Waterput: Arpad Pusztai en ontslag vanwege kritiek op Genetisch Gemanipuleerde Aardappel
 

Arpad Pusztai en ontslag vanwege kritiek
op Genetisch Gemanipuleerde Aardappel

Eerste Verkenningen rondom Genetisch Gemanipuleerd Voedsel


    juni 2010 door Waterput

INTRODUCTIE
Laatst kreeg ik via de mail een petitieverzoek binnen van avaaz.org. Het betrof een petitie tegen het toestaan van genetisch gemanipuleerd voedsel in Europa. Er blijkt inderdaad toestemming gegeven te zijn voor het toelaten op de Europese markt van een genetische gemanipuleerde aardappel Amflora (van BASF) en drie gemanipuleerde maissoorten van Monsanto (zie bron 1).

Dit herinnerde me aan een schokkende documentaire die ik gezien had over de koning van de genetische manipulatie in de wereld, namelijk het bedrijf Monsanto. Ik had daar destijds al de kriebels van gekregen, maar door het nieuws dat dit soort gen-technieken ook op de Europese markt mogen verschijnen, leek het me zinvol om me meer te verdiepen in deze materie. In deze bijdrage het verhaal rondom de wetenschapper Arpad Pusztai die op de Britse TV kritisch sprak over genetische gemanipuleerde aardappelen en daardoor zijn baan verloor.

GENETISCHE EXPERIMENTEN OP AARDAPPELS
Amflora, de genetisch gemanipuleerde aardappel van BASF (dit chemieconcern dat ik zelf vooral ken van de cassettebandjes van vroeger) mag in Europa gebruikt worden voor de papierindustrie. Resten van dit productieproces mogen worden gebruikt als veevoer. Een bijzonderheid van deze amflora is wel dat het een gen zou bevatten dat bestand is tegen antibiotica.

12 jaar eerder, in 1998, kwam een andere genetisch gemanipuleerde aardappel in het nieuws. De Hongaarse wetenschapper werkzaam bij het Schotse Rowett Research Institute vertelde op de Britse televisie dat deze aardappelen niet te vertrouwen waren. In de reportage 'De wereld volgens Monsanto' vertelt hij dat de genetisch gemanipuleerde aardappelen het immuunsysteem activeerden, alsof er vijandig voedsel werd aangeboden. Ook ontstond er versnelde celgroei in de darmen

In de ingesloten video kun je vanaf 3'00" het verslag zien van dit onderzoek:

In dit filmpje kun je het fragment zien waarin hij zegt dat het 'onfair zou zijn om burgers als proefkonijnen te gebruiken'. Deze opmerking is hem niet in dank afgenomen. Hij zou de dag erop ontslagen zijn. Een andere medewerker, de heer Stanley Ewen die met vervroegd pensioen moest, zegt verder in dit fragment dat hij hoorde van de heer Dataroy (ook werkzaam bij het Rowett Instituut) dat er tot twee keer toe gebeld zou zijn door Downing Street naar de directeur van Arpad Pusztai. In deze gesprekken zou druk zijn uitgeoefend om het onderzoek te stoppen. Hij stelt dat de Amerikaanse biotechnologische industrie zich met de zaak had gemoeid en zij wilden niet dat hun belangen geschaad werden. Interessant in het geheel is dat Schotse Landbouwinstituut - dat het onderzoek subsidieerde - ook veel geld kreeg van het Amerikaanse Monsanto.

Uiteindelijk heeft de zaak Pusztai er in Groot-BrittaniŽ toe geleid dat genetisch gemanipuleerd voedsel massaal werd afgewezen, mede ook door de reactie van Greenpeace.

RELLEN RONDOM PUBLICATIE IN 'THE LANCET'
In een artikel van the Guardian uit november 1999 valt uitgebreid te lezen wat er zich allemaal heeft afgespeeld rond de uiteidelijke publicatie van het onderzoek van Arpad Pusztai (zie bron 2). Richard Horton, de redacteur van het medische blad 'the Lancet' zei dat hij bedreigd werd door een seniorlid van 'the Royal Society'. Dit lid, Peter Lachmann, wilde de publicatie van het bericht tegenhouden. In dat telefoongesprek werd de redacteur bedreigd dat het publiceren van het artikel serieuze consequenties zou hebben voor zijn functie.

Het blijkt dat deze 'Royal Society' zeer actief is in het promoten van genetisch onderzoek. Peter Lachmann zou ook consultant zijn geweest bij Geron Biomed, de organisatie die verantwoordelijk was voor het klonen van het schaap Dolly. Ook was hij lid van een adviesgroep van de farmaceutische gigant SmithKline (die we nog kennen van Cervarix). Deze Royal Society heeft zich bij wijze van hoge uitzondering op eigen intiatief ook bemoeid met het doen van zogenaamd 'peer review' en zij kwamen tot de conclusie dat het onderzoek van Pusztai en Ewen vol met fouten zou zitten.

De hoofdredacteur liet zich echter niet uit het veld slaan en publiceerde het onderzoek toch (zie bron 3), waarbij hij het onderzoek maar liefst door zes mensen liet reviewen. Vijf van de zes vonden het werk zeker publicatiewaardig. De enige reviewer die tegen publicatie was, bleek prof Pickett te zijn, die toevalligerwijs ook lid was van het door de overheid gesponsorde Instituut van 'Arable Crops Research'.

Een aantal dagen voor publicatie in the Lancet verscheen er een krantenartikel van deze professor waarin hij publiekelijk the Lancet aanviel voor het publiceren van het onderzoek van Pusztai.

CONCLUSIE
Wat duidelijk wordt uit deze Pusztai-affaire is wel dat er duidelijk machtige voorstanders zijn van genetisch gemanipuleerd onderzoek die de naam van wetenschappers kunnen breken en er veel belang bij hebben om genetisch gemanipuleerd voedsel goed te verkopen voor het publiek. Gelukkig was er een redacteur die dapper genoeg was om niet te breken onder de druk van deze pro-gen groep waardoor het werk van Pusztai en Ewen toch gepubliceerd kon worden. Persoonlijk vind ik het merkwaardig dat een chemoconcern als BASF genetisch gemanipuleerde aardappelen mag gaan gebruiken voor de papierproductie, waarbij de restanten mogen worden afgeleverd voor het veevoer. Het lijkt me dat dat veevoer via het vlees van de dieren ook in onze systemen komt. Verder wil ik in andere artikelen dieper ingaan op de dubieuze praktijken van Monsanto. Ik raad iedereen aan de documentaire over Monsanto zelf te bekijken.

Bronnen:

  1. Europa geeft groen licht voor teelt genetisch gemanipuleerde aardappel (maart 2010, De Standaard)
  2. Pro-GM food scientist 'threatened editor' (Guardian, november 1999)
  3. Effect of diets containing genetically modified potatoes expressing Galanthus nivalis lectin on rat small intestine, the Lancet, october 1999

Auteur - Naar boven - Mailcontact