| |
De Ferrariskaart uit 1778: het Lanakerveld
 |
Ter oriëntatie: de dikke lijn met de stippellijn in het midden
is de grens tussen de Oostenrijkse Nederlanden en Maastricht. Die grens
loopt over de Postbaan. Oud Caberg –toen Cauwenbergh geheten – bestond
uit een tiental boerderijen langs de Van Akenweg. Parallel aan de Van
Akenweg loopt de Kozakkenweg. De Brusselseweg was er natuurlijk nog niet
– de Postbaan krinkelt zich langs de grens naar de Maas. Allereerst
toont de kaart ondubbelzinnig dat Oud Caberg in de periode Oostenrijks
was. Voor de toenmalige bewoners was de Habsburgse keizer Joseph II te
Wenen de souverein. Ten tweede blijkt duidelijk dat de boerderijen omgeven
waren door boomgaarden van hoogstambomen – die op enkele plaatsen in de
wijk nog steeds aanwezig zijn. Die boomgaarden waren omgeven door hagen,
die wederom nog steeds te zien zijn in het landschap. Verder valt op hoe
dicht Oud-Caberg tegen de vesting Maastricht aanlag. Pal achter de
boerderij op de hoek van de Postbaan en de Van Akenweg zien we het begin
van de vestingwerken al. Aan de voet van de vesting liggen wat de legenda
aanduidt als moerassige weiden, maar Oud Caberg is geheel omringt door
landbouwgrond zoals. Wat verderop zien we op de kaart de aanduiding
Seigneurie De Lonaken – even boven Smermaes. De bebouwing vlak onder
letters Smermaes lijkt me de huidige Kantoorweg te zijn. Helemaal bovenin
ligt Peertersem – Pietersheim in het hedendaagse spraakgebruik. |
|
Tussen 1771 en 1778 liet graaf
de Ferraris de eerste topografische stafkaart van de Oostenrijkse
Nederlanden opmaken. Heel België en Luxemburg zijn er in detail op vastgelegd in 275 kaarten van 0,90 x1,40m. Er bestaan
slechts drie originelen van – één te Wenen, één te Brussel en één
te Delft. De tere en elegante kleuren waarin de kaart is uitgevoerd maken
deze kaart tot een esthetisch hoogtepunt van de cartografie. |
|
|
