Versie: 2003.03

MIEREN

Over het uitzwermen van mieren. Het is me eerder opgevallen dat ze voor onweer uitvliegen. Heeft dat er mee te maken?

A: Het betreft hier de zwartbruine wegmier (Lasius niger). De klein ongevleugeldee zijn de werksters. De grote dikke gevleugelde zijn de "maagdelijke" vrouwtjes en de kleine gevleugelde zijn de jonge mannetjes. En ze gaan de lucht in om te paren. Ze wachten hiermee, tot ze zeker weten dat er wat regen op komst is en de temperatuur hoog genoeg is. Zodra de vrouwtjes bevrucht zijn gaan ze weer naar de grond, breken hun vleugels af en proberen zo snel mogelijk ergens de grond in te komen om een nieuw mierennestje te stichten. Omdat de grond nu nat is van de regen kunnen ze makkelijk een holletje graven. Alle mannetjes gaan binnen enkele uren dood, en vrijwel alle jonge vrouwtjes worden opgegeten door vogels, kikkers, padden, salamanders, spinnen, enz. Dat is dus lekker smikkelen. Er blijven er genoeg over om de soort in stand te houden. (Willem)

Wat voor kwaad doen mieren in de tuin eigenlijk?

A:
1. Ze verzorgen en verspreiden luizen
2. Ze beschermen de luizen door de natuurlijke vijanden daarvan zoals de larve van het lieveheersbeestje te doden
3. Ze knagen gangen in de bast van planten zoals rozen
4. Ze verwijderen zand uit de bodem en onder tegels vandaan
5. Ze stelen zaden
6. Ze ondergraven planten waardoor die dood gaan

A: Let op! Ze zijn ook nuttig:
1. Ze ruimen afval in de tuin op.
2. Ze verspreiden zaden.
3. Door hun ondergrondse activiteiten beluchten ze de bodem.
4. Ze ontdoen de groentetuin van afgevallen en aangetast fruit
5. Ze helpen een handje in de bestrijding van insectenplagen.

Echt schadelijk zijn mieren voor de tuin niet. Zie het artikel over mieren in de tuingids.

Wat kan ik doen tegen mierennesten in mijn bloempotten?

A: Dompel de potten een paar uur onder water, helemaal tot de rand. Gebruik bij de terrasdeuren geen scherp zand onder de tegels maar zgn klapzand. Dat is fijn zand. Mieren kunnen daar nauwelijks gangen in graven omdat ze direkt weer instorten.

Mijn composthoop (VAM-vat) zit vol mieren. Is dat erg? Wat kan ik eraan doen?

A:NIKS! AFBLIJVEN! Die houden de hoop lekker luchtig zodat de miertjes&piertjes *) genoeg zuurstof hebben. Krijg je prima compost van en ze houden het anderekruip&sluip spul in je tuin meteen een beetje kort.

*) enge beestjes en bacterien. (Kleuskes)

Mieren bestrijden zonder bestrijdingsmiddelen

A: Mieren hebben een grote afkeer van nogal wat geurtjes en materialen. Deze afkeer kunnen we gebruiken om de mier uit (delen van) de tuin te weren. Hieronder staat een aantal mogelijkheden.

Bladeren uitstrooien:
Lavendel, tijm, marjolein, tomaat, varens

Planten neerzetten (rond de te beschermen planten):
Boerenwormkruid, afrikaantjes, goudsbloemen, maggyplant

Uitstrooien:
Rode peper, koffiedik, kruidnagel, knoflookpoeder, gebroken eierschalen, kalk, gesteentemeel

Uitgieten (op de looppaden):
Uien- en knoflooksap

In tuincentra zijn niet-giftige afweermiddelen te koop. Dit zijn sterk geurende stoffen, bijvoorbeeld op basis van ui, die het oriëntatievermogen van de mier aantasten. Hierdoor kunnen de mieren de mierenpaadjes en het nest niet meer vinden en zullen ze verdwalen. De mieren die in het nest leven en voor de eieren zorgen, krijgen geen voedsel meer. Het gevolg is dat het nest uiteindelijk zal uitsterven. (Bron: milieucentraal)

A: Vorig jaar kwamen hier de mieren ook voorbijrennen & iemand had het over de truc met de stuiver: stuiver op zo'n mierenpad leggen waar ze je Hele Huis binnengaan, weg mier, Ik ben nogal mierofiel maar ook nieuwsgierig, dus ik stripte wat elektradraad en prikte dat tussen de bemierde terrastegels. Dat vond het volkje niet leuk. Daar liep het met een enorme boog omheen. Daar was geen mier te bekennen na een tijdje. Ze waren verderop gaan zwoegen. (Annet)

A: Maak een mengsel van poedersuiker en droge gist. De mieren nemen dit mee naar hun nest en eten zich min of meer dood. (Frits)

A: Keukenzout op/rond de mieren gaatjes, evt inspoelen met kokend water.

A: Kokend water in nestingang gieten. Een aantal keren herhalen.

A: Heeft u last van mieren in het gazon, strooi er fijngenipperde rauwe uien tussen. (Ciska's tante)

A: Een theelepel borax mengen met 4 of 5 eetlepels honing of Marple Syrup en dit op een meloenschil bij het mierennest leggen. De werkers nemen het mee en zo wordt het hele nest uitgeroeid. Dit recept helpt ook tegen wespen. Je moet het afdekken zodat de bijen er niet van eten. (Alan)

A: (Milieuonvriendelijk) Bleekmiddel tussen de tegels en kieren spuiten. (Raymon)

Mieren bestrijden met bestrijdingsmiddelen

A: Als alternatieve middelen niet helpen, en een mierennest teveel overlast geeft, kunt u een chemisch bestrijdingsmiddel overwegen.

Lokdozen geven de minste milieu- en gezondheidsrisico's. U moet zich wel aan de gebruiksaanwijzing houden. Lokdozen zijn doosjes met een giftig lokaas, die worden neergezet op looppaden van de mieren. Ze kunnen door een kleine opening naar binnen en komen zo in contact met het giftige lokaas. De dieren sterven kort daarna buiten de lokdoos. (Bron: milieucentraal)

A: Een insecticide helpt maar tijdelijk, na een week of twee zijn ze er weer omdat het volledige nest hiermede niet wordt vernietigd.

OORWURMEN

Wat doen oorwurmen?

A: Momenteel heb ik ca 20 vangpotten geplaatst om oorwurmen te vangen en weer uit te zetten op plaatsen met de lastige schildluizen.
Oorwurmen zijn min of meer alleseters en aangezien schildluizen een lekker hapje vormen ga ik er van uit dat door deze overkill aan oorwurmen de schildluizen het voorjaar niet zullen halen. De naam oorwurm kan volgens een 'horen zeggen' een foute vertaling zijn??? Schade door oorwurmen komt vrijwel alleen in vruchten voor (van Faqbeheer: dus geen potjes hangen in dragende vruchtbomen). (Frits)

A: Oorwormen kunnen heel veel bladluizen, bloedluizen en soms ook schildluizen opeten.

REGENWORMEN

Twee vragen:

1. De eerste: hoe doen ze het om de winter te overleven. Mijn composthoop stond niet bijzonder goed beschut deze winter, en ik was bang dat de hele populatie kapotgevroren zou zijn.
2. De tweede: hoe doen ze HET, hoe planten ze zich voort?

A: Voordat je composthoop helemaal is doorgevroren is de elfstedentochtal geweest, door omzettingen (van bacteriën etc) blijft het bijna altijd redelijk warm. Wormen zijn natuurlijk koudbloedig, ze koelen dus wel af en verbrandden dan HEEL weinig. Ze kunnen zo nodig nog wel wat eten maar de vertering is bij lage temperaturen ook ongeveer nul. In mijn composthoop hebben ze het in ieder geval zonder enig probleem overleefd.

A: Ik heb een tijdje op een viswormenkwekerij gewerkt en ik denk dat ik je vragen wel kan beantwoorden.
Wormen kunnen makkelijk bevriezen. Bij koude kruipen ze verder de grond in. Bij ongeveer 10 graden gaan de wormen in een soort winterslaap, de stofwisseling is dan erg laag. Als ze niet weg kunnen kruipen bevriezen ze.

Wormen zijn niet mannelijk of vrouwelijk. Ze planten zich wel met z'n tweeen voort. Parende wormen zitten aan elkaar met het zadel (ring achter de kop). De paring duurt wel een poosje. Daarna leggen ze eitjes, waarin afhankelijk van het ras een of meerdere nakemelingen zitten. Dat levert in principe geen inteelt op.  

ROUWVLIEGJES

Sinds enige tijd zitten er kleine vliegjes in en op planten-bakjes en -potjes op de vensterbank in mijn keuken. Zodra ik een plantenpot verplaats of beweeg zweven de vliegjes alle kanten op. Ook zitten ze in de aarde onder deeltjes turf enzo. Ze vermeerderen zich schrikbarend dus ik moet iedere dag alle potten en bakjes controleren op vliegjes.

A: Volgens mij zijn het 'rouwvliegjes'. Het probleem is op te lossen door tijdelijk wat minder water te geven (maar de plant niet laten uitdrogen). (Willem)

RUPSEN

Net als alle andere jaren hebben mijn pinussen last van groene rupsjes met de zogenaamde hagelslagjes?

A: Gekeken op 'hagelslag' in 'Insecten en andere kleine dieren' van A.Sandhall, mijn handige gidsje vol beesten met veel poten. ;)

De rups van de Dennenpijlstaart: De hagelslag zit achterop, een soort bruin uitsteekseltje, staartstekel genoemd of -bij gebrek aan staart- anaalhoren. Pijlstaart zelf is een kloeke, bruingrijze nachtvlinder, die in tuinen op zoek gaat naar nacht-geurende bloemen. Met de rups, zei het gidsje anno 1975 gaat het niet zo goed. In aantallen gingen ze achteruit. Nou zijn we een kwart eeuw verder en er moet een mirakel zijn gebeurd, wil het nu *vooruit* gaan. Gidsje zei ook dat de rups zelden schadelijk zijn. Ja maar, zeg je dan, ze eten de toppen op. Lekker laten: ze zijn al volwassen en bijna uitgegeten en de dennen maken nog wel nieuw 'blad'. Je moet maar denken dat je daarmee een bedreigde soort het leven redt. (Annet)

SPINT

Weet iemand een remedie tegen spint?

A: Als enkel bladeren zijn aangetast, deze afplukken. Regematig nathouden, want daar heeft spint een hekel aan. Bestrijden kan met diverse plantaardige oliën of met het biologische middel spruzit dat echter ook de natuurlijke vijanden doodt. (Frits)

A: Als het maar een enkele plant betreft: *veel* sproeien (eerste keer gewoon onder de koele douche zetten!). Spint wordt veroorzaakt door lage luchtvochtigheid en gezonde & blije planten hebben er nooit last van. Als het een kamerplant betreft: zet de buitenpot op een schaal met nat grind (niet de binnenpot, het is niet de bedoeling de plant water te geven), hierdoor wordt de luchtvochtigheid rond de plant verhoogt. Een bakje water aan de centrale verwarming hangen wil ook nog wel eens helpen. (Hester)

SPUUGBEESTJES

Ik heb last van spuugbeestjes op veel planten in de tuin. Kan dit kwaad en zo ja wat kan ik hier tegen doen?

A: Dit is de larve van de schuimcicade, die springertjes, die je in de loop van de zomer ziet. Zuigen plantensappen, weinig schade. Eventueel met de hand verwijderen.

TAXUSKEVER/LAPSNUITKEVER

Hoe bestrijd ik lapsnuittorren in de tuin / in potten op het terras / op het balkon?

Vangmethoden voor de kevers van lapsnuittoren:

• Lapsnuittorren verstoppen zich overdag o.a. onder de randen van potten en onder de potten zelf. Je kunt ze daar dus zo pakken en vernietigen. Ze zitten overigens nooit erg ver van de planten waar ze van vreten en ik heb ze ook wel gevonden in de pot zelf. Wanneer er eens wat ruimte tussen de grond en de pot ontstaat, doordat de grond wat indroogt bijv., ontstaat er een ideale verstopplaats. Verder komen ze tevoorschijn wanneer het donker wordt en dat is dus de tijd om ze te grijpen.
  
  
• Wat ik met een grote bak (die te groot en te zwaar is om op te tillen om onder de randen te kijken) nog wel eens wil doen is: de bak een beetje optillen en dan 'laten vallen'. Het heeft het effect van een kleine aardbeving voor de planten, die daar verder geen last van hebben, maar de torren vallen dan bij bosjes op de grond. (Wolf)
  
  
• Plankjes tussen de planten uitleggen en regelmatig 's morgens de plankjes omdraaien en de taxuskevers vangen.
  
  
• Een bloempot vullen met houtwol of hooi; deze op de kop tussen de planten zetten, maar wel een steentje onder de potrand leggen, zodat de kevers in houtwol/hooi kunnen wegkruipen. 's Morgens onderzoekt u de inhoud van de potjes op kevers en doodt ze.
  
  
• Leg in de schemer voorzichtig een witte lap om de plant waarin u kevers vermoedt. Richt een zaklantaarn op de plant. Door de schrikreactie laten de kevers zich vallen. Met samengetrokken pootjes blijven ze 'schijndood' liggen... en u maakt korte metten met ze.
  
  
• De kevers zelf vang je zodra je ze ziet, tegen de schemering. Met potten is dat een kwestie van die op een lichte ondergrond zetten, eventueel een krantje/lapje op de potaarde leggen en tegen de plant tikken. POK, valt er weer een zwart steentje naar beneden: lapsnuit. Ik schep ze van stengels met een gevouwen papiertje want ik ben zo langzamerhand een pro, maar van een mede-lapsnuitlijder leerde ik dat 1 kever in zijn/haar onzijdige eentje ook eieren kan leggen, dus leg je het als vanger altijd af. Eentje blijft altijd over en wrijft zich in de pootjes...

Vangmethoden voor de larven van lapsnuittoren:

• Bij het verpotten de kluiten goed uitschudden en vrijkomende larven vangen. De oude potgrond niet op de composthoop gooien, aangezien niet opgemerkte larven zich dan in uw tuin kunnen verspreiden. De minste kans op schade heeft u, indien u voor het binnenbrengen in de winterberging de gesnoeide planten ook verpot.Een plant, waar u bij het verpotten larven in ontdekt, in een emmer, niet te koud, water zetten. Het spoelen in water bevordert het loskomen van verscholen larven. De plant in een andere pot oppotten en de oude potten goed schoonwassen (vanwege nog niet uitgekomen eitjes in achtergebleven grondresten). Vooral bij soorten met vlezige wortels controleren of er larven in verscholen zitten.
  
  
• Afgelopen zomer heb ik aaltjes ingezet. Die bestel je bij (in mijn geval) een tuincentrum & worden in een envelopje per post afgeleverd. Water erbij en gieten. Het moet wel larvenweer zijn, dus lekker warm en al een eindje de zomer in of later. Het idee is dat de aaltjes de nieuw uitgekomen eieren, dus de larven, binnendringen en zo ongeveer van binnen uit aanknagen. (Annet)

TEKEN

A: Niet elke tekenbeet is besmettelijk. Maar teken kunnen meer vervelende ziekten overbrengen dan die van Lymne. Als je in de vakantie gebeten wordt kun je voor zekerheid het best even naar het spreekuur gaan van een arts in de omgeving. Huisartsen in een regio waar geen ziekten door teken overgebracht worden zijn meestal niet voldoende op de hoogte. (Yolanda)

WESPEN

Sinds een tijdje een wespennest, gewoon in de grond bij de azalea. Wat nu, gewoon laten zitten en gaan ze van de winter kapot of een prof inschakelen? Zijn er nog andere tips?

A: Gewone wesp -Vespula vulgaris L.
Deze wesp is zeer algemeen. De werksters zijn 11 tot 14 mm lang, de wijfjes 16 tot 19 mm en de mannetjes 13 tot 17 mm.

De gewone wesp komt voor in bossen, weiden, tuinen en parken en in de buurt van water. In de zomer en in de herfst vliegt ze vaak huizen binnen. Ze jaagt op andere insecten, op vliegen vooral, maar houdt ook van de nectar van bloemen en het zoete sap van overrijp fruit. In huis komt ze vaak op jam, honing en gebak af.

Het nest wordt gebouwd op een donkere plaats, onder de grond vaak. Het bestaat uit papier dat vervaardigd is van rot hout. Er zitten 7.000 tot 10.000 cellen in, die over 8 tot 9 lagen verdeeld zijn. Elke raat is circa 20 cm in doorsnee.

De wesp komt in heel Europa voor en ook in de gematigde zone van Azië, in Noord- en Midden Amerika en in Australië. Ze is heel nuttig, vooral in de tijd dat ze haar larven voedt. De wesp ruimt rot hout op, bestuift bloemen, vermoordt lastige vliegen en smult van rottend fruit....... NUTTIG DUS ! (Elvira)

A: Als niemand er last van heeft en als er geen allergische personen in de omgeving (denk ook aan de buren) wonen, dan gewoon laten zitten. Immers wespen zijn zeer nuttige dieren al zijn ze soms wel eens lastiger en voor allergische mensen ronduit gevaarlijk. (Math)

A: Wanneer ze een nest maken vlak bij of in huis en je ervan af wilt kun je de gemeente bellen.

Insectenfobie en/of insectenbeten-allergie en/of allergies voor wespensteken (..) Weet iemand of er planten, of voor mijn part boompjes, zijn die wesp-, bij- of algemeen insectenwerend zijn? En zo ja: hoe heten ze?

A: Hosta's, een aantal soorten doen het ook prima in een pot. Ook zonder bloemen hebben ze 'sierwaarde'. De weinige bloemstelen zie je bijtijds aankomen, en knip je eruit. (Arthur)

A: Cactussen? En, mochten ze onverhoopt gaan bloeien, bloemen eruit knippen. En verder, bloemen en planten die van de bestuiving door de wind afhankelijk zijn, i.p.v. van insecten. Maar hier kan ik geen voorbeelden van noemen. Wel van bomen, zoals eikebomen en zo, maar dat zal je bedoeling niet zijn. (Gerry)

A: Naast de planten die reeds genoemd zijn als (beperkt) insectenwerend kan ik je eigenlijk alleen adviseren om geen bloeiende planten te gebruiken of alleen planten met gevulde/dubbele steriele bloemen (meestal van die dubbelvormige éénjarigen). Bloemen hebben nu eenmaal een voortplantingsfunctie, en schakelen hierbij meestal de hulp in van insecten (bijen, hommels, vlinders).
Ook planten die zich m.b.v. de wind voortplanten zijn geschikt (siergrassen, bamboes, varens).
Tenslotte zou je kunnen overwegen om mooie bladplanten te gebruiken (hosta's, rodgersia etc.) en tijdig de bloemstengels af te knippen. (Marjolein)

WITTE VLIEG

In mijn winterbergingkasje is een explosie van witte vlieg en nog zo wat...

A: Het is mogelijk om de witte vlieg te bestrijden met de sluipwesp. Bij de meeste tuincentra zijn de poppen van de wesp te bestellen. Deze worden dan bij de planten opgehangen. Als de poppen uitkomen dan leggen de sluipwespen hun eieren in de larven van de witte vlieg. Deze methode wordt ook veel toegepast bij de professionele kwekers. Tegen ander vliegend gespuis kun je eventueel ook een lijmkaart ophangen. Probeer je kasjel zo veel en zo lang mogelijk te blijven luchten (voorkomt iele groei, wat sneller aangetast wordt door ziekten en insekten). Controleer de planten zo goed mogelijk en verwijder zoveel mogelijk slecht of beschadigd blad als ze naar binnen gaan.

ZILVERVISJES

Foto's van zilvervisjes vind je op o.a.:
Zygentoma - Silberfischchen op <http://www.forst.uni-muenchen.de/LST/ZOO/HEITLAND/DETINVERT/ZYGENTOMA/zygentoma.html>
Silverfish  op <http://entowww.tamu.edu/extension/youth/bug/bug002.html >
Etherington & Roberts. Dictionary--silverfish  op <http://palimpsest.stanford.edu/don/dt/dt3129.html >
Conservation DistList Archive: Thermobia domestica op <http://palimpsest.stanford.edu/byform/mailing-lists/cdl/1995/0568.html>
Silverfish op <http://entweb.clemson.edu/cuentres/cesheets/hhold/ce188.htm> 

BESTRIJDINGSMIDDELEN

Op de website van het College voor het toelaten van de bestrijdingsmiddelen (CTB) kan je de eigenschappen, gebruiksvoorwaarden, toegestaan gebruik, risico's en meer van bestrijdingsmiddelen opzoeken.

Links:

Nederlandstalig:

Op safari in je eigen achtertuin: http://www.gardensafari.net/
Insecten pagina - http://insecten.pagina.nl/
Insectenhotel - http://www.carlier.nl/012/Secties/b.html
Hommels - http://ourworld.compuserve.com/homepages/henkmerts/hommels.htm
Een aantal links naar foto's van zilvervisjes zitten onder "Zilvervisjes"
Bestrijdingsmiddelen die zijn toegestaan in Nederland
en in Belgie
Biologische rupsenbestrijdingsmiddel bij http://www.koppert.nl
Leliehaantjes http://www.gironet.nl/home/lilium/weet.htm
Mieren bestrijden en het milieu - Milieucentraal

Engelstalig:

Wormenfaq - Earthworm-faq
Vogels zoeken en vogelgeluiden - Multilingual bird search engine
The garden helper - Insects, bugs and pests that invade your house plants 
Lapsnuitkevers - The Vine Weevil Advice Centre 

Lapsnuitkevers - Vine Weevils (by Jenny C)
Milieu vriendelijke bestrijdingsmiddelen - http://www.symbios-witticism-page.com/bug.htm

Duitstalig:

Insectenhotels lijken in Duitsland een plekje in schooltuinen te hebben veroverd:

http://www.oberasbach.com/Grundschule1-OAS-Altenberg/R%C3%BCckblicke/Projektwoche%202001/Insektenhotel/Insektenhotel_01.htm
http://www.grundschule-baumschulenweg.de/gruen.htm
http://www.schulgarten.ch/texte/insektenhotel/Insektenhotel.htm
http://www.mein-schoener-garten.de/PM4G/PM4GA/pm4ga.htm?snr=327&rub_snr=10

of kies uit onderstaande FAQs

Overzicht van alle FAQs van nl.tuinen

Klik hier voor de frames-versie van de FAQ

 

	•Charter  •Tips bij nieuws lezen  •Nieuwsgroepen •Index van faq 1
	Bomen,struiken en klimplanten A-F		Groenten, kruiden, fruit, compost en bemesting
	Bomen,struiken en klimplanten G-L		Onkruiden en ziektes
	Bomen,struiken en klimplanten M-Z		Zoogdieren in de tuin
	Vaste Planten, een- en tweejarigen		Vogels en insecten FAQ
	Kuipplanten en andere niet winterharde planten		Diversen, van alles en nog wat
	De bamboe FAQ		Tuin(en planten)boeken en -software
	Balkons, patio's en terrassen		De slakken FAQ
	De vijver FAQ		De rozen en clematis FAQ

Het sturen van ongevraagde niet-persoonlijke commerciële berichten naar de (e-mail) adressen op deze pagina's is niet toegestaan. Sending unsollicited non-personal commercial messages to the (e-mail) addresses on these pages is not permitted.