Reconstructie van het Zouwdal

Bedenkingen naar aanleiding van de wandeling onder leiding van Don door het Zouwdal. Zijn ideeën om de Zouw terug een functie te geven in de plaatselijke retentie van het hemelwater, heb ik nog eens bekeken bij een volgende wandeling door het gebied.

Ik ben begonnen waar de Brusselse Weg de Zouw overbrugt.

1ste punt: Hier initiatief nemen om naambord "Zouw" (blauwe rand met golfjes onder beeknaam) te laten plaatsen; als je van Nederland naar België rijdt, staat er reeds een bord (rode pijlen op witte ondergrond), daar kan het blauwe naambord bijgeplaatst worden. In de richting van België naar Nederland eveneens zelfde bord te plaatsen.

De diepe insnede van de Zouw vanaf de Brusselse Weg tot aan de Zuidwillemsvaart geeft mogelijkheden om het water op te houden via dammen die watervalletjes creëren.

Als je bovenop de spoorbrug gaat staan die de Zouwweg overspant, dan zie je gewoon dat het Zouwdal moet gebruikt worden om het hemelwater af te voeren, en deels te laten infiltreren.

Omdat op relatief korte termijn de spoorlijn van Maastricht naar Lanaken (Sappi) terug in gebruik gaat genomen worden, is het nu het moment om naast de viaduct over de Zouwweg ook een doorsteek voor de Zouw te maken (links of rechts volgens het tracé dat gekozen wordt). Dat gebeurt best tegelijkertijd met de renovatie van het spoor. De doorsteek moet een voldoende diameter hebben, niet zomaar een buis, maar voldoende breedte (en hoogte) (enkele meters) om de Zouw daar ook een niet al te kunstmatig aspect te geven.

Bij de afwatering, denk ook aan de industriezone Smeermaas, de natuurlijke afwatering volgens het reliëf zou ook via de Zouw moeten en kunnen gebeuren. Belangrijk als er aan gescheiden afvoer van vuilwater en hemelwater gedacht wordt; op zo'n industriezone zijn er belangrijke verharde oppervlakten, wat een vrij groot debiet kan geven.

Of de landbouw schade zou ondervinden van vernatting bij terug tot leven wekken van de Zouw? Ik denk dat dat geen probleem hoeft te vormen. Er is voldoende verval: bij grenspaal 93 (waar de Zouwweg als holle weg begint) zitten we boven de 70 m; halverwege paal 95 en het kruispunt met de Van Akenweg kruisen we al de 60-m-hoogtelijn en ter hoogte van het spoor zal het al wel 50 meter zijn, schat ik. (Nederlandse hoogtecijfers, met 2,33 m te verhogen om ze in overeenstemming met de Belgische waterpassing te brengen).

Je hebt dus speelruimte om het ideale profiel, het evenwicht tussen vernatting, infultratie, poelen en afvoer te creëren.

Je zou zelfs rekening moeten houden met de hemelwaterafvoer van het Dousbergcomplex, als dat er ooit zou komen, afvoer onder de Via Regia door, doorheen de sportvelden en Malberg. Maar daar heeft Nic Pepels waarschijnlijk al plannen voor.

Er is natuurlijk een bepaalde oppervlakteinname nodig, maar als de Zouw-as eenmaal gerealiseerd is (op voldoende breedte om ook andere functies dan water) heb je een ruggegraat voor het gebied Lanakerveld vastgelegd.

Wat met ook opviel bij al die nieuwe bedrijfjes in Smeermaas: de omheiningen, draadafsluitingen bevestigd in betonnen boorden, zodat het gebied in hokjes versnipperd wordt. Er zijn enkele uitzonderingen, die werken niet met draadafsluitingen, maar met hekwerk met verticale spijlen, die niet tot op de grond of in de grond komen, zodat migratie voor fauna mogelijk is.

Een belangrijk aandachtspunt bij nieuwe industrievestigingen. Bestaan er geen oplossingen (iets in de aard van kattenklapdeurtjes, of gewoon openingen in de afsluiting vlak boven de grond) zodat de versnippering ongedaan gemaakt wordt?

Voor bewoning: rond de buurtschap Kantoorweg (tussen spoor en Brusselse weg), is dat geen ideale plaats voor een reeks hogere-klasse woningen? Als daar nog een natuurlijke Zouw doorheen meandert heb je toch een toplocatie. Nu staat er één woning afgezonderd langs het verlengde van de weg, die in Smeermaas Grensstraat heet. De tussenliggende ruimte kan best opgevuld worden, stel ik me zo voor.

René Thewissen