Gjallar
Noormannen in de Lage Landen

Norsemen in the Low Countries

Startpagina

Home Page

Bronnen / Sources
Terug naar de inhoudsopgave

Back to the table of contents

Annales Xantenses - De Annalen van Xanten / The Annals of Xanten
Beslaat: 831-873
Geschreven: tot 860 gelijktijdig met de gebeurtenissen; de bijdragen na 860 zijn na 870 geschreven
Auteur: tot 860 waarschijnlijk Gerward, bibliothecaris van Lodewijk de Vrome en vanaf 837 proost te Gendt in de Betuwe (tot de abdij van Lorsch behorend); na 860 een anonieme auteur uit Keulen.
Gedrukte uitgave: (de bijdrage van 826) Bernhard von Simson, 'Annales Xantenses qui dicuntur', in: Annales Xantenses et Annales Vedastini, MGH Scriptores Rerum Germanicarum in usum scholarum 12 (Hannover/Leipzig 1909), 1-39; (de overige bijdragen) Rau, Reinhold, Quellen zur karolingischen Reichsgeschichte II, (Darmstadt 1958), 340-371.
Er is onlangs een Nederlandse uitgave en vertaling verschenen: Gumbert-Hepp, M., Gumbert, J.P. & Burgers, J.W.J., Annalen van Egmond (Hilversum 2007), 30-91.
Covers: 831-873
Written: till 860 contemporaneous with the events; the entries after 860 are written after 870
Author: till 860 probably Gerward, librarian of Louis the Pious and from 837 dean at Gendt in the Betuwe (part of the convent of Lorsch); after 860 by an anonymous writer in Cologne
Printed edition: (the 826 entry) Bernhard von Simson, 'Annales Xantenses qui dicuntur', in: Annales Xantenses et Annales Vedastini, MGH Scriptores Rerum Germanicarum in usum scholarum 12 (Hannover/Leipzig 1909), 1-39; (the other entries) Rau, Reinhold, Quellen zur karolingischen Reichsgeschichte II, (Darmstadt 1958), 340-371.
A Dutch edition and translation was issued recently: Gumbert-Hepp, M., Gumbert, J.P. & Burgers, J.W.J., Annalen van Egmond (Hilversum 2007), 30-91.
Simson, 6-7 (826)
Ludewicus imperator habuit sinodum episcoporum ad Ingulunheim, et illic venit multitudo ad eum Nordmannorum, et princeps eorum nomine Heriodus baptizatus est et uxor eius, et cum eis plus quam CCCC homines promiscui sexus.
Keizer Lodewijk hield een bisschoppelijke synode te Ingelheim, en er kwam een groot aantal Noormannen naar hem, en hun aanvoerder Haraldr en zijn echtgenote werden gedoopt, en met hen meer dan 400 mensen van beide geslachten. The emperor Louis held an episcopal synod ad Ingelheim, and here a great number of Norsemen came to him, and a leader of them named Haraldr and his wife were baptized, and with them more than 400 people of both sexes.

Rau, Quellen, 342 (834)
Interea, dum haec agerentur, inruerunt pagani in vicum nominatissimum Dorestatum eumque inmani crudelitate vastaverunt; et eo tempore regnum Francorum infra semetipsum valde desolatum est, et infelicitas hominum multipliciter cotidie augebatur.
Terwijl dit (*) plaatsvond bestormden de heidenen de beroemde vicus Dorestad die ze op uiterst onmenselijke wijze hebben verwoest; en in deze tijd werd het Frankische rijk intern zeer verzwakt, en het ongeluk van het volk groeide met de dag.
(*) de rehabilitatie van Lodewijk de Vrome
While this (*) happened, the pagans rushed on the famous vicus Dorestad and devastated it with monstrous cruelty, and at this time the Frankish kingdom in itself has been enfeebled, and the misfortune of the people was increasing every day.
(*) the rehabilitation of Louis the Pious
Rau, Quellen, 342 (835)
Interim autem iterum invaserunt pagani partes Frisiae, et interfecta est de paganis non minima multitudo. Et iterum predaverunt Dorestatum.
Ondertussen vielen de heidenen Frisia binnen, en niet een gering aantal werd gedood. En weer plunderden ze Dorestad. However meanwhile the pagans invaded parts of Frisia, and not a small amount of pagans were killed. And they again sacked Dorestad.
Rau, Quellen, 342 (836)
Iterum eodem anno pagani Christianos invaserunt.
Dit jaar vielen de heidenen weer de christenen aan. This year the pagans broke in upon the Christians again.
Rau, Quellen, 342 (837)
Et pagani vastaverunt Walicrum multasque feminas inde abduxerunt captivas cum infinita diversi generis pecunia.
En de heidenen hebben Walcheren verwoest en veel vrouwen in gevangenschap afgevoerd met een oneindige hoeveelheid bezittingen van verschillende aard. And the pagans laid waste Walcheren and carried off in captivity many women with an endless amount of property of different kind.
Rau, Quellen, 346, 348 (845)
Eodem anno multis in locis gentiles Christianos invaserunt, sed cesi sunt ex eis a Fresionibus plus quam XII (milia).
...
Postea vero ingenti clade percussi sunt predones, in qua et princeps sceleratorum, qui Christianos et loca sancta predaverat, nomine Reginheri Domino percutiente interiit. Consilio enim inito miserunt sortes, a quo deorum suorum salutem consequi debuissent; sed sortes salubriter non ceciderunt. Suadente autem eos quodam captivo Christiano, ut coram deo Christianorum sortem ponerent, quod et fecerunt, et salubriter sors eorum cecidit. Tunc rex eorum nomine Rorik una cum omni populo gentilium XIIII dies a carne et medone abstinuit, et cessavit plaga, et omnes Christianos captivos, quos habebant, ad patriam propriam dirigunt.
In hetzelfde jaar vielen de heidenen op veel plaatsen bij de christenen binnen, maar meer dan twaalf duizend van hen werden door de Friezen gedood.
...
Maar hierna (*) werden de piraten door een groot onheil getroffen, waarbij ook de aanvoerder van de misdadigers, Ragnarr genaamd, die christenen en heilige plaatsen had geplunderd, door toedoen van de Heer stierf. Nu besloten ze het lot te laten bepalen van welke goden ze verlossing wilden ontvangen; maar het lot viel niet gunstig. Een bepaalde christelijke gevangene raadde hen echter aan voor de god van de christenen te werpen, en dat deden ze, en de steen viel heilzaam. Daarop onthield hun koning, Hrœrekr genaamd, zich veertien dagen van vlees en mede, samen met al zijn mensen, het onheil hield op en ze stuurden al de christelijke gevangenen die zij hadden naar hun thuisland.
(*) na hun tocht in het Seine gebied
In the same year the pagans broke in upon the Christians at many places, but more than twelve thousand of them were killed by the Frisians.
...
But hereafter (*) a huge disaster stroke the pirates, at which also the leader of the criminals who had plundered Christians and holy places, named Ragnarr, died beaten by the Lord. Now they decided to cast lots from which of their gods they wished to receive salvation; but the lots did not fall healthful. However a certain Christian captive recommended them to cast the lot for the god of the Christians, which they did, and their lot fell healthful. Thereupon their king named Hrœrekr withheld from meat and mead together with everyone of his people for a fortnight, the misfortune stopped, and they directed all the Christian captives which they kept to their native land.
(*) after their campaign in the Seine area
Rau, Quellen, 346, 348 (846) (*)
Consueto Norhtmanni Ostraciam et Westraciam vastaverunt et vicum Dorestatum cum aliis duabus villis incenderunt igni, vidente Lothario imperatore, cum esset in Noviomago castro, sed scelus ulcisci nequiverat. Illi autem ingenti preda hominum atque facultatum oneratis classibus reversi sunt in patriam.
(*) mogelijk/possibly 847
De Noormannen plunderden volgens hun gewoonte Oostergo en Westergo en staken de vicus Dorestad met twee andere dorpen in de brand, voor de ogen van Lotharius, die toen in de palts van Nijmegen was, maar ze niet kon straffen voor hun misdaad. Ze keerden met hun vloot gevuld met een enorme buit van zowel mensen als goederen terug naar hun vaderland According to their custom the Norsemen plundered Oostergo en Westergo and burned down the vicus Dorestad, with two other villages, before the eyes of Lothar, who was then in the castle of Nijmegen, but could not punish them for the crime. They however returned to their native country, with their fleet filled with immense booty, including both men and goods.
Rau, Quellen, 348 (847)
De cetero Nordmanni Christianos hinc inde vastaverunt et contra Sigirum et Liutharium comites bellum fecerunt, et ultra vicum Dorestatum contra flumen Reni per miliaria novem remigaverunt usque ad vicum Meginhardi, et ibidem facta preda reversi sunt.
Ten slotte plunderden de Noormannen daarop de christenen en vochten tegen de graven Sigirus en Liutharius, en ze voeren de Rijn op, achter de vicus Dorestad, negen mijlen stroomopwaarts naar de vicus Meinerswijk en keerden nadat ze buit hadden vergaard naar die plaats terug. For the rest the Norsemen plundered thereupon the Christians and fought against the counts Sigirus and Liutharius, and they went nine miles upstream the Rhine, on the other side of the vicus Dorestad, to the vicus Meinerswijk and returned after they collected booty at that place.
Rau, Quellen, 350 (850)
Rorik Nordmannus, frater iam dicti Herioldi iunioris, qui prius a Lothario dehonestatus fugit, Dorestatum repetit, multa mala Christianis fraudulenter intulit.
Hrœrekr de Noorman, broer van de voornoemde jongere Haraldr, die eerder bij Lotharius in ongenade was gevallen, vluchtte, eiste Dorestad terug, en veroorzaakte bij de christenen op bedriegelijke wijze veel kwaad. Hrœrekr the Norseman, brother of the mentioned younger Haraldr, who was earlier dishonored by Lothar, fled, demanded Dorestad back, deceitfully inflicted much evil on the Christians.
Rau, Quellen, 350 (851)
Item Nordmanni in Fresia et circa Rhenum fluvium nocuerunt.
Op dezelfde wijze (*) veroorzaakten de Noormannen schade in Frisia en bij de Rijn.
(*) deze verwijzing in onduidelijk, waarschijnlijk veroorzaakt door een latere redactie
Likewise (*) the Norsemen injured in Frisia and near the Rhine.
(*) this reference is not clear, probably due to a later re-edit
Rau, Quellen, 354 (864) (*)
Nimia inundatione aquarum pagani sepe iam dicti aecclesiam undique vastantes per alveum Reni fluminis ad Sanctos usque pervenerunt et locum opinatissimum vastaverunt. Atque, quod omnibus audientibus et videntibus nimium dolendum est, aecclesiam sancti Victoris mirifico opere constructam incenderunt igni, omnia quae intus aut foris sanctuarii repperierunt rapuerunt. Clerus tamen et omne vulgus pene aufugit. Sed ipsum censum sanctuarii postea nimium vesania correpti ibidem remiserunt. Sanctum vero corpus Victoris prepositus fratrum equo ascenso et loculo ante se posito cum solo presbitero Coloniam noctu perduxit in magno periculo, nonnisi meritis sancti intervenientibus. Guntharius autem isdem temporibus ibidem rector et episcopus preesse videbatur, nepos scilicet Hildiwini iunioris. Predones vero post, perpetrato scelere, haut longe a monasterio insulam quandam parvam petierunt ibique munitione constructa habitaverunt ad tempus. Sed quaedam pars illorum per alveum ascendentes villam regiam grandem incenderunt, ibique cesi sunt ex eis utpote plus quam C homines, ita ut una navis ibidem ex eorum sorte vacua remansit. Ceteri vero, vix conscensis navibus, confusi redierunt ad suos. Lotharius vero, paratis navibus, cogitabat inruere in eos, sed sui non consenserunt ei. At contra Saxones agiles ex altera ripa fluminis agiliter agebant, ita ut quendam ex eorum regibus nomine Calbi, qui superba temeritate litus eorum aggredi temptabat, occiderunt et in ipsum flumen fugientem demerserunt omnesque pene sequaces illius. Ceteri vero exinde territi locum predictum reliquerunt et incerta petierunt.
(*) moet zijn/should be 863
Tijdens een zeer grote overstroming kwamen de vaak genoemde heidenen per schip naar Xanten en verwoestten deze aansprekende plaats. En, zoals het een ieder bedroefde die het had gehoord of gezien, ging het wonderbaarlijke bouwwerk, de kerk van de heilige Victor, in vlammen op, alles dat ze binnen en buiten het heiligdom konden vinden werd geplunderd. Toch wisten de geestelijken en al het gewone volk ternauwernood te ontsnappen. Maar de schat van de heiligen zelf lieten ze in hun verwarring achter. Het lichaam van de heilige Victor werd echter door de overste van de broeders, die een paard besteeg en de kist voor zich plaatste, met zijn hulp en met slechts een priester, met groot gevaar in de nacht naar Keulen gebracht. In die dagen leek Gunthar, een neef van de jonge Hildwin, aan het hoofd te staan als leider en bisschop. De rovers zetten echter nadat ze hun misdaad begaan hadden, koers naar een klein eiland niet ver van het klooster waar ze een versterking bouwden om er een tijd te verblijven. Maar enigen van hen voeren de rivier op, en staken een koninklijke villa in de brand, en hier werden meer dan 100 van hun mannen afgeslacht, zodat een van hun schepen ter plaatse leeg achterbleef. De anderen keerden, zo gauw ze aan boord van hun schepen waren, in verwarring terug. Lotharius rustte echter schepen uit en was van plan om op hen af te gaan, maar zijn mannen waren het niet met hem eens. De alerte Saksen op de andere oever waren daarentegen aktief, waardoor ze een van hun koningen, Kálbi genaamd, die hun oever met arrogante vermetelheid probeerde aan te vallen, wisten te doden, en ze wierpen hem en bijna iedereen die hem op zijn vlucht volgde in de rivier. Daarop verlieten de anderen echter de genoemde plaats en zetten koers naar het onzekere. During an excessive flood the often mentioned pagans came on the Rhine by ship at Xanten and ravaged this fancy place. And, as it grieved all that heard and saw it, the amazing work of construction, the church of the holy Victor was burned, all that they found inside and outside the sanctuary was pillaged. Yet the clergy and all the common people hardly escaped. But the treasure of the saints itself they left in their madness behind. However the body of the holy Victor was carried by the superior of the brothers, who mounted a horse and placed the chest before him, depending on his help, with only one priest, with great danger in the night to Cologne. At that time Gunthar, a nephew of the younger Hildwin, seemed to be in charge as leader and bishop. However the robbers after they accomplished their crime made for a small island not far from the monastery where they built a fortification to stay for the time. But some of them sailed up the river, burned down a big royal villa, and here more than a 100 men of them were slaughtered, so that one of their ships remained empty on the place. The others, as soon as they boarded their ships, returned at theirs in confusion. However Lothar equipped ships and planned to rush on them, but his men did not agreed with him. On the other hand the alert Saxons on the other bank of the river were active, so that they slew one of their kings named Kálbi, who tried to attack their bank in arrogant rashness, and plunged him and almost all his followers on the run in the river. However thence the others left the mentioned place and aimed for the uncertainty.
Rau, Quellen, 356 (866) (*)
Eo anno pagani reliquias Fresiae nimium vastaverunt.
(*) moet zijn/should be 865
Hetzelfde jaar plunderden de heidenen op vreselijke wijze wat er van Frisia over was. The same year the pagans plundered what was left of Frisia excessively.
Rau, Quellen, 360 (868) (*)
Pagani quoque iterum Hiberniam atque Fresiam crudeliter vastaverunt.
(*) moet zijn/should be 867
Weer werd Ierland en Frisia wreed door de heidenen geplunderd. The pagans cruelly plundered Ireland and Frisia again.
Rau, Quellen, 368-370 (873)
Itidemque venit ad eum Ruorich, fel Christianitatis, tamen ei repositis obsidibus plurimis in navi, et subditus effectus est regi ac iuramentis constrictus inconcussam ei servare fidem. Ac non post multum temporis Ruodoldus nepos predicti tiranni, qui transmarinas regiones plurimas regnumque Francorum undique atque Galliam horribiliter et pene totam Fresiam vastavit. In eadem regione, in pago Ostrachia ab eadem gente cum quingentis viris agiliter interfectus est et, quamvis baptizatus esset, caninam vitam digna morte finivit.

Zo kwam ook Hrœrekr, de gal van de christenheid, naar hem (*), er werden hem niettemin veel gijzelaars in zijn schepen gesteld en hij werd onderdaan van de koning en hij werd door een eed gebonden tot onvoorwaardelijke trouw. En niet lang nadat Hróđulfr, neef van de genoemde tiran, die vele gebieden overzee en overal in het Frankische rijk had geplunderd en op een vreselijke wijze Gallië en bijna heel Frisia had geplunderd (naar hem toe kwam). In datzelfde gebied in de pagus Oostergo werd hij en 500 van zijn mannen moedig door datzelfde volk omgebracht, hoewel hij gedoopt was eindigde hij zijn hondse leven door een verdiende dood.
(*) Lodewijk de Duitser
Likewise came to him (*) Hrœrekr, the gall of Christianity, nevertheless many hostages were put back in the ships and he became subject of the king and was bound by an oath to keep a firm loyalty. And not long after that Hróđulfr, cousin of the mentioned tyrant, who plundered many regions across the sea and the kingdom of the Franks from all directions and awfully plundered Gaul and almost entire Frisia (came to him). In the same region in the pagus Oostergo he was nimbly killed with 500 men by the very same people and, although he has been baptized, he finished his doggish life by a deserved death.
(*) Louis the German
Startpagina

Home Page

Terug naar de inhoudsopgave

Back to the table of contents

Begin van de pagina

Top of the page