Versie: 2003.03
| Insecten: | Insectenhotel | |
| Luizen: | Kevers: | |
| Insectenbestrijdingsmiddelen | ||
| Vogels | Vogelvriendelijke beplanting | |
| Mussen - mussenpannen | ||
| Reiger bij de vijver | ||
| Links |
Heeft iemand een recept voor een biologisch bestrijdingsmiddel dat ik kan gebruiken tegen insecten op groenten, fruit en andere planten?
A: Heermoes. ‘Sporen rijp april-mei’ zegt het wilde-planten-boek. Dus in elk geval vóór die tijd de paardenstaartjes afknippen. Die stop je in een emmer water en laat ze een weekje rotten. Het water is dan een antiluismiddel. (Annet)
A: 10 teentjes knoflook, huishoudzeep (eventueel nog wat olie toevoegen) en water koken tot de zeep is opgelost.
De door mij paar jaar geleden in de muur geboorde gaatjes van ca. 6 mm zijn tot mijn verbazing dichtgemaakt. Sommige zijn helemaal dicht en bij andere is er nog een heel kleine opening over. Wat zou dat kunnen zijn? Insecten? Schadelijk of juist niet?
A: In deze gaatjes hebben metselwespen en -bijen een broedplaats gevonden in onze totaal glad gestreken cultuur. Een ei erin en volgend jaar de kindertjes eruit. Die met de kleine openingen zijn waarschijnlijk verlaten nesten. De wespen zijn totaal ongevaarlijk voor mensen, ze verzamelen insecten zoals bladluizen en spinnen. De bijen verzamelen nectar. Een verrijking van de leefomgeving. (Henk)
A: De bewoners zijn larven van de solitaire bij. Ze zijn angelloos en aldus volkomen onschadelijk. De gaatjes zijn dichtgemetseld, niet met klei, maar met stuifmeel, om de larve als voedsel te dienen. Laten leven dus... (Hedwig)
A: Als het inderdaad solitaire bijen zijn, dan betreft het zeer nuttige insecten. Lekker laten zitten dus! (Marcel)
Voor ons verenigingsblaadje ben
ik op zoek naar een artikel / verhaaltje over zgn insectenhotels plus foto's
of tekeningen.
A: Hans Carlier heeft een fraai insecten-annex-egel-annex-vogelhotel gebouwd. Je kan 'm bekijken op z'n website en desgewenst een bouwtekening bestellen. Zie http://www.carlier.nl/012/Secties/b.html
(Zie ook de links voor duitse insectenhotelpagina's)
Kunnen duizendpoten in mijn terraspotten kwaad?
A: Wanneer ik die zie, weet ik dat de grond gezond is. Ik zou er niet over inzitten.
A: Waarschijnlijk is het de aardhommel (B. terrestris). Dat zijn vrij grote hommels, maar 4 cm vind ik wel erg groot (de koninginnnen zijn groter dan de werkhommels). Het kan ook de tuinhommel zijn (B. hortorum). kijk eens op de site van Henk Merts, http://ourworld.compuserve.com/homepages/henkmerts/hommels.htm
Hommelnest in onze tuin. Ik heb begrepen dat dit nest maar een jaar gebruikt word en dat hommels niet agressief zijn, dat ze vrijwel nooit steken. Maar wat betekent dat als je de tuin met ze moet delen? Kunnen we bijvoorbeeld gewoon over de plek waar het nest zit lopen? Ik wilde eigenlijk nog actief tuinieren dit jaar.
A: Hommels zijn absoluut niet geïnteresseerd in mensen. Je kunt in principe wel lopen over de plek waar ze zitten, ook kun je daar het gras bijven maaien (maar stop dan eerst even iets in de uitgang, anders maai je ze misschien aan flarden). Als je een beetje rekening houdt met hun aan-/uitvliegroutes, moet dat kunnen. (Nienke)
Verder vraag ik me af hoe groot het nest is en hoe diep het zit.
A: Dat is afhankelijk van de plek. Als het in een muizenest zit, who knows. Aardhommels kunnen met meer dan honderd zijn (vanaf eind juli), tuinhommels zijn altijd met minder dan honderd (juli).
Wat eten waterjuffers? Ik weet dat ze in het larvenstadium muggen of eigenlijk muggenlarven eten.
A: Waterjuffers eten kleine insecten, zoals volwassen muggen, vliegjes en zelfs luizen. Wanneer je er een ziet zitten die niet ogenblikkelijk opvliegt, is hij meestal bezig een prooi op te peuzelen. Soms hangen ze boven de vegetatie en jagen zo insecten op, om ze daarna te vangen. Ook grazen ze luizen direct van planten af. De grotere groene libel eet grote, snel vliegende insecten in de vlucht, omdat zij zelf sneller kunnen vliegen dan waterjuffers. (Maarten)
| Bladluis - (Aphidoidea)
Aphiden
De vrouwtjes brengen bijna dagelijks, zonder tussenkomst van mannetjes, jongen voort (parthenogenese). Ze bedekken heel snel een jonge scheut of de sappige stengel van een jonge knop, met een beweeglijke massa kleine lichaampjes. Het zijn groene, gele of anders gekleurde insekten met aan het achterlijf twee uitsteeksels , soms gevleugeld. Ze scheiden kleverige suikerbevattende uitwerpselen uit (honingdauw), waarop soms zwarte schimmels groeien (roetdauw). Bladluizen overwinteren als ei (ovaal, glimmend, zwart) op houtige gewassen. Bloedluis Altijd op boomhout (vooral appel en meidoorn, maar lijsterbes kan er ook wat van). Hoe ruwer, hoe fijner. Je ziet draderige plukjes 'watten', alweer vaak rond bladoksels en vertakkingen. Als je peutert, zitten er bleek-witte diertjes in/onder: de larven van de bloedluis. Nergens bloed... Men neme een harde borstel en borstele de hele meute op een oude krant. Herhalen als je weer nieuwe draden ziet. Ze overwinteren in hun tweede luizen-stadium onder en tussen schors.
In het derde legt men ei en die uitgekomen eieren Wolluis Vaak op kamerplanten, ook in de kas. Je ziet een soort vlokken, draderig, plat tegen stengels en dan vooral bij bladoksels. Als je er aan peutert, zitten er kleine, roze beestjes in/onder: de larven van de wolluis. Dan neem je een oude tandenborstel en borstel je ze met wol en al weg. (Annet) Citrus-wolluis (Planococcus citri)Zie je vaak 's zomers. De vrouwelijke luis beschermt zich door een draderig wit weefseltje, dat er wollig uit ziet. Dat dekje is wasachtig, waardoor ze goed vastgeplakt zit en moeilijk herkenbaar is als prooi voor vogels. Ze legt een sliert eieren, waar larven uitkomen die op zoek gaan naar een plek om zich te vestigen. Die cyclus duurt bij 20 graden Celcius gemiddeld anderhalve maand. Ze leven van plantensappen. Net als alle luizen scheiden ze honingdauw af, een zoet, kleverig spulletje dat als een zwarte laag over bladeren kan liggen. Mieren zijn er dol op en dat hindert verder niet, maar schimmels hechten zich makkelijk, waardoor er ziektes kunnen ontstaan. |
Hoe voorkom ik aantasting door bladluizen?
1: Evenwichtige plantenvoeding (dus geen extra Stikstof (N) bemesting) geven: Trieste, jonge plantjes die niet willen groeien, worden door de bladluizen netjes weggeruimd. Maar ook overmatig bemeste exemplaren krijgen een speciale aantrekkingskracht voor de luizen. Planten met kaliumtekort trekken ook luizen aan, evenals planten met een tijdelijk watertekort.
2: Plantenversterkende middelen toedienen: Heermoesaftreksel (paardestaart) en in mindere mate hebben zeewierextrakten en gesteentemeel een zelfde soort werking. Houtas zou een effect kunnen hebben bij kaliumtekort. (Rudi)
3: Vangplanten toepassen: In de biologische tuinbouw wordt Oostindische kers gebruikt (geplant of naderhand uitgeplant) en vooral onder fruitbomen geteelt als luizenvanger. Men kan deze luizen vervolgens proberen te verwijderen met eventuele bespuitingen met koud water, na een tijdje worden ze deze koude douches moe en vertrekken ze uit eigen wil. Dit is natuurlijk het meest milieuvriendelijk.
4: Resistente gewassen gebruiken: Er zijn voorbeelden van gewassen met resistentie tegen bladluis (bv.druiven) maar informatie hierover bij andere gewassen is niet altijd te vinden. (Rudi)
5: Natuurlijke vijanden gebruiken:
- Harmonia axyridis is een bladluispredator waarvan zowel de larven als de volwassen exemplaren uitstekende bladluisbestrijders zijn. In principe kan men Harmonia gebruiken zowel in open lucht als onder glas tegen allerlei soorten bladluizen.
- De larven van de galmugjes (Aphidoletes aphidimyza) prikken de luizen aan en zuigen ze leeg. Ze kunnen op korte tijd grote aantallen uitroeien.
- De sluipwesp Aphidius colemani legt haar eitjes in de volwassen bladluizen, deze luis zwelt op tot een bruin gekleurde mummie, waaruit na 10 dagen een nieuwe sluipwesp verschijnt.
- De sluipwesp Aphelinus abdominalis wordt specifiek ingezet tegen de aardappeltopluis en de boterbloemluis. Deze zijn met andere bestrijders moeilijk aan te pakken.
- De larven van het Californisch lieveheersbeestje kan 40 tot 50 bladluizen per dag eten en wordt dan ook terecht 'duivelskunstenaar' genoemd. Over de hele levensduur verspreid, eet een larve gemiddeld een 400 en een kever minstens 5000 bladluizen. (Rudi)
Stiekeme toevoeging van FAQ-beheer (feb 2003): Helaas blijken, nadat ze enige jaren geleden in Nederland zijn geïntroduceerd, de Californische lieveheersbeestjes de inheemse soorten te verdringen.
Praktische tips ter preventie?
A: De aanwezigheid van natuurlijke vijanden (lieveheersbeestjes, zweef- en gaasvliegen) stimuleren met een goede bodembedekking (zoals maagdenpalm, goede overwinteringsplaats) en enkelvoudige bloemen met open hart of schermbloemen (bv. Phacaelia, pastinaak). Je tuin in de herfst/winter niet opruimen ('winterklaar maken'), maar plantenresten en bladafval in de borders leggen/laten liggen.
A: Plant knoflookbollen aan de voet van rozen. (Marjolein)
A: Lavendel (als onderbeplanting bij gevoelige struiken zoals rozen) zou helpen tegen bladluizen.
A: In geval van een aangetaste boom: breng een smalle strook lijm of ander kleverig materiaal aan op en rondom de stam van de boom (bij een gladde stam kun je er eerst wat huishoudfolie om dien en dat insmeren, bij een ruwe stam moet je de stam zelf insmeren). Zo kunnen mieren niet meer naar boven klimmen. De mieren beschermen de bladluizen in ruil voor een zoete vloeistof, de zgn. honingdauw. Zijn de mieren weg dan hebben natuurlijk vijanden als lieveheerstbeestjes, oorwormen, gaasvliegen e.d. weer een kans. (Maarten)
A: Geen insecticides of zeep/spiritus middelen meer gebruiken, de bladluizen kunnen er niet goed tegen, maar de natuurlijke vijanden HELEMAAL niet, resultaat een kortstondige verbetering gevolgd door een nieuwe "explosie" van bladluizen. (Maarten)
Hoe bestrijd ik op milieuvriendelijke wijze bladluizen?
A: De bladluizen met een flinke straal water van de planten af spuiten is de meest eenvoudige en goedkoopste oplossing. Wel een paar keer toepassen, met een tussentijd van enkele dagen.
A: Met brandnetelgier: Pluk een flinke bos met brandnetels, liefst jonge (doe dat wel met handschoenen aan) en zet ze een week in een emmer water. Daarna filteren en het spul op de beluisde planten sproeien. Na twee keer sproeien zijn bij ons de luizen meestal weg. (Piet) Voor een uitgebreider recept zie verderop.
A: Een aftreksel van knoflooktenen zou ook heel goed helpen tegen bladluizen. Het stinkt wel maar is erg doeltreffend. (Maico)
A: Mechanisch: Neem de aangetaste takken/twijgjes tussen duim en wijs- plus middelvinger en roetsj ze van boven naar beneden af en wals de onverlaten plat. (Bakje water bij de hand houden) Vind je het een vies karweitje, gebruik dan dunne handschoenen. Pas op dat je geen gaasvlieg- of lieveheersbeestjeslarven ten prooi laat vallen aan je knijpgrage vingers. Deze zijn juist je bondgenoten en verdienen te worden gekoesterd. (Marjolein)
A: Neem dan ook meteen zwaar aangetaste bladeren en takpunten (incl. de bladluizen) weg. (Rudi)
A: Vangpotten: Hang in de boom wat stenen bloempotjes die je volstopt met stro of losjes opgepropte kranten. Die potjes eerst een nachtje of wat in de tuin tussen de planten zetten, dan kruipen er meestal veel oorwormen in, daarna dus in de boom. Oorwormen eten o.a. bladluizen. Overigens kunnen ze ook zacht fruit en bloesem beschadigen, dus niet doen als de pruimen bijna rijp zijn. (Maarten)
A: In de border kan je dergelijke potjes ondersteboven op bamboestokken plaatsen.
A: Olie opgelost in water kan een goede manier zijn om luizen te bestrijden. In aanmerking komen vis-olie, plantenolie, avocado of sojaolie maar ook olie op petroleumbasis wordt hier voor gebruikt en zelfs etherische olien van citroen, basilicum, kruidnagelen.. Maak er een 2% oplossing van en schud heel goed zodat je een emulsie krijgt. Een oplossing van zeep met zo'n olie-emulsie is nog effectiever. Dit soort oplossingen moet allemaal rechtstreeks op de luizen gespoten worden wil het effect hebben. Spray 1 keer per week als het warm weer is en 1 keer per twee weken als het koeler is. (Yolanda)
A: Neem een grote eetlepel geraspte zeep met een eetlepel slaolie. Los deze samen op in heet water en voeg dit toe aan een liter water. Bespuit de planten daarmee, maar niet als de zon schijnt. Dit effectieve middel helpt ook tegen verschillende soorten mijten, spuugbeestjes e.d.. (David)
Brandnetels als vloeibare mest en als luizen-bestrijdingsmiddel (Recept)Vul een container met (regenwater) en verzamel brandnetels. De jonge topjes zijn het beste omdat ze gemakkelijk verteren en minder vezelresten achterlaten op de bodem van de container. Je hoeft niet de gehele container ineens vol te maken. Zodra je brandnetels tegenkomt in je tuin kun je ze afmaaien of knippen en toevoegen, druk ze dan wel goed onder water. Het duurt ongeveer drie weken voordat de brandnetels klaar zijn en tijdens het fermenteren heb je een bord of deksel met stenen nodig om ze onder water te houden. Eerlijk gezegd kan het ook wel aardig stinken, maar wanneer je dit vocht gefilterd hebt en toegepast hebt is de stank binnen 15 minuten verdwenen. Je kunt het vocht tussen je planten gieten of als bladvoeding rechtstreeks op je planten spuiten. Als je vindt dat het er wel erg donker uit ziet moet je het eerst half om half verdunnen met regenwater. Rozen houden er van en de moestuinplanten eveneens. (Alan) Brandnetelaftreksel is het klassiek gekende middel, dat slechts een matige werking heeft. Door toevoegen van zeep kan je het resultaat iets verbeteren. (Rudi) |
Hoe bestrijd je bladluizen op kamerplanten?
A: Met al die middelen die hierboven tegen bladluizen in de tuin worden aangedragen.
A: Helemaal kopje onder in een teil met kraan-water of in bad. Uurtje of twee zo laten staan en de luis is dan ook dood. Plant goed uit laten lekken en de eerste paar dagen geen water meer geven. (Yolanda)
Hoe bestrijd je wolluis?
A: Wolluis behoort tot de moeilijkst te bestrijden plagen in de kas. Het kevertje Cryptolaemus is specialist in het opruimen van wolluispopulaties. (Rudi)
A: Een overzichtelijke hoeveelheid wolluis kun je bestrijden door ze aan te stippen met spiritus (op een wattenstaafje oid). Na een tijdje herhalen als ze de moed nog niet op hebben gegeven. Als de temperaturen zakken heb je er buiten niet veel last meer van. Binnen kun je ze blijven aanstippen. (Guy)
A: Kwekers werken steeds vaker met natuurlijke vijanden. Voor wolluis-soorten is dat oa een klein kevertje, Cryptolaemus, dat luizeneieren eet. Alleen maar handig in kassen; buiten vliegen ze op zeker moment weg. (Vester)
Hoe bestrijd je schildluis?
A: Schildluis is heel hardnekkig en volgens mij was de beste milieuvriendelijke oplossing deze luis aan te stippen met een wattenstokje gedrenkt in spiritus, waarbij je dan op moet letten niet de plant te raken want die wordt er lelijk van. (Yolanda)
Natuurlijke vijanden van de schildluisHet zwarte lieveheersbeestje (Adalia bipuncta) met rode stippels eet schildluizen. Niet die met twee stippels, want dat is de zwarte vorm van het 2-stippelige lieveheersbeestje die (net als de 7- en 11-stippelige) bladluizen eet. De eieren worden in groepjes op planten afgezet in de buurt van voedsel. Ze zijn klein, beetje langwerpig en geel. Staan rechtop naast elkaar. Mieren kunnen de larven (antracietgrijs met grote kop en kaken en gele stippen) van lieveheersbeestjes aanvallen om 'hun' bladluizenkolonies te beschermen. (Bron: 'Geen tuin zonder dieren') |
A: Lapsnuitkevers misschien? Ze verbergen zich overdag onder randen van potten bv, maar ook in los liggende aarde, onder blaadjes e.d. en komen 's avonds tevoorschijn. Klein zwart, hard kevertje met schildjes en sprieten. (Wolf)
A: Het kan ook een bladrandkever (Sitona lineatus) zijn, grondkleurig, 5 mm groot, die de blaadjes van jonge planten boogvormig uitvreet aan de randen. Tast alleen vlinderbloemigen aan.Bestrijding op een milieuvriendelijke manier is ze wegvangen en/of bespuiten met een oplossing van vloeibare zeep.
Voorkomen door:
a) vruchtwisseling
b) planten met algenmeel bestuiven,
c) bespuiten met zeewierextract of brandnetelgier als de planten jong zijn, waardoor ze snel groeien en stevig worden.Al iets minder milieuvriendelijk manier van bestrijden is bespuiten met een middel waarin pyrethrum zit. (Yolanda)
A: Het is de vraag of de schade dusdanig is dat je de kevers moet bestrijden. Welke kever is het? Zie:
http://www.gardensafari.net/first/kevers.htm
Lapsnuitkevers zie Taxuskevers
Hoe bestrijd je leliehaantjes?
A: Vang de opvallend rode kevertjes handmatig weg zodra je ze ziet. Bij de geringste aanraking van de plant laten ze zich vallen en verbergen ze zich (gemakkelijk, want moeilijk zichtbaar op de grond), hou er dus een (al dan niet gehandschoende) hand onder. De larven lijken net poepjes. Zij vreten de hele plant op.
A: In de aanval gegaan: met 2/3 azijn en 1/3 water heb ik die planten bespoten, een paar maal herhalen. Resultaat drie planten gered, een verloren. De lelies gaan nu open, rode en gele, mooi zijn die bloemen. Uit voorzorg heb ik ook rond de planten koffieprut gemengd met fijne stukjes eierschelp gemengd gelegd. En nu zie ik geen leliehaantjes meer. (Roger)
Hoe maak ik het lieveheersbeestjes naar de zin?
A: Kwekers gebruiken ze steeds vaker in kassen. In die sector worden die torretjes gewoon verhandeld. dwz de eieren van Heersbeest want die kunnen rustig in een Jiffy met de post mee. Daar kruipen de Lieve Larven uit en die eten zich bol. Larf eet meer dan Kever, maar Kever legt weer ei en zolang er luizen zijn blijft de familie lekker in de kas.
De larf is licht- tot donkergrijs, op z'n grootst een milimeter of acht lang, platgeslagen torpedomodel met zes pootjes en op de rug oranjeachtige streepjes. Het kan behoorlijk hard lopen.
De pop is -helemaal- onvindbaar: een zwart bolletje dat opeens een zeven- of tweestippig Lieveheersbeestje is. Donkerrood als het dier vroeg in het voorjaar uitkomt, want donkere kleuren absorberen de prille zonnewarmte beter, knalrood als het warmer is. (Annet)
A: Lieveheersbeestjes van welk model dan ook, overwinteren graag onder dorre bladeren op plekken die droog blijven op z`n hoogst wat vochtig worden in de winter. Zorg daar dus voor in een geschikt afgelegen hoekje van de tuin en het LHBB bestand is verzekerd. (Miep)
A: ... en in rietmatten, in alles wat op holle stengel lijkt en niet inwatert, in kier & spleet met lichte voorkeur voor ruwe houten betimmeringen en binnenshuis in oude ramen tussen sponning en glas. (Annet)
Zijn er nog andere nuttige lieveheersbeestjes?
A: Alle lieveheersbeestjes zijn nuttig. De lieveheersbeestjes die we in onze tuin vinden zijn over het algemeen niet kieskeurig. Ze lusten alle soorten bladluizen en kunnen soms ook andere zachte insecten soldaat maken. Een larve verorbert honderden bladluizen en ook als volwassen kever kunnen ze heel wat op. (Bron: 'Geen tuin zonder dieren')
A: Het citroenlieveheersbeestjes (The vigintiduopunctata), een geel lieveheersbeestje met kleine zwarte stippels. De larven van citroenlieveheersbeestjes zijn geel met zwarte gestippeld. Op het menu staat meeldauw.(Marjolein)
A: Het viervleklieveheersbeestje (Exochomus quadripustulatus), een zwarte lieveheersbeestjes met rode stippen (niet de 2-stippelige, want dat is de zwarte vorm van het gewone LVHbeestje) eet schildluizen.
Voor alle lieveheersbeestjes geldt dat de larven nog het meest vraatzuchtig, dus effectief zijn. Zorg ervoor dat je ze kan herkennen, zodat je ze niet ongewild vernietigt. (Marjolein)
of kies uit onderstaande FAQs
Klik
hier voor de frames-versie van de FAQ
| Het sturen van ongevraagde niet-persoonlijke commerciële berichten
naar de (e-mail) adressen op deze pagina's is niet toegestaan. Sending unsollicited non-personal commercial messages to the (e-mail) addresses on these pages is not permitted. |
