Myanmar & Thailand 2007        

De hoofdrolspelers:
Jack Boelhouwer
Debbie Ongena
en Michael Boelhouwer

Special guest:

home>reisverhalen>myanmar & thailand 2007

Het gouden land

Myanmar, misschien wel één van de meest betoverende landen van Zuidoost Azië. Een reis terug in de tijd, Azië van twintig jaar geleden, waar de Westerse ‘beschaving’ nog niet geheel is doorgedrongen. Gouden tempels, mystieke pagodes vormen het hart van dit Boeddhistische land…of is het juist de oprecht vriendelijk bevolking van Myanmar

Drie mailtjes, een blauw dagboekje, mijn geheugen; thuis aangevuld met opmerkingen en herinneringen van Jack en Deb. Hopelijk is het een leuk verhaal geworden. Heel veel leesplezier.

Tekst: Michael Boelhouwer
Foto's: Michael Boelhouwer

Reisschema van dag tot dag     1 april: Amsterdam - Bangkok     2 april: Bangkok (aankomst) - Pattaya     3 april: Pattaya     4 april: Pattaya     5 april: Pattaya     6 april: Pattaya - Bangkok     7 april: Bangkok - Yangon     8 april: Yangon - Mandalay     9 april: Mandalay   10 april: Mandalay   11 april: Mandalay - Bagan   12 april: Bagan   13 april: Bagan - Yangon   14 april: Yangon   15 april: Yangon - Bangkok - Koh Samui   16 april: Koh Samui   17 april: Koh Samui   18 april: Koh Samui   19 april: Koh Samui   20 april: Koh Samui   21 april: Koh Samui   22 april: Koh Samui   23 april: Koh Samui   24 april: Koh Samui - Bangkok - Amsterdam   25 april: Amsterdam (aankomst)

De grens over: Thailand

Prades Thai of Muang-Thai  (land van de vrijen); nationale feestdag is 5 december (verjaardag van de koning); de hoofdstad is Bangkok; 60 miljoen inwoners (geschat 2002); de officiële taal is het Thai, dat de moedertaal is van ca. 90% van de bevolking; de munteenheid is de baht; de staatsgodsdienst is het boeddhisme (Hinayana- of Theravada-boeddhisme), dat door ca. 95% van de bevolking wordt beleden; staatsinrichting: Thailand is een constitutionele monarchie, de invloedrijkste functie is die van de premier, die verstrekkende bevoegdheden heeft, in de praktijk spelen militairen echter een doorslaggevende rol in het politieke leven; economie: landbouw, visserij, toerisme

Back home

Goin' back right through the cities
Through the country, rivers so pretty
People wonder why I'm going back home
Just the place where I belong
Back home
Well I'm a round the world rambler
Just a fortune gambler
It's always good to be back home

'Round and 'round, the world goes 'round
Got my friends in every town
From border to border, every place I've been
but I've gotta be back
if you know what I mean
Back home, back home, back home
Well I'm a round the world rambler
Just a fortune gambler
It's always good to be back home

Barry Hay zong het, de Golden Earing speelde het, wij voelden het…...Thailand, it’s always good to be back home. Ik heb onderhand alles wel geschreven over Thailand, positief en negatief, maar het voelt echt haast als thuiskomen. De aangename warmte valt als een welkome moederarm over je schouders. Natuurlijk gaat er niets boven Nederland, maar als ik dan toch een land zou moeten kiezen…Thailand!

Maar waar gaat het om, precies, wat hebben we allemaal meegemaakt. Door calamiteiten in Thailand en een totale communicatiestop in Myanmar is het mijn niet gelukt om op een of andere manier te mailen. Nu we na 16 dagen eindelijk rust hebben gevonden op Koh Samui is het mij gelukt om de in mijn blauwe boekje vastgelegde notities over te zetten tot iets wat op een verhaal lijkt. 

Het vertrek

Zondag 1 april (licht bewolkt, 18 graden)
Het was, zeker voor Mikey, een dramatisch afscheid op Schiphol. Megan zat te zwaaien alsof ze haar papa bij zijn werk aan het afzetten was, terwijl Zoë, die nu alles heel goed doorheeft, heel stil in de auto zat en eigenlijk het liefst mee zou gaan. Toen ik haar vertelde dat dat niet kon, fluisterde ze in mijn oor: “Pap, dan zou ik het leuker vinden als je thuis blijft, vindt het niet leuk dat je weg gaat!“ Met tranen in mijn ogen zwaaide ik ze uit en schuin in mijn ogen zag ik dat Jack het gelukkig ook niet droog hield. Waarschijnlijk zijn we watjes geworden, maar eerlijk gezegd, het kan mijn niets schelen!

Gelukkig gingen we richting Thailand waar we de papa en de mama gingen opzoeken, die samen met vrienden, Herman en Renee Kwant, vakantie aan het vieren waren in Pattaya. Anders waren de eerste dagen na het afscheid moeilijker geweest. De eerste ontmoeting met de familie Kwant gaat zeker 30 à 34 jaar terug, naar de door mij vaak geromantiseerde camping De Wijde Wereld; nu Zoë met dezelfde blijdschap en intensiteit richting de Veluwe gaat als ik vroeger, idealiseer ik het nog meer.

Hoe stom kan je zijn? Dit heb ik mijzelf misschien wel honderd keer afgevraagd. Zitten we aan ons eerste biertje, Jack had net dollars gehaald, aangezien het in Myanmar onmogelijk is om te pinnen en zelfs om je creditcard te gebruiken, kom ik erachter dat ik mijn dollars vergeten ben; liggen nog boven in mijn kast! Ik heb bijna 4 uur gedaan over het inpakken van mijn rugzak, 4 uur(!) en nog vergeet ik één van de belangrijkste dingen: mijn dollars. Stom! Maar ja, in ieder geval een reden om volgend jaar naar een land te gaan waar we dollars nodig hebben!

Op onze tickets stond een vertrektijd van 20:45 uur, het werd uiteindelijk twintig minuten later. De plaatsen die Mandy had geregeld waren perfect. Hulde, totdat onze droom ‘wreed’ verstoord werd. Paniek aan boord. Een vrouw voelde zich niet lekker en kreeg naar het schijnt tintelingen in haar been. Het eindigde uiteindelijk dat wij gevraagd werden om twee stoelen op te geven en te ruilen. Natuurlijk waren wij bereidwillig; Deb eindigde op de plek van de vrouw, naast een dronken en opstandige boer, terwijl Jack terecht kwam in een stoel met veel beenruimte in de keuken. Na de hele vlucht naast de vrouw en haar dochter te hebben gezeten, moet ik eerlijk zeggen dat ik achteraf gezien de hele actie van de bemanning een beetje overtrokken vond.

Voor de rest een goede vlucht gehad.

Liefdevol begroet

Maandag 2 april (zon, 35 graden)
“Lucky shot, mate, it’s just a lucky shot.”  In een van de vele farangbarretje die Pattaya rijk is, zijn we getuigen van een veel zeggend tafereel. Een groepje Engelse hooligans staan een van de ’lads’ moed in te praten nadat zijn Thaise vriendin net een ongelooflijke bal wegstoot op het poolbiljart. Niet lang ervoor liet ze zichtbaar haar vriendje, die wel kon biljarten maar niet zo goed als hij wel dacht, winnen om vooral de ‘buit’ binnen boord te houden. Maar schijnbaar had hij haar net iets te veel uitgelachen, zijn eigen prestatie ruimschoots overschat, al dan niet onder de invloed van de opruiende teksten van zijn vrienden. “She’s playing with you, mate“, klonk het nadat ze de volgende bal op een even overtuigende als strakke wijze wegwerkte. Binnen een minuut werkte ze zes ballen weg, waarvan de laatste via 5 of 6 banden, ondertussen iedereen aan Engelse kant stil achterlatend. Haar vriend kon het onderhand niet echt meer waarderen, zeker toen het gelach van zijn vrienden zich tegen hem keerde.

Precies op het juiste moment miste de Thaise een niet te missen bal. De volgende twee beurten van haar waren wederom op onverklaarbare wijze niet succesvol. Gelukkig voor haar maakte haar ‘vriendje’ de eerstvolgende bal, zodoende werd het niet nog meer gênant, want hoeveel ballen kan je opzettelijk missen voordat het in de gaten loopt bij een groep half aangeschoten Engelse hooligans. De overwinning werd gevierd alsof ‘England’ de worldcup had gewonnen. Zij vierde haar eigen overwinning: ze was nog in ieder geval voor één avond zijn ‘vriendinnetje’.

Iets over 12:00 uur zette de KLM-gezagvoerder deze middag de 747-400 aan de grond in Bangkok; een vlucht van iets meer dan 10 uurtjes, het viel dus allemaal mee. Na de douaneformaliteiten en het oppikken van de bagage regelden we snel een taxi. 

Met de taxi vertrokken we richting Pattaya. Daar aangekomen moesten we alleen nog opzoek gaan naar ons hotel. Dat bleek lastiger dan we dachten, aangezien de chauffeur niet op de hoogte was van de hotels in Pattaya.

Bij onze aankomst bij het Grand Jomtien Palace stonden Japie en Herman ons al op te wachten met de videocamera, niet veel later volgden moeders en Renee. Een vreemde gewaarwording om hartelijk en liefdevol begroet te worden bij je hotel.

Iets na vieren stonden we omgekleed en met een welverdiend koud biertje in onze hand op het strand van Pattaya. Het was warm…heerlijk warm. Voor het avondeten ‘doken’ we Pattaya in om bij een briljant visrestaurant in Walking Street veel te lekker te eten. Hierna moest volgens de Boelhouwer-traditie en dan bedoel ik niet die van mijn vader, de farangbarretjes worden opgezocht; plezier, bier, nog eens plezier en nog maar een ‘paar’ biertjes…..feest!

Echte liefde

Dinsdag 3 april (zon, bewolking 38 graden)
Het was misschien toch wel iets te opportuun om te gaan hardlopen deze ochtend; wat was het God-alle-Jezus warm en dat al om 7 uur ’s ochtends. In het begin ging het allemaal nog, maar na dik een half uur had ik spijt als haar op mijn hoofd (wat ik overigens niet meer heb aangezien ik de vakantiecoupe heb aangemeten) dat ik niet eerder gekeerd was; nu moest ik dat hele eind nog terug ook.

De dag werd doorgebracht, hoe kan het ook anders, aan het strand; boekje lezen, ontspannen, strandwandeling, noodlesoepie, muziek luisteren, biertje, wegdutten, terwijl de dag werd afgesloten met een ‘paar’ happy hour cocktails bij het hotel.

Voor het avondeten was gekozen voor de ‘Duitse vriend’, voor zover een Duitser een vriend kan zijn, zou Ing zeggen. De ‘Duitse vriend’ van de familie Boelhouwer en Kwant, was dezelfde als de ‘Duitse’ vriend waar Jack het over had. Over het eten bij Zum Simpl was ik niet echt tevreden, later bleek waarom.

We eindigden bij een afgeladen Bamboo Club; uiteindelijk vonden we nog precies 5 vrije stoelen. Ook hier vind je gelukkig nog echte liefde; te veel Europeanen op stap met Thaise meiden en dan nog denken dat ze echt verliefd zijn. Het blijft iets vreemds, je betaald een vrouw voor haar gezelschap en je gaat er dan nog mee hand in hand lopen ook alsof het de liefde van je leven is.

Ziek(maker)

Woensdag 4 april (zon, lichte bewolking 40 graden)
Deze dag in Pattaya werd doorgebracht zoals een vakantiedag in Thailand ook doorgebracht moet worden: ontbijten, strandje pakken, boekje lezen, af en toe de ogen sluiten, biertje drinken, voeten koelen in de zee, strandwandelingetje maken, hapje eten, muziek luisteren, maar bovenal genieten van een heerlijk zonnetje, weliswaar onder de parasol, maar wel genieten. Eigenlijk hebben we het behoorlijk druk gehad op deze dag.

Happy hour heb ik wel gered, maar niet lang van genoten. Voor het eerst sinds jaren voelde ik mijzelf niet echt lekker: misselijk met een heel onbehagelijk lichamelijk gevoel wat uiteindelijk uitmondde in overgeven. Later kreeg ik te horen dat mijn vader, die we al sinds de namiddag niet meer hadden gezien, zich ook ziek had teruggetrokken op zijn kamer. Hoe de rest de avond heeft doorgebracht weet ik eigenlijk niet! Moet ook eerlijk zeggen dat het mij niet veel kon schelen; ik voelde mijzelf behoorlijk zielig en beroerd!

M*A*S*H 4077

Donderdag 5 april (zon, 38 graden)
“Wat?!”,  was de verwachte reactie van Ing, de enige overgeblevene die het thuisfront rijk is. “Het lijkt wel M*A*S*H bij jullie in Thailand, alles nu wel goed met Herman, jullie zullen wel geschrokken zijn, hoe is het met Renee?” Teveel vragen had Ing.

Nadat gisteren eerst mijn vader ziek was geworden en ik mij tijdens happy hour in de ziekenboeg melden is ‘inspector Anita Clousseau’ persoonlijk op onderzoek uitgegaan en kwam tot de conclusie dat het niet anders kon zijn dan dat vader en zoon Boelhouwer ’vergiftigd’ moesten zijn bij de ’Duitser’. Alsof dat nog niet genoeg was werd Jack gisteren aan het einde van de avond of liever, begin van de nacht, ziek: zelfde symptomen.

Als klap op de vuurpijl verscheen deze ochtend de ambulance voor ons hotel; Herman werd met hartklachten richting het Bangkok Hospital Pattaya vervoerd! Hoewel in eerste instantie een hartcardiogram geen onvolkomenheden vertoonde, bleek na aankomst in het ziekenhuis dat hij met spoed gedotterd moest worden.

Heel veel schrik, emotie en gepraat over het hoe en het waarom, maar de kwaliteit van de Thaise geneeskunde is en was geruststellend. Ziekenhuizen in Thailand zijn van een dusdanig hoog niveau, dat in mijn ogen en zelfs in die van mijn vader, ’dokter Jacobo’ Boelhouwer (werknemer en grootste fan van het Kennemer Gasthuis) ieder willekeurige ziekenhuis in Nederland niet in de schaduw kan en mag staan.

Je moet het ziekenhuis meer zien als een vijfsterrenhotel. Portiers bij de deur, gastvrouwen verwelkomen je bij binnenkomst, iedere patiënt heeft een eigen verpleegster en wachtlijsten kennen ze niet hier in Thailand. Als je dan ook nog eens bedenkt dat je privékamer is uitgerust met een ijskast, magnetron, inloopdouche, flatscreen met 80 zenders, ruime moderne zitbank, een luie fauteuil en alleen maar lachende zusters; dan had je het in Nederland slechter kunnen treffen. 

Het enige nadeel is dat Herman in ieder geval de komende 10 dagen niet mag vliegen, zodat ze hun verblijf hier hebben moeten verlengen. Aangezien de verzekering van Jaap en Anita hun verblijf niet dekt, ons kleine reisgezelschap de vlucht naar Myanmar en ons hotel in Yangon niet kon wijzigen, zouden Herman en Renee alleen achterblijven in Pattaya. Als het goed is mag hij a.s. zaterdag het ziekenhuis verlaten en verder revalideren in het hotel.

De moraal van dit verhaal: als je dan toch zonodig hartklachten moet oplopen en gedotterd wil worden, doe het in Thailand.

Met tranen in onze ogen…

Vrijdag 6 april (zon, licht bewolkt met een regenbui, 37 graden)
Met tranen in onze ogen verlieten we per taxi deze ochtend Herman (al behoorlijk opgeknapt en zou het ziekenhuis de volgende dag al weer mogen verlaten), Renee en Pattaya: op naar Bangkok.

Het is niet alleen wonderbaarlijk, maar ook nog eens indrukwekkend om te zien: het explosief toenemende aantal fly-overs en aantal kilometers snelweg dat in en om Bangkok wordt aangelegd. Nu raakt de doorsnee inwoner van Rotjeknor al snel de weg kwijt bij het Prins Clausplein gezien alle fileleed, laten we hopen dat ze niet op een of andere manier met de auto verzeild raken rondom Bangkok want dan is het leed niet te overzien. Wat is het hier onoverzichtelijk, groots en chaotisch, maar dan ook wel weer iets fantastisch!

Na een biertje nabij en inkopen op Patpong, een overheerlijke avondmaaltijd bij Somboon namen we rond 23:00 uur afscheid van de papa en de mama. Wat waren ze blij dat ze naar huis en mijn drie meiden mochten. Niet veel later zou ons reisgezelschap ook richting het vliegveld gaan, maar dan voor een vlucht richting Myanmar, de eerste bestemming op onze rondreis door Zuidoost Azië.

Stop ermee! Veel plezier in een zonovergoten Nederland en tot de volgende keer. Ik hoop morgen de tijd te vinden om onze avonturen in Myanmar in z’n geheel te verwerken; ik ben al een eind gekomen, maar ben het typen op dit moment een beetje zat. Tijd om een namiddagzonnetje te pakken.

Groetjes,
Jack, Debbie & natuurlijk Michael
Koh Samui
16 april 2007

De grens over: Myanmar

Pye Tawngsu Myanma Naingngan (Unie van Myanmar); nationale feestdag is 4 januari (Onafhankelijkheidsdag); de hoofdstad is Nay Pyi Taw; 49,8 miljoen inwoners (geschat 2005); de officiële taal is het Birmees; de munteenheid is de Kyat; Birma kent vrijheid van godsdienst. Ca. 90% van de bevolking is boeddhist en hangt de theravada- (of hinayana)richting aan; 5% is christen (vooral baptisten) en 4% is islamiet (soennieten); staatsinrichting: De economie van Myanmar berust op landbouw (rijst), mijnbouw, de winning van hout (teak) en aardolie. Van de beroepsbevolking is 70% werkzaam in de landbouw, 9% in de industrie en 22% in andere sectoren. 

Walk on

Walk on, walk on, What you got they can’t steal it, No they can’t feel it, 
Walk on, walk on

Kan en mag je nog naar Myanmar is de grote vraag. Stel je die vraag zelf niet, dan wordt die vraag je wel gesteld door bijna iedere zelfrespecterende reisgids die je openslaat. “Should you visit Myanmar?”, vraagt de Lonely Planet zich af. Waar de Planet tot de conclusie komt de reiziger zelf te laten kiezen op grond van voor en tegens, kwam reisorganisatie Boabab drie jaar geleden met een geheel andere oplossing. Onder zware druk van het Burma Centrum Nederland besloten ze zelfs de reis uit hun aanbod te halen.

Myanmar is heden ten dagen niets meer en niets minder dan een militaire dictatuur waar gedwongen arbeid en het schenden van de mensenrechten nog dagelijks plaatsvindt. Hoewel volgens Amnesty International verbeteringen de laatste jaren duidelijk zichtbaar zijn, blijft de onderdrukking en de angst een feit, is het nog steeds onmogelijk om vrij door het gehele land te reizen; grote delen zijn niet toegankelijk voor buitenlandse toeristen.

Na een militaire coup komt Generaal Saw Maung en stelde democratische verkiezing in het vooruitzicht. Echter na de laatst gehouden vrije verkiezingen in 1990, die een overtuigende overwinning opleverde voor oppositieleider, Nobelprijs voor de Vrede-winnares en (onderhand) vrijheids-icoon Aung San Suu Kyi, weigerde de militaire top de macht af te staan. In 1995, na het opheffen van haar 1e huisarrest, doet Aung San Suu Kyi haar oproep aan de internationale gemeenschap om Myanmar vooral niet te bezoeken, om de dictatuur geen enkele  legitimiteit geven.

Tot op de dag van vandaag staat haar oproep nog steeds, ondanks dat er onderhand ook andere geluiden te horen zijn uit Myanmar, die juist vinden dat het land uit haar isolement moet komen. Overigens zijn, na het derde huisarrest van Aung San Suu Kyi in 2003, door Amerika en Europa afgekondigde economische sancties tegen Myanmar volop van kracht. Dit in tegenstelling tot de omringende Aziatische Landen, met China voorop, die steeds meer economische samenwerking zijn aangegaan en volop investeren in het land.

Overigens geeft het Ministerie van Buitenlandse zaken geen negatief reisadvies voor Myanmar. Wel wordt actief reizen naar Myanmar ontmoedigd:
”Met het oog op de zorgwekkende politieke en mensenrechtensituatie in Birma ontmoedigt de Nederlandse regering Nederlandse economische activiteiten in Birma, waaronder toerisme.

U wordt erop gewezen dat het Birmese regime een militaire dictatuur is die verantwoordelijk is voor grootschalige schendingen van mensenrechten. Met het oog daarop ontmoedigt de Nederlandse regering sinds 2001 handel met en investeringen in Birma, waaronder toerisme. Indien u toch naar Birma reist, dient u zich te realiseren dat infrastructurele en toeristische voorzieningen (vliegvelden, wegen, hotels, attracties, etc.) veelal met dwangarbeid zijn aangelegd.”

Om bovenstaande en begrijpelijke redenen is Myanmar als reisdoel hevig omstreden.

Waarom zijn wij wel gegaan?
Voorop gesteld, wij geloven in vrijheid…..vrijheid van meningsuiting, vrijheid van levensovertuiging, vrijheid van politiekgezindheid, vrijheid van godsdienst; discriminatie op grond van ras, geslacht, of op welke grond dan ook is volgens ons uitgesloten, maar…..

Hypocriet als wij zijn, willen we gewoon mooie dingen zien en meemaken op onze vakantie en ik zal liegen als ik daadwerkelijk stil heb gestaan bij de oproep van Aung San Suu Kyi. Maar blijkbaar zijn wij niet de enige die hypocriet zijn, want laten we eerlijk wezen, over de gehele aardbol gebeuren zaken die we niet liever zouden willen zien, alleen wordt daar niet meer de nadruk opgelegd. 

In buurland Thailand is een paar maanden geleden de zittende, democratisch gekozen president afgezet door de militaire top wegens (vermeende?!) corruptie; een paar honderd kilometer naar het westen wordt Tibet ‘bezet’ door het Chinese leger. In Afrika zijn er nog teveel landen waar een verkapte dictatuur onder het mom van democratie in stand wordt gehouden. In Zimbabwe verkocht de democratisch gekozen president Robert Mwugabe een paar jaar geleden bijna de gehele graanvoorraad aan Tanzania, zijn eigen bevolking in honger achterlatend. Uit Cuba vluchten nog steeds teveel mensen in geïmproviseerde bootjes richting Amerika en dat doen ze niet omdat ze het zo naar hun zin hebben in Cuba. In het Midden Oosten hebben vrouwen geen stemrecht en in Oman, Jemen en Saudi Arabië mogen vrouwen zelfs geen auto besturen…….wat is vrijheid?

Maar misschien om juist wel te gaan doorbreken wij juist die isolatie van dit prachtige land en steunen wij, zonder dat we het zelf weten, het volk van Myanmar in haar zoektocht naar democratie en vrijheid.

Of zoals Bono het verwoord in het aan Aung San Suu Kyi  opgedragen ‘Walk on’…..
”Walk on, walk on, What you’ve got they can’t deny it, Can’t sell it, Can’t buy it, Walk on, walk on”

Myanmar

“Wat?”, was toch samen met “waar ligt dat in godsnaam?” en “is dat een land?” de meest gehoorde reactie in mijn omgeving als ik vertelde waar dit jaar de reis naar toe ging; Myanmar dus. Het grappige is dat als je zegt dat je naar Birma of Burma gaat, iedereen opeens weet waar je dan ook naar toe gaat en waar het ligt. En dat terwijl al in 1989 de militaire top de naam van het land veranderde in de Unie van Myanmar, aangezien Burma synoniem stond voor de Britse kolonisatie. Tegelijk werden ook de oude namen van steden van voor de kolonisatie in ere hersteld.

Myanmar wordt ook wel het ‘gouden land’ genoemd vanwege de duizenden gouden pagode’s die het land rijk is. Het is het grootste land van Zuidoost Azië en is ongeveer 19 keer zo groot als Nederland; van noord naar zuid is het ongeveer 2.000 kilometer, terwijl het van oost naar west ongeveer 1000 kilometer meet. Hoewel het land voor het grootste gedeelte vlak is, zijn in het noorden de oostelijke uitlopers van het Himalaya-gebergte gelegen, met als hoogste punt de Hkakabo Razi (5889m).

Terug in de tijd

Reizen door Myanmar is teruggaan in de tijd. Een tijd die anders is. Voor een lange periode sloot het land haar grenzen voor buitenlanders en slechts met mondjesmaat kwam hierin verandering. Sommige landsdelen werden nog niet zo lang geleden opengesteld voor bezoekers, sommige zijn nog steeds gesloten, andere zijn alleen bereikbaar onder overheidstoezicht. Als laatste land van Zuidoost Azië toont het terughoudend haar trots, waar het recht op heeft. Myanmar is zo fantastisch ‘anders’. Gouden tempels schitteren in een land waar Boeddha alom tegenwoordig is terwijl eenvoud het belangrijkste gegeven is in het dagelijkse leven.

Een bezoek aan dit voor vele haast onbekende land met een rijke historie is dan ook een kennismaking met één van de laatste landen van Zuidoost Azië, waar de invloed van de westerse beschaving nog haast geen stempel heeft gedrukt op de dagelijkse samenleving. Dat heeft ook nadelen. Het is in Myanmar niet mogelijk om via de mobiele telefoon contact te zoeken met het thuisfront, eenvoudig omdat er geen buitenlandse providers zijn. Maar ook met de gewone telefoon is het haast onmogelijk om contact te zoeken, afgezien de absurd hoge prijzen die je daar voor moet betalen. Hoewel internet wel is doorgedrongen in Myanmar, heeft de staat iedere vorm van de populaire e-mailprogramma’s verboden en is het dus onmogelijk om mail te versturen en te ontvangen.

Waar in de rest van Zuidoost Azië onderhand ook de westerse kleding domineert, wordt een lange broek hier in Myanmar nog bij uitzondering gedragen door mannen. Ongeveer 90 à 95% van de mannen draagt hier een traditionele longyi, een rok. Vaak met een overhemdje of T-shirt, met daaronder slippers; jong of oud, bijna iedereen, ook de vrouwen, lopen in een longyi.

Maar waar gaat het allemaal om, precies, wat hebben we meegemaakt de afgelopen tijd!

Quite unlike any land

Zaterdag 7 april (zon, 40 graden)
“There’s the old Shwedagon”, said my companion. The golden Dome said: “This is Burma, and it will be quite unlike any land you know about.” Een veel geciteerde zin uit Rudyard Kipling’s ‘From sea to sea and other setches’; Kipling, onder meer de schrijver van het legendarische ‘Jungle Book’. vertrouwde deze zin ergens in 1899 toe aan het papier en ruim honderd jaar later staat die zin nog steeds. Myanmar is daadwerkelijk anders dan ieder ander land in Azië.

Na een vlucht van nog geen uurtje kwamen we om 8:14 uur aan op Yangon International Airport. Eigenlijk is dit weer zo’n vliegveld waar je niet wil komen, maar dat kan ook niet anders voor een land dat wel heel erg afgeschermd is van het buitenland. Alleen vanuit Thailand, Maleisië, Singapore en China kun je rechtstreeks vliegen op Myanmar en als je beseft dat Myanmar in 2005 maar 220.000 toeristen kreeg (waarvan 70% afkomstig uit Aziatische buurlanden) is het zwaar achtergebleven vliegveld zeker te verklaren.

Hoewel Yangon ruim 5 miljoen inwoners heeft, komt het over als een groot dorp, wel een heel groot dorp; de stad is dan ook totaal niet te vergelijken met andere Aziatische miljoenensteden. Het relatief kalme verkeer concentreert zich voornamelijk op de hoofdwegen. Als je door het ‘achterstallige onderhoud’ heen kijkt is Yangon een prachtige stad met veel koloniale invloeden; brede straten met bomen, parken, grote Engelse koloniale huizen afgewisseld met Boeddhistische pagode’s en landelijk aandoende meren afgewisseld met Aziatische chaos. Alles gaat gemoedelijk, ook hier vind je gewoon nog een zandpaadje in het centrum, iets wat wij ons niet meer kunnen voorstellen. Het straalt een aangenaam soort relaxedheid uit.

Vanaf het vliegveld hadden we een taxi genomen naar ons van te voren besproken hotel. Hier werden wij al direct aangesproken door de bijrijder of wij interesse hadden in een verzorgde tour door Myanmar, zelf samen te stellen, je koopt als het ware alleen de chauffeur en de auto in. Aangezien ik ooit gezegd had dat ik niet een land vliegend wilde zien, was dit de mogelijkheid om dwars door Myanmar te reizen per minibus en het echte straatleven van de dorpjes, steden en het platteland te beleven.

Naderhand had ik toch wel spijt dat we te snel akkoord zijn gegaan met de prijs; kan niet anders zeggen dan dat we voor Myanmarese begrippen een forse prijs hadden afgesproken. Als je het daarentegen afzet tegen de vliegtickets en bijkomende kosten die we anders hadden gemaakt, viel de prijs wel weer mee. Daarnaast zouden we niet hebben meegemaakt wat we de komende dagen in de minibus nog zouden meemaken.

We namen het aanbod aan en direct was de chauffeur eigenlijk bij ons in dienst. Alleen de formaliteiten moesten nog geregeld worden en dat zou op het kantoor gebeuren van Ko Tar Travels. Zoals je dan al verwacht van ons, gaat dat op een manier die je niet zou verwachten. Het ‘kantoor’  dat ergens in een buitenwijk 1 hoog achter lag was niet iets wat we hadden verwacht, of juist weer wel. Alvorens we het ‘kantoor’  binnen konden komen, moest de reisleider eerst twee slapende familieleden van de bank afschoppen, voordat de zaken geregeld konden worden. Het enige wat ons aan een reisbureau deed herinneren was een zelf gemaakte vlag met de naam van het reisbureau; met andere woorden, we zaten gewoon bij iemand thuis de betaling en het reisschema te regelen. Kijk, en daar zouden alle andere protestactivisten en bewuste backpackers trots op zijn terwijl wij dus per ongeluk ‘bewust’ de foute regering van Myanmar zo niet steunden.

De rest van de dag zijn we direct gaan sightseeing-en; de Kyauk Htat Gyi Pagoda, de Kaba Aye Paya en de Bogyoke Aung San market. Op de overdekte markt deden we bij een juwelier ook onze eerste illegale geldwissel. Het kwam op mij allemaal behoorlijk lachwekkend over, iedereen doet geheimzinnig, praat zacht, een geldwisselaar neemt je apart, het natellen moet het liefst in het diepste geheim plaatsvinden terwijl echt iedereen die op de markt rondloopt precies weet wat er gebeurd. Ik mag wel zeggen dat het een beetje naïef is om te denken dat de mensen voor wie je het klaarblijkelijk geheim wil houden dit allemaal niet doorhebben. Maar ja, we wisselden 8 biljetten, 140 dollar en kregen daarvoor niet minder dan 168 biljetten van 1000 kyat terug. Wel leuk zo’n stapel, alleen totaal onhandig. Na een koud drankje vertrokken we richting de Shwedagon Pagoda.

De Shwedagon is werkelijk schitterend. Door zijn ligging op de heuvel Theingottera is het van verre een indrukwekkende en majestueuze aanblik; 98 meter hoog, volledig bekleed met goud en de belangrijkste Pagode in Myanmar; de top is ingelegd met  5448 diamanten en 2317 robijnen en saffieren, met een 76 karaat diamant die de hoogste top siert om de eerste en laatste zonnestralen te ‘vangen’. De gouden glans van de centrale stupa, omgeven door 60 kleine stupa’s, geeft de pagode niet alleen een Koninklijke, maar ook een haast mystieke uitstraling. Volgens de overleveringen en legende zou Koning Okkalapade Shwedagon Pagoda hebben laten bouwen om acht haren van de laatste Boeddha (Siddhartha Gautama) te bewaren en te eren, naast overblijfselen van de eerste drie Boeddha’s. Volgens het Boeddhisme zal er om de 5000 jaar een nieuwe Boeddha verschijnen, Siddharta Gautama is de 4e Boeddha. Voor Myanmarese Boeddhisten is Shwedagon de meest heilige  plaats, één waar je eens in je leven geweest moet zijn. Overigens waar de legende spreekt over ongeveer 2500 jaar geleden dat met de bouw van Shwedagon werd aangevangen, denken archeologen dat de stupa ergens tussen de 6e en 10e eeuw is gebouwd.

De Engelse schrijver Sommerset Maugham schreef in 1930: “The Shwedagon rose superb, glistening with its gold, Like a sudden hope in the dark night of the soul of which the mystic write glistening against the fog and smoke of the thriving city.” Als je hier ooit bent geweest of als je de foto’s ziet, begrijp je deze woorden; Shwedagon is magistraal.

’s Avonds kregen we in Yangon de schrik van ons leven. Na een happy hour biertje voor Jack, een whisky-cola voor Deb en een uurtje hardlopen voor Mike, wilden we wel wat gaan eten, alleen........

Het avondleven in Myanmar stopt om 21:00 uur. Hier en daar zie je nog wel mensen lopen of thee drinken, maar daar houdt het ook mee op. Bijna geen verkeer, geen fietser, zelfs geen taxi’s die straten bevolkten. Later in de week zouden we van onze chauffeur Tony horen dat na de al aangehaalde verkiezingen in 1990 de militaire top een avondklok in had gesteld die inging om, precies, 21:00 uur. Hoewel ruim twee jaar geleden die avondklok is ingetrokken hebben veel Myanmaresen de gewoonte nog niet kunnen kwijtraken.

We eindigden uiteindelijk met roomservice op onze, en ik mag eigenlijk wel zeggen hele goede kamer van het Traders Hotel. Eerste indruk van Myanmar: terug in de tijd op een indrukwekkende manier. Toen wisten we nog niet dat deze woorden de komende dagen alleen nog maar benadrukt zouden worden.

The road to Mandalay
Een dag niet getoeterd.....

Zondag 8 april (zon, 41 graden)
Gevloek in de minibus; Ik schrik plotseling wakker, Jack doet ook zijn ogen open terwijl Deb onverstoorbaar op de achterbank blijft liggen. Tony is niet blij en laat dat ook merken. We staan ergens middenin een dorpje en we staan stil. Na later zou blijken staan we stil vanwege wegwerkzaamheden. Langzaam zwelt de rij auto’s, vrachtwagens, fietsers, brommertjes, ossenwagens, handkarren en alles wat je ook maar kan verzinnen dat op een, twee of meerdere wielen rijdt aan. Het voortdurende getoeter dat we de gehele weg al hebben mogen aanhoren is gestopt. Hoewel Tony niet blij is, laat hij alles eigenlijk na de vloek gelaten over zich heenkomen. Het schouwspel dat zich om ons heen afspeelt is niet alleen fantastisch maar ook gewoonweg puur, eenvoudig, zelfs adembenemend. Net als in andere Aziatische landen is het een complete chaos, maar hier in Myanmar is het van een hele andere orde. We zijn terug in de tijd gegaan als je kijkt naar wat er om je heen gebeurt.

Naast ons kijkt een Myanmarese man, gezeten op een door ossen voorgetrokken wagen verbaasd, nadat ik mijn fotocamera uit het raampje houd. Misschien was hij niet zo zeer verbaasd door de camera, maar meer door mijn verschijning. Klaarblijkelijk is het zien van een blanke een niet alle daagse gebeurtenis. Sneller dan ik had verwacht toverde hij een glimlach op zijn gezicht en riep iets onverstaanbaars. Plotseling staan we in het middelpunt van de belangstelling en zwaait jong en oud naar ons. De mensen zijn hier zo onbevangen, zo vriendelijk en aardig.

Uit het niets verschenen twee meisjes met gesneden watermeloen, overal wordt eten aangeboden terwijl we nog steeds stilstaan. Het opvallende is ook hier weer dat het leven zich volledig buiten afspeelt. Overal zijn mensen op straat: wederom een fantastische ervaring.

We vertrokken vanochtend vroeg uit ons hotel. Onze chauffeur Thaung Htun, Tony for friends en nu we hem de komende acht dagen hebben ingehuurd zijn we ook direct zijn ’beste’ vrienden geworden, startte zijn minibus iets over 6:00 uur. Behoorlijk vroeg, maar als je bedenkt dat we een rit van bijna 800 kilometer voor de boeg hebben, waar wij volgens Tony ongeveer 12 uur over zouden gaan doen, begrijp je dat we vroeg op pad moesten. Bij het verlaten van Yangon werd weer benadrukt dat het een landelijke uitstraling heeft; een groot dorp.

Net als in de rest van Zuidoost Azië heeft de Honda Cub, met afstand het meest verkochte brommertje op dit continent, zijn intreden gedaan. Nog niet in de hoeveelheid die we in Vietnam zagen. Wat dat betreft kan je wel goed zien wat er hier ooit gaat komen. De lijn der evolutie begint hier in Zuidoost Azië in Myanmar, daarna komen Laos en Cambodja, vervolgens Vietnam en aan het eind komen Thailand en Maleisië. Dus binnen niet afzienbare tijd zullen de niet te tellen fietsen ingeruild worden voor brommertjes, net als in Vietnam. De fiets zie je dus overal, zelfs in de middle of nowhere; als je mensen hier ziet fietsen en dan bedenkt welke afstanden ze moeten afleggen en het materiaal waarop ze zichzelf verplaatsen, krijg je alleen maar respect.

Rijden door Myanmar is een ongekende ervaring; ieder moment zie je wel iets dat je verbaasd, ieder moment kan je verrast worden, ieder moment geniet je. De wegen worden vooral ’bevolkt’ door met mensen uitpuilende busjes, vrachtwagen en taxi’s die het land doorkruizen. Het leven langs de weg en de steden wordt gekenmerkt door eenvoud in een land waar de ossenwagen en de paardenwagen nog volop wordt gebruikt voor het vervoer van goederen en mensen. Dor landschap wordt afgewisseld met vruchtbare licht tot donkere groene rijstvelden, alleenstaande huizen worden afgewisseld met kleine dorpjes en steden die in onze ogen eigenlijk gewoon dorpjes zijn. Boeren laten hun kuddes koeien en geiten gewoon in de berm grazen, wat regelmatig tot schrikbarende situaties leidt.

Het vrachtvervoer in Myanmar vindt hoofdzakelijk plaats via de weg; een haast oneindige rij van Nissan Diesel vrachtwagens passeerden we dan ook richting Mandalay; vaak in colonne, haast niet te passeren. Het gekke fenomeen doet zich hier voor dat de meerderheid van de auto’s op de Engelse manier zijn in gericht, d.w.z. het stuur rechts. Op zich niet vreemd, Myanmar stond ooit onder Brits gezag, ware het niet dat de verkeer wel rechts rijdt. Bij het inhalen van grote vrachtwagens doet de vreemde situatie voor dat eerst de bijrijder ziet of er een tegenligger aankomt en pas nadat de wagen in zijn geheel naast de vrachtwagen zit, heeft de bestuurder pas zicht. Ik kan zeggen, dat geeft soms situatie dat je alleen maar je ogen dicht knijpt en hoopt dat het goed gaat.

Het gevolg is dat iedereen ook maar toetert zodra er een inhaalpoging wordt gewaagd; niet alleen om de te passeren auto te attenderen, maar ook om al vast het tegemoet komend verkeer te waarschuwen. Iedereen toetert dus, de een wat meer en/of harder dan de ander. Onze Tony was een natuurtalent.

Niet gelogen, ik heb persoonlijk tweemaal een steekproef gedan over vijf minuten. Tony kwam de eerste keer uit op 32x, de tweede keert op 30x; dat is gemiddeld, afgerond 6 maal per minuut, dat is 360 maal per uur en ruim 5000 maal op een rit van 16 uur, wat dat duurde de rit uiteindelijk. Hoewel ik zijn handen niet nader heb bekeken, kan het niet anders zijn dan dat er behoorlijk eelt op heb moeten gezeten.

De snelweg waarover wij ons vanuit Yangon richting Mandalay bewogen was eigenlijk niets meer dan een eenbaansweg welke om één of andere onverklaarbare reden, op sommige plaatsen de breedte van een landingsbaan aannam, over het algemeen een goed wegdek, soms dramatisch. En als we het dan toch over iets onverklaarbaars en dramatisch hebben, dan zijn het zeker hier de tolwegen. Sinds een paar jaar heeft het fenomeen tolweg ook hier in Myanmar zijn intrede gedaan. Nu kan je jezelf afvragen of het betalen van tol wel gerechtvaardigd is gezien de omstandigheden maar als je bedenkt  dat de meeste tolhuisje bevolkt waren door zeven à acht mensen terwijl je er maar één nodig heb die hett geld aanneemt, krijg je al snel het gevoel dat de tolheffing alleen is ingevoerd om zoveel mogelijk mensen van de straat te houden. De heffing verklaarde wel waarom over de gehele lengte van Highway 1 er volop wegwerkzaamheden aan de gang waren.

Ietwat opvallend was naarmate de reis vorderde was dat we langs de kant veel kinderen zagen staat die, naar wij in eerste instantie dachten, aan het bedelen waren. Navraag bij Tony leerde dat de kinderen voornamelijk meisjes waren die hoopten op een donatie om zo hun toetredingceremonie als non te betalen. Op zich is dat wel een vreemde situatie in Myanmar. Hoewel het grote deel van de bevolking niet in grote rijkdom leeft, zie je ze met groot gemak donaties geven, of het nu eten is voor monniken of geld aan kinderen.

16 Uur later kwamen we aan in Mandalay, vier uur later dan dat er in eerste instantie gezegd werd. Ik kan jullie toevertrouwen dat je daar niet vrolijk van wordt. Pas de laatste 2 á 3 uur begon de rit vervelend te worden. Aan de ene kant omdat je het op een gegeven moment ook wel zat wordt en verlangt naar je hotel, aan de andere kant begon de schemer en later de avond te vallen en toen bleek Tony ietwat nachtblind te zijn. Daarnaast was hij ook geen held.

Nadat de zon was verdwenen verscheen er dus opeens een andere Tony. De snelheid kwam niet meer boven de 30 km/uur en voor elke tegenligger ging hij stil staan. De frustratie sloeg al snel toe in de bus. Toch moet er ook gezegd worden dat Tony een wereldprestatie heeft geleverd. Aangezien de vrachtwagens geen snelheid minderen, de wegen soms toch wel iets te smal zijn, werd het er allemaal niet makkelijker op. Daarnaast waren er ook teveel fietsers die al fietsend zonder licht hun leven in de waagschaal stelden; ze kennen niet zoiets al straatverlichting hier in Myanmar dus iedere fietser die voor ons op dook mag tot op de dag van vandaag van geluk spreken dat Tony ook weer niet te veel nachtblind is.

Hachelijk situaties leverde dit allemaal op. Stilstaande vrachtwagens half op de weg zonder verlichting, fietsers, wandelende mensen, stilstaande taxi’s die mensen uitlaadden zonder ook maar bewust te zijn van de gevaren. Tony was onderhand ook gestopt met toeteren; het was hem allemaal te veel geworden. Met een slakkengang reden we dus richting Mandalay.

Toch kwam er licht in de duisternis. Na ruim 15 uur werd Tony weer helemaal enthousiast naarmate we dichterbij Mandalay kwamen en op een eenrichtingsweg reden. Hij kreeg weer zoveel zelfvertrouwen dat hij ook weer vrolijk begon te toeteren. Zoals je al op dat moment had kunnen weten, werd hij zelfs een beetje overmoedig. In het centrum van Mandalay zag hij tot zijn grote schrik (en die van ons natuurlijk) een wegversperring over het hoofd en moest vol, en dan ook echt vol in de remmen om niet alles omver te rijden. Dit was het teken om het maar weer wat rustig er aan te doen.

Iets over tienen kwamen we aan bij het Sedona Mandalay Hotel, top end hotel volgens de Planet, maar dat was ook precies wat we nodig hadden. Jack zei het al eerder op vakantie, we zijn veranderd als reizigers. Waar we vroeger vaak de eenvoud opzochten, zoeken we nu vaak iets meer luxe en dat is ook wel lekker ook! “Sir, we have for you a presidental suite with palace view.” Twintig minuten later, terwijl roomservice onderhand het diner had geserveerd, keken we tevreden uit op Mandalay Hill en Mandalay Palace.

De oude koningssteden

Maandag 9 april (zon, 40 graden)
Op een of andere manier hebben de in oranje en bordeauxrood geklede Boeddhistische monniken een enorme fotografische aantrekkingskracht op mij, al ben ik daarin niet de enige dat besef ik mij terdege. Zolang we al naar Azië gaan heb ik mij in alle mogelijke posities gemanoeuvreerd om een fatsoenlijke foto te maken, vaak op een dusdanige discrete wijze dat het leidend onderwerp niet besefte dat er überhaupt een foto gemaakt werd; tot op heden is mij dat dan ook niet vaak gelukt. Deze ochtend was het dus de wereld op z’n kop.

Tony bracht ons vandaag eerst naar een  Boeddhistisch klooster in een buitenwijk van Mandalay. Op zich niet spectaculair, maar doordat de gehele orde aan het ontbijten was, kon ik wel fotograferen wat ik wilde, al moet ik wel eerlijk zeggen dat  een goede foto van een monnik ‘in het wild’ meer voldoening geeft. Het aanschouwen van het geheel gaf mij in ieder geval wel de indruk dat deze ‘bedel’-monniken niets te kort komen; een ruim en calorierijk ontbijt was hun deel.

Overigens was Tony gelukkig weer helemaal bijgekomen van de rit van gisteren en was buitengewoon vrolijk. Zo vrolijk dat hij, nadat we vanochtend wegreden bij het Sedona, gewoon weer begon te toeteren. Kijk, dat geeft je toch weer een fijn maar bovenal vertrouwd gevoel. Na het bezoek aan het klooster gingen we met de minibus door naar het nabij gelegen Amarapura, één van de oude koningssteden die rondom Mandalay liggen. Hier bezochten we de U Bien’s brug, met 1,2 km ’s werelds langste teakhouten loopbrug. De brug is samen met de Shwedagon Pagoda in Yangon het meest gefotografeerd in heel Myanmar.

Na een zeer goede lunch vertrokken we richting Sagaing, wat op ongeveer een kilometer of 25 van Mandalay ligt. Sagaing, en dan specifiek Sagaing Hill, is ‘bevolkt’ met ongeveer 500 stupa’s die door een overdekt pad met elkaar verbonden zijn en haast een netwerk vormen; waar je dan ook kijkt: als je op de top staat zie je wel ergens een stupa; leuk, maar ook weer niet zo leuk dat we er opgewonden van raakten.

Terug naar Mandalay, we waren het onder tussen ook wel een beetje zat, maar niet voordat we Mahamuni Paya met een bezoek hadden vereerd. De hier aanwezige bronzen afbeelding van Boeddha, tegenwoordig belegt met een laag van 15 cm dik  bladgoud, is een van de meest bekende en heilige plaatsen in het land. Naar het schijnt komen mensen van heide en ver om de Boeddha te aanschouwen. Het is overigens alleen aan mannen voorbehouden om de Boeddha aan te raken en te bedekken met bladgoud. Je komt dan ook in de grappige en best wel gênante situatie dat, beleefd als ze zijn hier in Myanmar, ik als ongelovige werd uitgenodigd om de Boeddha van dichtbij te bekijken en te fotograferen, terwijl gelovige vrouwen niet eens in de buurt mogen komen. Zoals jullie begrijpen heb ik, uit eerbied voor alle vrouwen ter wereld en gelijke rechten, natuurlijk bedankt voor de eer.

Overigens bij aankomst bij de Mahamuni Paya deed zich wel iets leuks voor. Aangezien we hier in Myanmar in een ietwat gedateerde minibus zonder airco rondrijden, kun je je voorstellen dat zodra de bus stilstaat de buitentemperatuur van minimaal 40 graden het al snel ondragelijk maakt in de bus. Zo ook deze middag, maar toch bleef Deb in de bus zitten terwijl een paar meter naast onze bus een soort van tweede rangs Myanmarese Emile Ratelband (die al 4e rang is) een grote groep omstanders probeerde te vermaken met een truc met een slang. Eigenlijk was het niet eens een slang, het leek meer op een uit de kluiten gewassen regenworm. Ondanks de sterk stijgende temperatuur zorgde de genetisch gemanipuleerde zeepier zonder enige moeite dat Deb de onderhand bloedhete minibus niet verliet.

Het was tijd om wat kwaliteitsminuten door te brengen aan het zwembad dat ons hotel rijk is. Wat geeft het toch een lekker gevoel dat we wat dat betreft geëvolueerd zijn in luxe-reizigers. Daarna ging de één in de sportschool hardlopen, de andere maakte gebruik van het happy hour om een drankje te nuttigen.

Lopend gingen we pad om wat te eten. Waren de stoepen in Yangon maar half begaanbaar vanwege werkzaamheden, alle kraampjes, restaurantjes en andere nijverheid in de ruimste zin van het woord, hier in Mandalay zijn ze haast niet begaanbaar vanwege de slechte staat. Met ware doodsverachting ga je op pad, in de hoop dat je er niet doorheen zakt, aangezien onder het trottoir ook de waterafvoer en riolering loopt.

Was het op de heenweg nog een drukte van belang op straat en dan praten we over iets na acht uur, de terugweg anderhalf uur later werd bijna in complete stilte en duisternis lopend afgelegd. Merkwaardig! Vergelijk het met bijvoorbeeld de Klaverstraat, overdag veel te druk, ’s avonds uitgestorven. De gewoonte van de avondklok zit er klaarblijkelijk nog bij die mensen in. Het is sowieso een vreemde gewaarwording. Net als in Yangon zijn er niet veel uitgangsgelegenheden, de meeste bevinden zich blijkbaar aan de buitenkant van de steden. Daar zie je wel veel ontmoetingsplaatsen waarbij de tv een centrale rol speelt.

Op aanraden van de Planet gingen we eten in het BBB restaurant; hadden we het maar nooit gedaan. Slecht gegeten, ondefinieerbaar en eigenlijk gewoon smerig. 

Mingun

Dinsdag 10 april (zon, licht bewolkt, 41 graden)
Na een overheerlijk en uitgebreid ontbijt, buiten op de patio van het Sedona, zijn we weer op pad gegaan. Voor negenen stonden we op de ‘kade’ langs de Ayeyarwady, de rivier  die in het hoge noorden van Myanmar gevormd wordt door twee rivieren en ruim 2000 km lang zijn weg vervolgt om uiteindelijk bij Yangon in de Golf van Mottama uit te komen. Vandaag zijn we naar Mingun gegaan met de boot, wat ongeveer een 45 minuten stroomopwaarts is.

Langs de oevers en op de Ayeyarwady-rivier ontvouwt het leven van de Myanmarees zich voor ons: wassende vrouwen, badende monniken, teakhout en bamboevlotten, zwoegende buffels, spelende en vooral zwaaiende kinderen, ossenkarren afgeladen met goederen, vissers, ‘bagger’-boten, botenbouwers en boeren.

Eindbestemming Mingun; hier staan de restanten van wat ooit met 150 meter de grootste en hoogste pagode ter wereld had moeten worden. Even een duik in de geschiedenis van Mingun: in 1790 werd onder leiding van Koning Bodawpaya aangevangen met de bouw van de pagode. Met een basis van 142x142 meter  zou de pagoda dus 150 meter hoog moeten reiken. Na de plotselinge dood van de koning werd de bouw stilgelegd, waarschijnlijk tot opluchting van de vele slaven en krijgsgevangenen die werden ingezet bij de bouw. In 1838 is het bouwwerk getroffen door een aardbeving.

Momenteel is de Mingun Pagoda eigenlijk niets meer en minder dan een enorme 50 meter hoge stenenstapel, maar toch best wel indrukwekkend. Natuurlijk vroeg dit om een bestorming en dat hebben wij dan ook gedaan. En met wij bedoel ik dus Jack en ik; Deb vond het verstandiger om vandaag maar een keertje beneden te blijven. Het uitzicht over de Ayayarwady-rivier, Mingun en de omgeving is briljant. Voor de Paya staan nog de restanten van twee gigantische Chinthe, stenen afbeeldingen van een mythische half-leeuw, half draak  figuur. Pas als je er later naast staat besef je hoe groot deze, onderhand tot iets onherkenbaars vervallen, bouwwerken zijn.

Terug naar Mandalay; Tony wilde ons nog rondrijden, zat vol ideeën, maar we waren het zat. Zelfs een bezoek aan Mandalay Hill en Mandalay Palace haalden ons niet over. We hadden honger en moesten hem nog het dramatische nieuws vertellen dat hij na Bagan alleen naar huis moest rijden. Na twee volle dagen in minibus te hebben doorgebracht, zagen we nu al op tegen de terugreis van aankomende zaterdag; nog eens ruim 14 uur in de bus was te veel voor ons. Dus tijdens het eten brachten we voorzichtig dat we vliegend naar Yangon zouden gaan. Kijk, als je onderhand toch wel een band heb opgebouwd met iemand moet je het ijs ‘voorzichtig’ breken: “Tony, we’re flying back to Yangon and we need some tickets, you know where we can get them?” 

Achteraf kwam het Tony ook wel goed uit; kon hij tijdens het Water Festival een paar dagen in Bagan blijven. Later toen we nog eens gingen nadenken, kregen wij het gevoel dat dit de beste ‘move’ was die we konden maken, het ons ook wel héél goed uitkwam want we hadden over de terugweg nooit binnen14 uur afgelegd; tel er twee uur bij op omdat Tony geen flauw benul heeft van afstanden en tijden en nog eens twee uur voor het oponthoud dat onvermijdelijk is vanwege het Water Festival.

Die middag zijn we dus tickets wezen halen al ging dat niet zonder slag of stoot. Met het aankomende Water Festival wil blijkbaar opeens iedereen richting Yangon, dus na veel bellen en wachten konden we uiteindelijk vrijdagavond weg. De rest van de middag doorgebracht in en aan het zwembad; genieten!

De avond was weer een deceptie. We gaven de Planet nog een keer een kans en ook deze verliep teleurstellend. Niettemin hadden we weer een prachtige dag meegemaakt.

Hoe sterk is de eenzame fietser

Woensdag 11 april (zon, licht bewolkt, 40 graden)
Was de rit van Yangon naar Mandalay al onvergetelijk, de tocht naar Bagan deed daar niet voor onder. Het eerste deel hadden we al in tegengestelde richting afgelegd toen we naar Mandalay kwamen. Even had ik het idee dat Tony zijn gaspedaal niet kon vinden, maar gaandeweg vond hij de ‘snelheid’ enigszins terug.

Na de afslag Bagan begon de tocht pas echt en daarmee ook weer het avontuur. De weg naar Bagan was niet meer dan een brede uitvoering van een willekeurig fietspad ergens op de Veluwe. Precies ruimte genoeg voor een minibus en met heel veel pijn en moeite een fiets.

Dat leverde dan ook weer hachelijke momenten op, niet alleen voor te veel ingehaalde fietsers en brommertjes, maar ook voor ons zelf, aangezien het geen eenrichtingsweg was. Tegemoetkomende taxi’s, vrachtwagens en voornamelijk grote lijnbussen maakten het Tony extra moeilijk. Aangezien het recht van de sterkste hier in deze omgeving opgaat, Tony toch ietwat voorzichtig is met zijn bus, moest hij vaker eieren voor zijn geld kiezen dan het tegemoet komend verkeer. Met hier en daar een vloek en een verbale aanwijzing voor de tegemoetkomende chauffeur, sloeg onze held zich er toch met verve doorheen.

Maar niet alleen het verkeer zorgde voor vertraging, ook het al aangehaalde ’bospad’ deed geen goed. Er waren momenten dat je jezelf afvroeg waar je in Godsnaam terecht was gekomen. Begrijp het goed, Mandalay – Bagan is een uiterst toeristische route, toch moesten we herhaaldelijk op aanwijzigen van lokale ‘verkeersagenten’ de aangewezen weg volgen omdat ons bospad een beekje doorkruiste en de reguliere weg echt niet meer te berijden was vanwege een overstroming; dat ontbrak er nog aan, vast komen te zitten met de minibus in een riviertje. Maar Tony had alles onder controle. 

Het landschap dat aan ons voorbijtrok, deed mij denken aan Afrika. Grote stukken droog, soms totaal dor met hier en daar alleenstaande bomen en struiken, dan weer overvloedig groen en zoals ik al eerder schreef zelfs lichte overstromingen. Ook hier treffen we huizen aan in de middle of nowhere. Het doet je verbazen en tegelijk afvragen naar het waarom. Ergens moet een reden zijn om je huis in een uithoek te bouwen. Wij hebben ‘em nog niet kunnen vinden. Hetzelfde geldt overigens voor de vele fietsers die we onderweg zijn tegengekomen; regelmatig schoot Boudewijn de Groot door mijn hoofd. ‘Hoe sterk is de eenzame fietser die krom gebogen over zijn stuur tegen de wind zichzelf een weg baant’.

Wat dan weer grappig is en waarschijnlijk typerend voor Myanmar, is dat je zelfs op deze brede uitvoering van een Nederlands fietspad tolhuisjes vind. Op zich is dat niet erg, ware het niet dat ze ook nog eens wagen om de verschuldigde tol te innen; je houd het echt niet voor mogelijk.

Negen uur later, een uur later dan Tony had beloofd, kwamen we aan in Bagan. Het was onderhand iets over half zes. Op zich is het toch wel verrassend; zowel diverse reisverslagen als de Planet hebben het over een reistijd van ongeveer 6,5 uur en dat is inclusief eetstops en dan doen wij er op een paar minuten na negen uur over? Het zet je aan het denken. We lieten Tony een hotelletje voor ons regelen. Zodoende kwamen we terecht in het Golden Express Hotel. Een prima hotel met een eigen 10e eeuwse  Paya in de achtertuin: briljant!

Vlakte van Bagan

Donderdag 12 april (zon, 42 graden)
Het was vanochtend vroeg dag. Tony wilde het liefst al voor 7 uur op pad; aangezien het in de middag nogal heet kan worden, is de beste tijd om de tempels te bezoeken in de ochtend. We konden het nog een half uurtje uitstellen, maar om 7.30 uur gingen we toch echt opweg.

Bagan is iets uitzonderlijks. Zonder dat we het gisteren door hadden zaten we al op een steenworp afstand van de tempelruïnes. We waren nog geen minuut de poort uit van ons hotel en we zaten er middenin. Bagan is dan ook waarschijnlijk de meest wonderlijke archeologische site in Zuidoost Azië. In een gebied van bijna 40 vierkante kilometer (ongeveer 9km x 4km) staan ruim twee duizend stupa’s, paya’s, zedi’s en phato’s. Waar je ook kijkt zie je bouwwerken.

Eerst even een stukje geschiedenis. De gouden periode, die zo’n 200 jaar zou duren, begint voor Bagan met de bestijging van de troon door de 42e koning van de Bagan-dynasty Anawratha in 1044. Nadat hij het naburige Mon-koninkrijk Thaton had veroverd, werd aangevangen met de immense bouwwerken. Zijn opvolgers en dan met name zijn zoon Kyanzittha, zetten bijna non-stop dit fenomenale bouwprogramma voort en Bagan, ‘de stad van 4 miljoen pagoda’s’, groeit uit tot het pelgrimsoord voor boeddhisten in Zuidoost Azië. In officiële verslagen uit de 13e eeuw wordt melding gemaakt van ruim 4400 bouwwerken, over de jaren heen zijn er naar schatting 13.000 bouwwerken verrezen. Uiteindelijk komt aan het einde van de 13e eeuw de val van het koninkrijk Bagan. Historici zijn er niet eenduidig over, maar waarschijnlijk waren de mongolen van Kublai Khan en dan met name de dreiging van een invasie de reden van het in verval raken van het koninkrijk. Wat over is gebleven zijn de vele uit steen opgetrokken tempels. De paleizen en kloosters, die voornamelijk uit hout bestonden, hebben de tand des tijd niet doorstaan.

Als eerste bezochten we de Shwe-Gu-Gyi. Na de verschrikkelijke aardbeving van 1975 zijn er momenteel nog maar 4 tempels die beklommen mogen worden, de Shwe-Gu-Gyi is daar één van. Het uitzicht dat je heb is fantastisch, zeg maar gerust adembenemend. Duizenden pagodes en tempels getuigen er van de vergane glorie van  de Anawrahta-vorsten. De meeste tempels liggen er verlaten bij. Enkele zijn intact gebleven of werden recent gerestaureerd. Overal waar je kijkt zie je dus tempels, in alle grote, soorten, maten en diverse kleuren. De trap naar boven was met Deb in ons gezelschap al goed voor een hilarisch moment. Na ongeveer 10 treden (en ik lieg niet!), bij het aanschouwen van nog eens 10 treden schreeuwt Deb het al uit: “Oh no, I’m going back.”  Gelukkig kregen we haar zover en sloot Tony de weg naar beneden af, want zelfs Deb kon genieten van het uitzicht.

We hebben de eerste dag een achttal tempels bezocht waaronder de Ananda Phaya, de piramidevormige Dhammayangi, de adembenemende Htilominto Patho en de met 18e eeuwse fresco beschilderde Upali Thein. De indrukwekkende, white-washed, Ananda Tempel, die wordt gezien als het meesterwerk van Mon-architectuur, werd in 1091 afgerond. Er wordt gezegd dat Koning Kyanzittha na afronding van het bouwwerk zo onder de indruk was, dat hij persoonlijk de architect volgens Brahman-ritueel executeerde om zich ervan te verzekeren dat deze tempel nooit zou worden nagebouwd.

Natuurlijk heeft al dit moois ook een mindere kant: zoals verwacht was haast iedere tempel omgeven van verkopers. Jong en oud hoopt en probeert hier wel iets te kunnen slijten. In het begin kan je er nog begrip voor opbrengen, maar na ruim 100 maal dezelfde ansichtkaarten aangeboden te krijgen word je het wel eens helemaal zat.

We waren het er over eens, Bagan is uniek, iets speciaals. Het is niet, zoals Jack het perfect omschreef, dat je schreeuwend wakker wordt van één van de tempels specifiek, maar het geheel is zo bijzonder, dat we achteraf moesten toegeven dat we vaak met verwondering hebben toegekeken.

In de namiddag zijn we  naar de Shwesandaw Paya gegaan om van de zonsondergang te genieten. Vanaf deze ruim 40 meter hoge Paya heb je een 360 graden uitzicht over Bagan, in een woord briljant.

De zon begon langzaam zijn daling in te zetten. Hoewel de zon nog ver was van zijn ideale en meer fotogenieke positie was dat voor mij om een of andere vreemde reden het signaal om maar alvast wat foto’s te nemen. De oranje gele gloed boven de horizon achter het zwart gekleurde landschap maakte dit wederom tot iets speciaals.

Ondertussen werd met het de minuut drukker op de Paya. Hoewel de Shwesandaw bestaat uit 5 terrassen moest natuurlijk iedereen naar de bovenste. Dit leidde al snel tot behoorlijke nervositeit bij de diverse fotografen. Met z’n drietjes volgden we smakelijk het voordringen, het beschermen en vasthouden van de eigen plekjes en de daaruit volgende woordenwisselingen tussen voornamelijk de Duitse, Franse en Italiaanse delegatie.

En toen gebeurden het, de bewolking verscheen en binnen 10 minuten was het gebeurd met de zonsondergang. Jack voorspelde het al en nog voordat de zon daadwerkelijk onderging waren wij al op de weg naar beneden; Weinige zullen een foto hebben, Mikey gelukkig wel!

Bagan

Vrijdag 13 april (zon, licht bewolkt, 43 graden)
Zijn verschijning was veelzeggend; voor het eerst op deze vakantie droeg Tony jeans in plaats van de traditionele longyi. Vandaag begint Maha Thingyan, Water Festival; het Myanmarese Nieuw Jaar wordt ingeluid zoals wij dat ook al kennen van Thailand. Waar wij in Nederland ongeveer 60 miljoen euro de lucht in schieten op Oudjaarsnacht, doen ze het in Zuidoost Azië met water. Net als in Thailand tijdens Songkran ligt het in de bedoeling om ieder nat te gooien of spuiten met water, toeristen niet uitgezonderd. Zolang we de raampjes van de bus dichthielden zouden we geen gevaar lopen had Tony ons toevertrouwd. Overigens ligt de oorsprong van het Thingyan in het Boeddhisme, zodat naast het water gooien, vooral goede daden worden verricht en liefdadige donaties worden gedaan, alles in overeenkomst met de Boeddhistische leer.

Voor Deb begon deze dag wat minder leuk. De naweeën van de beklimming van de Shwesandaw Paya waren pijnlijk; Deb had behoorlijk spierpijn in de bovenbenen, wat toch vreemd is voor een sportvrouw als Deb!?

Vandaag bezochten we nog eens acht tempels. Sommige mooi, andere wat minder, de een indrukwekkender dan de ander en bij ons bezoek aan Bupaya vroegen Jack en ik ons oprecht af wat we hier deden.

Iets totaals onverwacht was de bezichtiging van de totaal verlate en eenzaam aandoende Mingalazedi. Alleen een vervallen en gesloten hek en een drietal hondjes deed ons denken aan het feit dat hier soms ook verkopers moesten zijn. Deb bleef in de minibus, Tony gezelschap houden. Jack en ik waren de enige twee in de nabijheid van deze uit roodbruine bakstenen opgetrokken zedi; zelfs het hek moesten we zelf opendoen. Vreemde gewaarwording als je altijd de drukte gewend bent. Het bezorgde in ieder geval mij een bijzonder gevoel; niet alleen alsof je terug ging in de tijd, maar ook een vreemd soort ‘Indiana Jones’ gevoel, wat dat ook mag zijn. Totaal verlaten, wachtend op iemand die het grote geheim wereldkundig zal maken; bijzonder! Eerlijk gezegd, het was een uniek moment, zo alleen op de top van de zedi, uitkijkend over de vlakte van Bagan.

Aan het beging van de avond namen we afscheid van Tony. Hij had ons iets na vier uur op het vliegveld afgezet. In een bijna lege vertrekhal kwam ik schuin tegenover een soldaat te zitten. Hoewel hij vaker Europeanen moet hebben gezien, keek hij ons aan alsof we iets vertegenwoordigden dat hij niet eerder had gezien, maar dan op een uiterst vriendelijk manier. Terwijl hij vriendelijk knikte en een kleine glimlach op zijn gezicht toverde, werden zijn rode, door ‘kunya’ aangetaste tanden zichtbaar; daar word je niet vrolijk van. Kunya is een soort pruim, die als je er op kauwt een rode vloeistof afscheidt. Als je het maar lang en vaak genoeg gebruikt,geeft het je tanden een permanente rode kleur. Neem van mij aan, als je dat hebt wil je echt niet meer lachen als je een leuke vrouw ziet. Onze militaire ‘vriend’ dacht daar geheel anders over, wat mij een onsmakelijk gevoel gaf. Overigens wordt tot mijn spijt de kunya in grote getale in Myanmar gebruikt, deels te verklaren doordat een bepaalde stof in de pruim je een ‘lekker’ gevoel geeft; in Nederland zou de pruim waarschijnlijk binnen de Opiumwet vallen. 

Rond acht uur, met 2 uur vertraging, vlogen we met Mandalay Air richting Yangon, waar we de avond met een gerust gevoel doorbrachten met roomservice in het alom gerenommeerde Traders Hotel.

Maha Thingyan

Zaterdag 14 april (zon, licht bewolkt, 35 graden)
Uitslapen! Na toch wel behoorlijk kapot te zijn van al het reizen, konden we vandaag eindelijk rustig aan doen. We hadden besloten om uit te slapen en op ons gemak te gaan ontbijten.

Tegen het middaguur en na het 2e slaapje van Debbie zijn we de straat op gegaan. Vooraf zaten we nog te speculeren in hoeverre we nat zouden worden gegooid. Het was een overbodige vraag. Nog geen 2 minuten na het verlaten van het hotel had Deb de eerste plons te pakken. Aangezien we de enige toeristen zijn in een straal van ongeveer heel Yangon (voor ons gevoel dan), was het gevoel dan ook logisch. Iedereen met een klein beetje lef vond het nodig om ons zat te spuiten en te gooien; vaak met een te grote glimlach. Dat leiden natuurlijk tot grote hilariteit bij de omstanders. Het kon dan ook niet lang duren voordat Mikey in de tegenaanval ging. Met een gerichte aankoop (een liter fles water) en een vliegensvlugge reactie was ik binnen niet afzienbare tijd de schrik van een ieder die ons nog wilde nat gooien. Ook dat leidde natuurlijk tot grote hilariteit, want nat gegooid worden door een blanke die je eerst zelf heb nat gegooid is iets waarmee je thuis kan komen.

Voor de Myanmaresen gaat het Water Festival eigenlijk een stap verder. Ze rijden met z’n allen in open jeeps, vrachtwagens, pick-up’s en gaan dan de straten af. Langs de hoofdwegen zijn dan tribunes en verhogingen gebouwd, voorzien van een heel arsenaal tuinslangen, waarmee de wagen en hun inzittenden vrolijk worden natgespoten. Echt fantastische taferelen hebben we mogen aanschouwen.

Wat dan opvalt is dat alles vooral in goede harmonie gaat. Het watergooien gebeurt haast op een vriendelijk manier. Thailand staat onderhand bekend om felle watergevechten, waarbij een groot deel van de bevolking, maar ook de toeristen uitgerust zijn met superchookers. Hier gaat alles op een leuke manier. 

Wat je jezelf dan wel weer afvraagt is in hoeverre een officiële  aankondiging van het Ministerie van Cultuur, waarin vriendelijk doch dringend wordt opgeroepen tot gedrag dat overeenstemt met de culturele tradities en vriendelijkheid van het Myanmarese volk, hierop van invloed is. Klaarblijkelijk kan je met harde hand of de dreiging daarvan, een bevolking opvoeden. Hoewel ik een geweldloze democratie voorsta, zou dit toch ook wel eens in Nederland mogen gebeuren. Gevolg: geen “indecent and sameful clothes”, geen “shouting or chanting slogans at the expans of others", geen "abusing alcohol and narcotics" en zeker  geen “harsly throwing water on each other to cause rows and fights”.

We hebben de middag dan ook doorgebracht op straat; heerlijk. De avond brachten we wederom door op onze hotelkamer met een uitstekende roomservice. Het is bijna onmogelijk om een fatsoenlijk restaurant te vinden in de nabijheid van ons hotel en dat terwijl we toch in het centrum zitten. Maar ja, niets te klagen gehad!

Heb je nog niet genoeg foto's van Myanmar gezien, volg dan de onderstaande link naar de fotopagina van Myanmar voor  extra foto's.

Meer foto's Myanmar

To go to Laos or not to go to Laos, that’s the question

Zondag 15 april (zon, licht bewolkt, 38 graden)
Vanochtend zijn we vroeg uit Yangon vertrokken. Rond 6:30 uur propten we onze backpacks in een gereedstaande taxi en vertrokken naar het vliegveld. Het vertrek ging buitengewoon soepel en de rood-witte A-320 Airbus van Air Asia koos om 8:35 uur het luchtruim boven Yangon.

Ik heb het al eerder gezegd, maar Myanmar is terecht de parel uit het Aziatische verleden. Wat een adembenemende dagen hebben we hier doorgemaakt. Wat dat betreft is Myanmar in onze ogen een echte aanrader; je moet er wel op voorbereid zijn, maar het is hier echt nog fantastisch.

Een vlucht van net een uur bracht ons weer op Thais grondgebied. In het originele reisschema zouden we even Bangkok aandoen en dan alleen maar om door te vliegen richting Laos. In goed overleg (wat klinkt dat benauwend) zijn we tot de conclusie gekomen om niet door te vliegen. 

Waarom niet naar Laos?

• Daar hebben we vier redenen voor, waarbij de laatste reden alleen voor Mikey opgaat:
  zoals ik al eerder schreef was Myanmar overweldigend en aangezien we het vermoeden hebben dat door Laos reizen misschien wel heel dicht bij onze ervaringen in Myanmar zou komen, waren we bang dat we Laos niet zouden gaan waarderen op de manier zoals we dat eigenlijk zouden moeten doen;

• Hoewel we uiterst zorgvuldig een route hadden uitgestippeldt, kregen we het idee dat we Laos niet goed zouden doen en dat we eigenlijk te kort zouden gaan. Daarnaast moet je eigenlijk Laos combineren met het noorden van Thailand en dan ook met de boot de Mekong rivier tot aan Luang Prabang afzakken. Als we nu gewoon op Luang Prabang zouden vliegen, doen we het dus gewoon niet goed;

• Deb was al tempel moe. Nu vindt Deb al snel iets een stapel stenen en kan ze schoonheid vaak niet op dezelfde manier waarderen als de broertjes Boelhouwer, toch had ze een heel goed punt! Overigens het vooruitzicht nog 9 dagen tempels te bezoeken stemde ook mij niet vrolijk;

• Als laatste, en dat was voor mij wel een heel groot punt, de totale communicatiestop met het thuisfront. Net als in Myanmar is het niet mogelijk om mobiel te bellen in Laos  en zou je afhankelijk zijn van een vaste telefoonverbinding die volgens andere reizigers vaker de dienst weigert dan dat er wel een verbinding tot stand komt. De totale communicatiestop in Myanmar is Mikey niet echt bevallen; vooral de laatste twee dagen had ik het moeilijk en begon ik toch wel heel erg mijn meiden te missen. 

We blijven de resterende dagen in Thailand en hebben Koh Samui uitgekozen als onze eerste bestemming: zon, zee, strand, lekker eten en drinken, wat wil een mens nog meer?

Heel veel plezier in Nederland,
Groetjes,
Jack, Debbie & Michael
Chaweng Beach
Koh Samui
21 april 2007

Koh Samui

Bij aankomst op Koh Samui leek het wel of de tijd had stil gestaan. In mijn ogen bijna geen veranderingen, nog steeds dezelfde exotische aankomsthal en de palmbomen langs de landingbaan. Maar schijn kan bedriegen, bleek later.

Negen jaar geleden deed ik voor het laatst Koh Samui aan. Een vakantieparadijs, goed strand, meer dan genoeg restaurants en een uitmuntend avond- en nachtleven.

Samui is veranderd! Samui is ietwat gegroeid en dat is understatement. Vanaf het vliegveld naar ons hotel Munchies heb ik met verbazing alleen maar om mij heen gekeken. Volgens mij kwam er niet meer dan “wat is dit allemaal in godsnaam” uit mijn mond. Chaweng Beach is een groot toeristisch episch centrum van Samui geworden met alles erop en d’r aan. Teveel restaurants, barretjes, nachtclubs, winkels. Maar, het is er leuker op geworden, hoewel in deze periode, door de hoeveelheid aan eet- en drinkgelegenheden, je af en toe het gevoel krijgt dat het niet druk is. Samui heeft zich ontwikkeld tot misschien wel de leukste strandvakantielocatie van Thailand.

Wat dat betreft is het wel opvallend in Thailand. Waar de accommodatie duurder is geworden (al gaat dat bijna niet op voor ons hotel) betaal je voor je eten en drinken bijna dezelfde prijzen als tien jaar geleden; ook toen betaalde ik tussen de 70 en 100 Bath voor een biertje. Een bordje noodles of rijst voor maar 60 Bath: Thailand is en blijft echt goedkoop.

Maar waar gaat het allemaal om, precies, wat heeft de familie Boelhouwer en Ongena allemaal gedaan (of juist niet):

De grens over: Thailand

Prades Thai of Muang-Thai  (land van de vrijen); nationale feestdag is 5 december (verjaardag van de koning); de hoofdstad is Bangkok; 60 miljoen inwoners (geschat 2002); de officiële taal is het Thai, dat de moedertaal is van ca. 90% van de bevolking; de munteenheid is de baht; de staatsgodsdienst is het boeddhisme (Hinayana- of Theravada-boeddhisme), dat door ca. 95% van de bevolking wordt beleden; staatsinrichting: Thailand is een constitutionele monarchie, de invloedrijkste functie is die van de premier, die verstrekkende bevoegdheden heeft, in de praktijk spelen militairen echter een doorslaggevende rol in het politieke leven; economie: landbouw, visserij, toerisme

There are two days.....

Zondag 15 april (zon, 38 graden)
Wel een bliksemactie, de Duitsers waren er begin 1940 jaloers op geweest: om 12:05 uur bij Bangkok Airways vragen naar de mogelijkheden om naar Samui te komen, 12:09 uur een ticket in onze handen; 12:11 uur inchecken bij de balie: 13:00 uur het luchtruim in richting Samui!

Nog geen uurtje later kwamen we aan op Samui. Wat was ik blij toen we op Koh Samui aankwamen en ik gewoon naar huis kon bellen. Niet vaak in mijn leven heeft een telefoongesprek tot dikke tranen geleid, maar nu was het zover: wat was ik blij dat Ing de telefoon opnam en ik Megan op de achtergrond hoorde schreeuwen; pappa!

We hebben besloten om de komende vier dagen in ieder geval op Koh Samui te blijven, daarna zouden we beslissen wat we dan zouden gaan doen. Door naar Krabi of Phuket, we weten het nog niet! Weet je, Robert J Burdette schreef ooit: “There are two days about which nobody should ever worry and these are yesterday and tomorrow”, wij hebben nu vier van die dagen…heerlijk.

Na de installatie en een kort bezoek aan het strand zijn we Chaweng in gedoken. Eten bij Will(y) Wait Restaurant, biertje, whisky/cola en veel voetbal bij The Islander; het leven kan mooi zijn!

Tip van de dag: Will Wait Restaurant, heeft geen nadere toelichting nodig; ga er heen, eet en je bent overtuigd.

Wat kan het leven ook mooi zijn

Maandag 16 april (zon, 38 graden)
Wat een heerlijke dag, ontbijten bij Starbucks (we waren te laat voor het ontbijt bij Munchies), zon, zee, strand, afkoelen, lezen, slapen, een sudoku (ik ben momenteel verslaafd aan de samurai-sudoku’s), watertje, biertje, strandwandeling, lunchen, slapen, afkoelen, even internetten, slapen en happy hour aan de bar.

De avond werd doorgebracht bij onze vrienden van Willy Wait en de Islander; wat kan het leven ook mooi zijn!

Tip van de dag: biertje drinken bij The Islander.

That’s killing you…

Dinsdag 17 april (zon, 41 graden)
“It’s the humidity that’s killing you, Mike! Not the heat, the humidity!”, beet Kathy mij toe alsof ik persoonlijk verantwoordelijk was voor de hoge luchtvochtigheid en de nu al ondragelijke warmte. Het was pas 7.15 uur en bij het uitlopen na een 50 minuten duurloopje, kwam ik in gesprek dus met Kathy, triatlete, New Yorker, op vakantie maar dan wel iedere dag anderhalve uur lopen en een uurtje zwemmen. Het was dus al warm en het zou alleen maar warmer worden. De wind was gaan liggen terwijl het spreekwoordelijke kwik boven de veertig graden uitkwam.

Wat bracht de dag ons vandaag: voor Deb niet veel. Ze was verslagen door haar grootste vijand: de zon! De uitputtingsslag van gisteren had dus een slachtoffer geëist. Deb voelde gisteren al dat ze verbrand was en dat kwam er vandaag, letterlijk en figuurlijk uit: bevangen door de hitte. Volgens Jack had onze wandeling van een uurtje van gisteren Debbie ook al niet echt goed gedaan, maar dat had geen invloed volgens Deb. Wat het ook mag wezen, Deb heeft de dag doorgebracht op de slaapkamer, nu beter bekend als de bunker, airco volop aan en niet uit haar bed geweest.

Wat hebben Jack en ik gedaan: jawel, zon, zee, mango’tje en wat ananas, strand, water (biertje voor Jack, natuurlijk), slapen, afkoelen in de zee, wandeling langs het strand, nieuw restaurant, Eat Sense, gevonden, geprobeerd en officieel goedgekeurd, geslapen, afkoelen, wat lezen en een sudoku!

’s Avonds een bezoek aan onze vrienden van Willy Wait en de Islander.

Overigens de ober bij Eat Sense zag een gelijkenis, misschien wel de gelijkenis, maar om nu direct te denken en te zeggen dat Jack en ik twins waren..... Kijk dat ging dus echt te ver. Oké, we hebben dus allebei een kale kop (zoals Zoë het ontbreken van Jack’s haar noemt), maar ik hoop oprecht dat ik er wel iets jonger uitzie, zeker ongeveer 5 jaar!

Tip van de dag: ondanks de toch wel ‘beledigende’ opmerking, Eat Sense, aan het strand, richting het centrum!

Zico’s

Woensdag 18 april (zon, 38 graden)
Arthur Antunes Coimbra, beter bekend als Zico. Samen met Falcao en Socrates één van de sterren van het Braziliaans elftal dat in de kwart finale van de FIFA Wereldbeker 1982 door het Italië van Poalo Rossi werd uitgeschakeld in wat de Brazilianen tot op de dag van vandaag de “Sarria’s Disaster” noemen. De dag dat ‘mooi’ voetbal volslagen onverwacht verloor van de verdedigende Azzurri; een zwarte bladzijde in de wereld van het voetbal.

En als er dan toch een restaurant, beter gezegd, grill & bar, naar je vernoemd wordt, laat het dan een restaurant zijn zoals hier in Chaweng op Samui; Zico’s een restaurant dat, gevestigd in bijvoorbeeld Amsterdam, andere restaurants zou doen verbleken. Wat een tent, wat een fantastische avond aan de grill. Voor nog geen 800 Bath p.p. kan je hier onbeperkt, in een pure Braziliaanse sfeer (inclusief danseressen in string met veren), overheerlijk grill-vlees eten: een topper!

De rest van de dag? Zon, zee, strand, biertje, lezen, mango’tje, slapen, nog eens slapen, lunchen bij Eat Sense, wandeling langs het water, slapen, maar bovenal genieten! O ja, Deb kwam weer te voorschijn uit haar bunker, weliswaar nog niet klaar om haar strijd met de zon aan te gaan, maar het begin was er! En ze heeft zelfs weer een kleine wandeling gemaakt.

Tip van de dag: zoals verwacht: Zico’s.

Triest

Donderdag 19 april (zon, 40 graden)
Na bijna drie dagen Deb te hebben uitgelachen, maakte Jack zich vandaag niet belachelijk, maar zeker wel minder geloofwaardig.

Drie dagen lang heb ik smakelijk kunnen lachen omdat Jack Debbie’s strand-wandel-prestaties (of juist het ontbreken daarvan) in een bijzonder daglicht had gezet. En wat gebeurde er vandaag? We gaan met z’n drietjes lunchen bij Baan Samui Resort, ongeveer 25 minuten wandelen langs het strand. Ik moet zeggen, het was behoorlijk warm, maar nog wel uit te houden. Al tijdens het eten laat Deb weten dat ze met de taxi terug zou gaan. Eerst werd hier nog smakelijk om gelachen, maar niet veel later kwam Jack tot de conclusie dat hij ook met de taxi terug ging; het zou te warm zijn?! Kijk en hier valt hij dus door de mand. Of zou Jack juist met Deb zijn meegegaan of haar te steunen? Wie het weet mag het zeggen......

We hadden vandaag unaniem besloten dat we de rest van de vakantie ook maar op Samui doorbrengen. Hoewel Jack volgens mij nog wel wilde verkassen, moest ik eerlijk bekennen dat wederom een dag reizen mij geen plezier zou doe. Deb maakte het niets uit, zodat we vandaag de resterende dagen konden bijboeken.

De rest van de dag? Zon, zee, strand, strandwandeling, lezen, mango’tje, slapen, nog eens slapen, lunchen, afkoelen in de zee, watertje, slapen, maar bovenal genieten!

Tip van de dag: zoals verwacht: Baan Samui Resort.

The best of the best

Vrijdag 20 april (zon, 39 graden)
Werden we eerst al de gehele week ‘geterroriseerd’ in de straten van Chaweng Beach, overdag en ‘s avonds, door een pick-up met een ietwat te grote muziekinstallatie aan boord, vandaag had, zoals Marcel Heijma ze ongetwijfeld zou hebben beschreven, de Thaise kickboks-maffia een boot ingehuurd om hun boodschap over te brengen. Alles in de bedoeling om de kickboks-arena in het hartje van Chaweng vol te krijgen.

“Lady and Gentlemen, tonight, nine pm…tonight,  Muay Thai,  the best of the best…..of the best, The champ to the champ, you don’t get disappointed, get your ticket earlier, get your ticker earlier, nine pm tonight, tonight……”, klonk het in gebrekkig en vaak onduidelijk Engels, terwijl de longtail langzaam langs het strand voerde. Het is wel grappig, bijna iedere toerist kent onderhand de tekst wel uit zijn hoofd, en als je ‘em vergeten bent, wacht een uurtje, want ze komen ongetwijfeld nog wel eens langs (zelfs op het moment van schrijven komen ze weer langs!).

Wat hebben we nog meer gedaan? Ontbijten bij Starbucks (voor de verandering) zon, zee, strand, mango’tje, afkoelen, lezen, slapen, watertje, biertje, strandwandeling, lunchen bij Baan Samui Resort, slapen, afkoelen, even internetten, slapen en happy hour aan de bar, douchen, uitpuffen, inkopen doen (teveel kleiding gekocht voor de meiden), bezoek aan Willy en onze Engelse vrienden van The Islander; wat een feest!

Tip van de dag: snapperfilet in lemonsauce bij Baan Samui Resort (op aanraden van Dick Vinke!)

Houston, we have a problem

Zaterdag 21 april (zon, 40 graden)
We hebben een groot probleem. We en dan in het bijzonder Jack, hebben lang moeten zoeken naar de oorzaak, maar vandaag konden met een gerust hart de uitkomst bekendmaken: niet meer eten!

“Wat is dit voor een onzin, Boelhouwer?“
Sinds een paar dagen hebben Jack en ik een probleem met bier drinken. Ergens tussen het 3e en 5e biertje raken we vol. Het is niet zo dat het niet smaak, sterker, een beter en kouder biertje dan hier krijg je nergens ter wereld, maar we zitten steeds vol! We beginnen veelbelovend maar lopen steeds vast.

Na het eten, het korte loopje naar de Islander, beginnen we vol goede moed, maar de hele week is het al raak. Je wilt gewoon lekker een biertje kunnen drinken bij het kijken naar voetbal en zeker met deze hitte, want zwoele avonden kennen we hier niet.

Maar deze avond hebben we onze barrière doorbroken. De enige verandering die we hebben gemaakt is geen avondeten, vandaar een late, zeg maar zeer late snack bij een bekende hamburgerketen.

De rest van de dag? Zon, zee, strand, wandeling langs het water, koude 7-up, lezen, mango’tje, slapen, internetten, lunchen bij Eat Sense (Deb wilde niet meer dan 15 minuten lopen), biertje, afkoelen in de zee, slapen, happy hour, douchen, inkopen doen, biertje, biertje & voetbal, biertje, eindelijk een bezoekje aan Burger King, Hagen Dasz, biertje!

Tip van de dag: zoals verwacht: om de sleur van de noodles te verbreken: een dubbele Whopper bij Burger King!

Zwarte zondag

Zondag 22 april (zon, 40 graden)
Vol verwachting klopte ons Ajax-hart, vandaag zou het moeten gebeuren en het kon ook gebeuren, dat voelden we. We wisten natuurlijk dat we afhankelijk zouden zijn van de andere wedstrijden, van het spel van de medetitelkandidaten. Maar als je dan bijna 2 uur later tot de conclusie komt dat Louis en Dirk S. (de meest irritante man die in hedendaagse Nederlandse voetbal rondloopt) de grootste kans maken op de titel, dan kan je spreken van een verloren dag. En ondanks dat we ons haast in het paradijs bevinden is dit niet meer dan een zwarte zondag!

Totaal gedesillusioneerd zaten we nog aan een biertje, maar dit alles had geen zin, het was tijd om te gaan!

Wat gebeurde er eerder op de dag? Zon, zee, strand, wandeling langs het water, koude 7-up, lezen, mango’tje, slapen, internetten, lunchen bij Baan, biertje, afkoelen in de zee, slapen, happy hour, douchen, vroeg richting The Islander (Jack heeft eerst de slippers gehaald bij de bitch), biertje, biertje & voetbal, sms, biertje, eindelijk een bezoekje aan Burger King.

Tip van de dag: eet geen twee keer achter elkaar bij Burger King

Rustig aan

Maandag 23 april (zon, 41 graden)
Onze laatste hele dag, we doen vooral rustig aan vandaag. Beetje luieren, we hebben net geluncht. Vanavond staat een tweede bezoek aan Zico’s op het programma en als we nog fut hebben kan het zelfs zomaar zijn dat we eindigen bij de Reaggepub.

Morgen vertrekken we richting Nederland, gelukkig! Ik mis mijn meiden nu wel behoorlijk, al ben ik deze tijd op Koh Samui best goed doorgekomen dankzij de telefoon, e-mail en de foto’s op mijn IPod.

Rond zes uur zullen we morgen vertrekken richting Bangkok en als alles goed gaat zal de KLM 747-400 rond de klok van half twaalf het luchtruim boven de Thaise hoofdstad kiezen.

Heel veel plezier in Nederland en tot binnenkort,
Debbie, Jack en natuurlijk Michael
Chaweng Beach
Koh Samui
23 april 2007

Epiloog

Een heerlijk eiland

Dinsdag 24 april (zon, 42 graden)
De laatste dag in Thailand. Vandaag niet veel bijzonders gedaan. Vooral rustig aangedaan, beetje op het strand gehangen. Voor de laatste lunch sjokten we richting Eat Sense. Je zou verwachten dat we naar mate we hier langer op Samui zijn we zouden wennen aan de temperatuur, maar niets van dat alles. Waar we bij aankomst nog fris en fruitig over het strand stapten, voelde het op de laatste dag aan alsof ik met 50 kilo op mijn rug liep.

Na wederom een overheerlijke lunch zijn we richting Munchies gelopen om afscheid te nemen van onze geliefkoosde plek op het strand; tijd om te pakken en af te rekenen.

Rond 16:00 uur vertrokken we richting het vliegveld. Terwijl ik bij het weggaan nog achterom keek, besefte ik dat Koh Samui goed voor ons was geweest: een heerlijk eiland! Iets over 18:00 uur koos de ATR van Bangkok Airways het luchtruim boven Samui. Het startschot voor de terugreis was gegeven.

Terug naar huis; weet je wat prettig is? Ik was blij dat ik op vakantie ging, ik was nog blijer dat ik weer naar huis mocht. De heimwee naar Ing en mijn meiden ‘veroorzaakt’ gevoelens die ik een aantal jaren geleden niet had kunnen voorstellen; misschien is het wel tijd dat Zoë volgend jaar maar meegaat?!

Thuis!

Woensdag 25 april (zon, 23 graden)
Na een vlucht van ruim 11 uur kwamen we om 05:40 uur aan op Schiphol; gelukkig thuis! Ik moest tevreden constateren dat ik ook deze vlucht weer heerlijk slapend heb doorgebracht. Jaren kon ik de slaap niet vatten en keek de laatste drie jaar jaloers naar Deb. Nu is het eindelijk gelukt.

De paspoortformaliteiten en de bagageafhandeling verliepen voorspoedig en godzijdank konden we bij onze collega’s van de douane ook doorlopen zonder gecontroleerd te woorden. Was misschien ook maar beter ook, sinds ik ongeveer 4 kilo aan in Thailand gekochte kleding voor de meiden bij mij had.

Na het verlaten van de gate kon ik eindelijk Zoë in mijn armen sluiten. Samen met haar opa en oma was ze ons komen ophalen. Ik hoef niemand te vertellen dat de tranen rijkelijk vloeiden. Meer dan voorgaande jaren heeft mijn afwezigheid diepe indruk gemaakt op Zoë. Ze was (gelukkig) niet meer van mijn zijde weg te slaan! Het weerzien bij het ontbijt met Ing en Megan was goed; Megan herkende mij gelukkig nog (het zal je gebeuren)!

Als we achteraf terugkijken op deze vakantie, kunnen we niet anders concluderen dat we een fantastische tijd hebben gehad, kansen hebben gemist, te kort in Myanmar zijn gebleven, maar goed hebben ingespeeld op het hele Laos-verhaal.

Maar ja, ‘sometimes you win, sometimes you loose’. Ten eerste hadden we beter de formule 1-kalender in de gaten moeten houden. Nog steeds kan ik mijzelf voor mijn hoofd slaan dat ik niet scherp genoeg ben geweest, anders hadden we gewoon het weekend dat mijn ouders naar huis vlogen en wij richting Yangon vertrokken, in Kuala Lumpur gezeten voor de Grand Prix.
Ten tweede hadden we twee dagen (misschien zelfs wel vier) langer in Myanmar moeten doorbrengen. Achteraf is dat makkelijk praten, zeker gezien het feit dat we niet naar Laos zijn gegaan, maar we zijn er iets te snel doorheen getrokken. We hadden zeker de Golden Rock in Kyaiktiyo moeten bezoeken en minimaal een dag langer in zowel Mandalay als Yangon moeten blijven.

Wat dat betreft is Myanmar in mijn ogen een echte aanrader, vrijwel onbekend, maar niet minder mooi. We hebben een geweldige tijd gehad, een reis teug in de tijd, maar dat was ook precies wat we wilden. Bagan was magistraal, het reizen door het land fenomenaal, de mensen oprecht vriendelijk, het eten en drinken goed…een pracht tijd!

Wat betreft Herman Kwant, hij is bijna geheel hersteld. De dagen alleen in Pattaya naar ons vertrek waren geen succes; de schrik zat er behoorlijk in. Volgens Renee had het niet veel uitgemaakt of wij waren gebleven, behalve dan dat we hun op dat moment een schuldgevoel zouden bezorgen. De verlenging die moest gezien worden als een vakantie, voelde niet zo aan. Uiteindelijk zijn ze binnen de 10 dagen vertrokken. De cardioloog in het VU kwam tot een verbazende conclusie: wees blij dat je in Thailand zat, was het in Nederland gebeurd was je voorlopig niet gedotterd?!

Michael
Vijfhuizen
25 april 2007

Go back to the top of the page

Kijk eens verder, want jij maakt wel degelijk het verschil
Steun

laatste update: 6 juni 2007

Copyright © 2004 - 2007 Michael Boelhouwer  All rights reserved