 |
|
|
Steeds meer bedrijven bieden bidstonden
Niet alleen bij de EO, maar ook bij de NS en Unilever maken werknemers tijd vrij om gezamenlijk te bidden. Karolien Knols over de bidstonden op het werk die tegen de verdrukking in groeien.
Het is dinsdagmiddag half een. In een vergaderkamer in de kelder
van hoofdgebouw II van de Nederlandse Spoorwegen staan de gebruikte koffiekopjes nog op tafel. Zes mannen, in leeftijd varierend van 35 tot 50 jaar, staan op het punt aan hun wekelijkse bidstond te beginnen. Een halfuurtje hebben ze, eigenlijk te kort. Er is altijd wel iemand te laat, en als je dan de tafèl moet opruimen en de koffiejuffrouw komt ook nog eens binnen met twee kannen voor de volgende yergaderaars - ja, dan schiet het echt geconcentreerde bidden er weleens bij in.Toch blijven de ogen dicht vandaag. Er is veel werk te verrichten. Maarten Pijnacker Hordijk, adviseur infrastructuur bij voormalig N.S-dochter Railned, inventariseert de noden: er dreigen nieuwe ontslagen vanwege aanhoudende reorganisaties, in de krant staan berichten over vermeende conflicten tussen FNV en NS, een machinist heeft de NS aangeklaagd omdat ze hem nooit hebben begeleid na de dertien zelfmoorden die hem tijdens zijn diensten hebben ge troffen. 0 ja, en de NS staat vandaag in de Tweede Kamer weer op de agenda. Dat de regering en het parlement, en minister Roelf de Boer in het bijzonder, veel wijsheid mogen ontvangen. ,,Wij danken voor Uw grootheid, Heer die niet naar het geld kijkt, maar naar het personeel. Dank dat U ons werk hebt gegeven. Moge U de onrust indammen, en ons bewaren voor negativiteit, voor meehuilen in het bos. Maak ons vredestichters met liefde voor de mensen. Wij vragen Uw zegenende hand over dit bedrijf, Heer, in Jezus naam."
Samen bidden op het werk is pulair onder cbnstelijke werknemers. De afgelopen drie jaar steeg het aantal bedrijfsbidstonden in Nederland van 34 naar ruim tachtig. ,,Wij christenen beseffen steeds vaker dat we niet alleen christen zijn op zondag, maar juist van maandag tot en met zaterdag. Juist op die dagen gaat het er om ons geloof in de praktijk te bren gen", verklaart Pijnacker Hordijk de groei.
De meeste deelnemers behoren - waar de bidstond - letterlijk: bid-uurtje - gemeengoed is. Wordt er in de kerk gebeden voor zaken van persoonlijk belang en wereldbelang,op het werk komen vrijwel alleen werkgerelateerde onderwerpen aan bod. Gebeden wordt voor het welzijn van collega's, wijsheid bij de leiding, open communicatie op de werkvloer, soms ook voor persoonlijke kracht. Als het met de mens niet goed gaat, kan hij immers ook niet goed werken.
GEREFORMEERDE BOLWERKEN
Wie denkt dat de bedrijven met bidstonden allemaal zijn gevestigd in gereformeerde bolwerken op de Veluwe, komt bedrogen uit. Op de lijst die Pijnacker Hordijk bijhoudt op internet staan het ministerie van Justitie, Rabobank Nederland, Nationale Nederlanden en Unilever broederlijk naast het Nederlands Bijbelgenootschap en de EO. Toch is voor 95 procent van de deelnemers volgens Pijnacker Hordijk hun geloof een zeer belangnjke drijfveer voor hun doen en laten. ,,De man of vrouw die af en toe een kaarsje opsteekt en een gebed prevelt zal zich niet zo snel bij een bidstond laten zien." Zelf is hij lid van een evangelische gemeente. Christen zijn betekent voor hem dat God een levend iemand is, met wie hij contact kan hebben, die hem stuurt en helpt.
Hij gelooft niet in toeval, wel in het bestaan van de duivel, demonen en engelen. Werken op zondag doet hij liever niet. Nooit zal een vloek zijn lippen verlaten, al moet hij soms bijna zijn tong afbijten. Een van de andere deelnemers: ,,Laatst, toen een collega 'Jezus' riep, vroeg ik hem gekscherend of-ie soms ging bidden." Nee, de aandrang om hem te bekeren voelde hij niet. ,,Ik word door Railned betaald om te werken, niet om zieltjes te winnen."
Dat laatste is voor veel deelnemers van deze bidstond precies de reden terughoudend te zijn in het openbaar maken van hun initiatief. Ook binnen het bedrijf. Samen bidden is immers niet hetzelfde als samen squashen, zeggen ze.
Ze voelen zich kwetsbaar. ,,Voor je het weet ben je die achterlijke christen die zijn collega's lastigvalt met het geloof." Pijnacker Hordijk heeft een keer meegemaakt hoe negatief de reacties kunnen zijn. Toen een e-mail die opriep voor een gebedsbijeenkomst per ongeluk bij de verkeerde persoon terechtkwam, kreeg hij een uiterst pissig bericht terug met de mededeling dat de man bij nog zo'n mail naar de directie zou stappen. ,,En dan ben je voor je het weetje vergaderruimte kwijt." Zijn angst blijkt niet ongegrond. Deze zomer bleek uit de Business Monitor, een maandelijks onderzoek onder vijfduizend Nederlandse managers, dat meer dan de helft van hen tegen voorzieningen is voor werknemers die op het werk willen bidden.
Zo bezien heeft Jur vermeulen, kenniscoordinator beleggingsverzekeringen bij Nationale Nederlanden het goed getroffen. Ronduit negatieve, of zelfs maarlacherige reacties van management en collega's heeft hij nooit gehad. Sterker, toen er op zijn afdeling onduidelijkheid was over de betekenis van Pinksteren, kwamen ze bij hem en heeft hij een uur uitgeweid over hoe de Heilige Geest het werk van Jezus en God de Vader voortzette op aarde. Ook de directie staat zeer welwillend tegenover zijn bidstond. Als er, zoals dit najaar, een spreker van buiten wordt uitgenodigd, zorgen zijn bazen voor de mooiste zaal, indusief koffie en thee voor de toehoorders. ,,Ik mag dan bij een atheistisch bedrijf werken, integriteit staat bij de directie hoog in het vaandel. Wij dragen daar als christenen ons steentje aan bij."
VERWERPELIJK
Of bidden met gelovige collega's meer oplevert dan praten met ongelovige is de vraag die ik tijdens mijn rondgang langs bedrijfsbidstonden aan deelnemers stel. Want laten we wel wezen: er is in elk be drijf voldoende gelegenheid om ook in niet-christelijke zin te praten over mismanagement van de directie, zieke collega's en dreigende ontslagen. Het is typisch een vraag van een ongelovige, zo blijkt uit de reacties. Ten eerste: als chrisenen onder elkaar praat je meer open en onbevooroordeeld. Toen er bij Nationale Nederlanden een rel was rondom een medewerker die porno van het internet had gehaald, bad Vermeulen in zijn bidstond ook voor de man en zijn familie. ,,Het mag dan verwerpelijk zijn wat hij heeft gedaan, ontslag is een afschuwelijke klap voor zijn gezin." Ten tweede: natuurlijk levert bidden meer op dan praten. Is bidden niet een vorm van je gedachten bij God brengen? Staat in de bijbel niet geschreven dat Gods wijsheid hoger is dan die van ons mensen? En volgt daar niet uit dat, als God je hoort - en dat doet hij - hij je dan ook zal helpen? Voor Albert Eikelenboom, werkzaam bij het softwarebedrijf Agere systerns is het in ieder geval klinkklaar dat he aan zijn gebeden is te danken dat de meeste zieke collega's weer zijn teruggekomen. Ook Maarten Pijnacker Hordijk zou vandaag nog ophouden met bidden als hij er niet van overtuigd was dat zijn gebeden worden gehoord. Toen hij samen met zijn collega's op een zekere dinsdag had gebeden voor de veiligheid van het spoorwegpersoneel, en de donderdag erop een container van een rijdende goederentrein viel zonder slachtoffers te maken, heeft hij God gedankt voor zijn ingrijpen. Zonder twijfel is dat het mooiste dat hij ooit naar aanleiding van een bidstond heeft meegemaakt.
Het is één uur. De tijd zit erop voor de zes van de NS. En al was het vandaag een beetje rommelig, zo'n moment van bezinning houdt de deelnemers toch steeds een spiegel voor. ,,Hoe is mijn houding? Ben ik wel zo open en transparant voor collega's als ik denk dat ik ben?" Pijnacker Hordijk weet zeker dat hij binnen de bidstond beter met kritiek kan omgaan dan daarbuiten, en dat hij er ook sneller iets mee doet dan wanneer een willekeurige collega hem zou berispen. Misschien dat hij daarom ook bidt dat de verslaggever de inspiratie zal vinden om een mooi stuk te schrijven voor de krant. Zou hij op een geweten?
Uit de NRC van zaterdag 7 december 2002