PIETERSHEIM

"Toeristisch hart van LANAKEN is het domein Pietersheim met het kasteel-hotel-restaurant naast de burchtruine met slotgracht (12de eeuw) waarbij natuurpark van 80 ha. Omstreeks 1100 ontvingen de Heren van Pietersheim een landgoed even buiten Lanaken. Zij richtten er een burcht op. Zij namen de gehuchten Pietersheim, Smeermaas, Bessemer, Briegden en Caberg (NL) alsook de kerk en kerkgoederen in beslag. Vanaf 1292 werd Pietersheim een Loonse heerlijkheid en enkele jaren later werd het een vrije rijksbaronie. In 1449 kwam de heerlijkheid Pietersheim door een huwelijk in bezit van de familie " De Merode ". Stilaan raakte de burcht in verval en stortte in op 5 juli 1721. In 1910 bouwde de familie " De Merode " een jachtslot en buiten de muren van de burchtruine. In 1920 brandde dit kasteel volledig uit. In 1926 werd het huidig kasteel in neoclassicistische stijl opgetrokken. Prins Xavier de Merode was de laatste bewoner en in 1971 verkocht hij zijn kasteel aan het gemeentebestuur. Jaarlijks tijdens de grote vakantie zijn er aan de burchtruine opgravingen door jeugdkampen. In de naaste omgeving is een gemeentelijk sportcentrum en de kinderboerderij met cafetaria. In Pietersheim vindt je bovendien de enige hoeve uit de Frankische tijd en vlakbij, in de Putstraat, een keurig gerestaureerd hoevecomplex uit 1681. In de nabij gelegen Waterstraat staan een aantal merkwaardige woningen waaronder " 't Gehucht " en de " De Witte Hoeve "." ( http://users.skynet.be/subliem/lanaken_geografisch.htm#PIETERSHEIM )

Pietersheim was een oude koninklijke villa en vrije rijksheerlijkheid. Pietersheim ging net als Vroenhoven te hoofde in Aken, niet bij het Loonse gerecht te Vliermaal. Het kasteel was tussen 1227 en 1297 in leen gegeven aan de graven van Loon. De heren van Pietersheim waren toen dus leenman van de graaf van Loon. In 1279 werd Hendrik van Pietersheim bij Aldenhoven met zijn leenheer de graaf van Loon gevangen genomen tijdens de Gulikse successie-oorlog. De graven van Loon poogden in 1292 ook de suzereiniteit over het allodiale Pietersheim te verkrijgen. Lodewijk IV had nostrum domum, fortalitiam et villam de Petersheim in leen, maar na de dood van graaf Arnold van Loon werd Pietersheim opnieuw vrijgemaakt. In de 14de eeuw was alleen het kasteel nog Loons. De heren van Pietersheim behoorden tot de consiliatores van de graaf. Jan van Pietersheim was in 1322 dapifer (seneschalk) van de graaf, de hoogste ambtenaar. Dit was een functie die in de 13de eeuw nog door ministeriales werd vervuld, maar in de 14de eeuw door leden van de adel -mogelijk uit geldgebrek  (Baerten 22, 86, 96, 107, 197, 214-215).