunnen spelen getuigt in mijn ogen eerder van een grote naïviteit.

STEM VAN DE RECREANT ONDERBELICHT
Omdat tegenwoordig bossen ook vaak worden gebruikt als recreatiegebied is dat aspect een steeds belangrijkere rol gaan spelen. Het ontstaan van 'Red ons Bos' laat ook zien dat de recreatiefunctie soms op gespannen voet kan staan met zowel economische als ecologische motieven. Het is nu een feit dat zowel de economische als ecologische redenen goed ingebed zijn in de bosbeheerwereld, alleen is de stem van de recreant nog nauwelijks te horen. Het kan wellicht een idee zijn voor milieudefensie om ook het perspectief van de boomliefhebber mee te nemen in het bepalen van het standpunt waarbij ook het ecologische perspectief niet altijd doorslaggevend hoeft te zijn om honderden hectaren bos te laten 'omvormen' tot heide. Misschien kan het ook wel wat minder om de ecologische doelen te bereiken.

Het is daarbij extra wrang als je in een document waar nota bene Natuurmonumenten aan heeft meegewerkt zinsnedes kunt tegenkomen als:

"...Het bosbeheer in het Ketelwald heeft lange tijd alleen ten dienste gestaan van de economie en de jacht. Nadat het oorspronkelijke oerloofbos in de middeleeuwen door toenemende kap- en begrazingsdruk langzaam degenereerde tot heidevelden en hakhout, vond vanaf de 18de eeuw op grote schaal herbebossing plaats. " (p. 10/74)
Toekomstvisie Ketelwald, 2007 (pdf) (grofweg het natuurgebied van Nijmegen naar Kleve, waaronder ook de Mookerheide)

Voor mensen die wel eens in het Reichswald komen kun je ook nog eens de tekst lezen op het bord bij de ingang vlakbij café Merleyn. Ook daar wordt gesproken over het vernietigen van bos waardoor alleen heide overbleef. Waarom moeten we nu gewoon accepteren dat er grote delen van het bos gekapt wordt om weer opnieuw zoveel doodse heide te laten ontstaan?

Na het verschijnen van de 'complotmail' van Milieudefensie is er na deze huidige reactie ook nog een reactie geweest van Alex de Meijer van Milieudefensie in een artikel genaamd 'Door Wrijving Ontstaat Glans'. Hierop heeft vervolgens Margriet Timmermans van de actiegroep 'Red ons Bos' weer uitgebreid gereageerd: Reactie op Artikel Alex de Meijer.

Zie ook:

Auteur - Naar boven - Mailcontact