Versie: 2003.03
| Insecten: | Insectenhotel | |
| Luizen: | Kevers: | |
| Insectenbestrijdingsmiddelen | ||
| Vogels | Vogelvriendelijke beplanting | |
| Mussen - mussenpannen | ||
| Reigers bij de vijver | ||
| Links |
Tips voor het maken van een vogelvriendelijke tuin?
A: Heggen zijn vaak vogelvriendelijker dan schuttingen. Bij intratuin zijn pakketten te koop met daarin verschillende soorten voor een heg van twee meter. Er zijn, meen ik, pakketten met soorten met en pakketten met soorten zonder doorns. Volgens mij maken de soorten niet zoveel uit, hoewel die met doorns betere schuilplaats zullen bieden aan vogels. Ik vind het een bijzonder sympathiek initiatief en heb nu achter in mijn tuin (voor de schutting, nog niet in plaats van) drie inheemse rozen (onder andere egelantier) een Lonicera
xylosteum (rode kamperfoelie) en een Ribes uva-crispa (kruisbes) neergezet. Allen eerder gekocht bij stichting Bronnen. (Bart)
A: Bekleed de schuttingen met Lonicera 'Belgica' en 'Serotina' en je hebt vogel- en nachtvlindervriendelijke geurende schuttingen. (Marjolein)
A: Verder heb ik in mijn tuin nog een Prunus avium (zoete kers) van Bronnen staan ter stimulering van vogelbezoek. (Bart)
A: Ook planten die bijen en andere insecten aantrekken zijn indirect aantrekkelijk voor vogels:
- hulst (Ilex Aquifolium) > vogels:
- sporkehout (Rhamnus Frangula) > bijen en vlinders;
- wilg (liefst de Boswilg = Salix Caprea) > bijen;
- krentenboom (Amelanchier lamarckii canadensis) > bijen;
- meidoorn (Crataegus monogyna) > vogels;
- lijsterbes (Sorbus Aucuparia) > vogels;
- acacia (Robinia pseudoacacia) > bijen, reuk;
- sleedoorn (Prunus Spinoza) > bijen en vlinders;
- kardinaalshoed (Euonymus Europaeus);
- vlinderstruik (Buddleja Weyeriana) > vlinders;
- wilde liguster (Ligustrum vulgare) > bijen, reuk;
- de eetbare kastanje > insecten voor de bloei, de kastanjes voor de Vlaamse Gaai en de hemelse reuk voor de mensch...;
- de hazelnoot > voor de specht en als winterbezigheid voor onszelf... (Hedwig)
A: Plant een houtwal: een aarden wal (berm), beplant met houtige gewassen: Castanea sativa, Corylus avellana, Crataegus monogyna,
Mespilus germanica, Sambucus nigra, Cytisus praecox, .. Tracht vooral met streekeigen planten te werken! Een houtwal heeft een aantal voordelen: windscherm, geluidsscherm, bodembescherming, behoud van fauna en flora. (Guy)
(Kijk ook even bij de boekentips)
Hoe vruchtbomen beschermen tegen vogels ?
A: Je kunt er een net overheen hangen. Dat is de beste methode, maar wel een moeilijke methode.
A: Een geluidskanon dat om de minuut een knal procuceert is ook een mogelijkheid. (denk om de buren).
A: Soms zet men er een namaakpop bij. een zgn lelijke Jozef.
A: Als je bomen niet zo groot zijn, kun je er een soort kooi omheen bouwen Dat zag ik eerst in Engeland en heb ik hier nu ook al een paar keer gezien. Het gaas is geloof ik net zo groot of iets fijner dan kippengaas. Het geheel blijft "altijd" staan, heeft een deuropening etc. Misschien niet zo fraai maar wel afdoende.
A: Wapperende zilveren stroken of de moderne equivalent ervan: oude CD's of CD-rommetjes (van die tuinontwerpprogramma's die toch altijd weer tegenvallen) in de boom hangen.
Help, vogels woelen het gazon om.
A: Niet zij vormen de plaag, maar de beestjes waarop ze het gemunt hebben. Dat zijn zeer waarschijnlijk engerlingen, larven van verschillende insecten (zoals mei-, juni en rozenkever) die de wortels van het gazon aanvreten (met dode plekke in het gazon als gevolg). Verjaag de vogels niet, ze zijn een belangrijke bondgenoot.
Help, de merels pikken mijn rotsplantjes kapot. Hoe bescherm ik mijn plantjes?
A: Ze zijn daar op zoek naar insecten, vooral pissebedden. Als je op een andere plek wat takken en bladeren neergooit, zullen ze ook daar gaan zoeken en misschien minder schade veroorzaken op de plekken die jou hinderen. (Peter)
A: Volgens mij kun je het best de plantjes verankeren met zelf uit ijzerdraad te buigen krammen. Ik heb altijd een voorraadje: ook handig om planten af te leggen. (Dick)
Door het ophangen van b.v. vetbollen
e.d. in onze tuin krijgen we bezoek van de meest fraaie vogeltjes. Graag zou
ik wat meer informatie hebben over deze dieren.
A: CD-ROM: Europese vogels. Alle europese vogels (ca. 442) met tekening, gezang, eieren, leefgebieden etc. Namen in 6 talen ,ook de Nederlandse. Besteld via internet, binnen een week in huis.
A: Veel informatie vind je in de nieuwsgroep: nl.vogels.vogelaar Als je er een beschrijving van een jouw onbekende vogel geeft kunnen ze 'm voor je identificeren.A: Veel informatie is te vinden in vogelboeken; variërend van boeken over vogels die je in je eigen tuin kunt aantreffen tot min of meer uitgebreide vogelgidsen:
VOGELS IN DE TUIN
De vogelboekjes van Nico de Haan en Marjolein Bastin, zoals 'Kijk op vogels In de tuin', 'Kijk op vogels Om het huis', 'Maak van uw tuin een vogelparadijs'.
Het leuke is dat er bij iedere vogel die behandeld wordt iets verteld wordt, waardoor je niet alleen weet hoe de vogel heet maar ook het idee krijgt dat je de vogel een beetje kent.'Vogels over de vloer. Complete gids voor het observeren en voederen van vogels in de tuin'
Het aantal vogels dat er in staat is niet zo groot, of zelfs beperkt, maar wel duidelijk voor de starter. Daarnaast staat er vrij veel info in over vogelgedrag, voederen etc.'Een gaai op het gazon. Handleiding voor een vogelvriendelijke tuin' - Stephen Moss en David Cottridge,
Uitgever: Schuyt&Co, ISBN 90-6-97-461-1
Is uit het engels vertaald dus je treft er o.a. het voor ons mischien wat minder interessante de britse top-10 van Britse tuinvogels in aan (aan de andere kant, al was het de Nederlandse dan nog heb je te maken met de beperkte houdbaarheid van top-10s)', maar verder veel praktische informatie over zowel de individuele vogels (herkenning, status en habitat, broedgedrag, voedsel) als over vogelvriendelijke tuinelementen (bomen, heesters, planten, water, nestgelegenheid, etc.).'Mijn Vogeltuin. Gids voor het creëren van een vogelvriendelijke tuin' - Robert Burton
Uitgever:Bosch&Keuning, ISBN 90-246-0404-4
Een compactere gids dan 'Een gaai..[..]', met meer nadruk op de relatie vogels-beplanting. Bij de uitgebreide lijst planten (bomen, heesters, vaste planten) worden hun gebruikers vermeld. Bij de vogels worden op hun beurt de planten genoemd waardoor ze worden aangelokt.VOGELGIDSEN
'Vogels van west- en midden-europa' van Reader's Digest (met foto's en tekeningen),
Uitgever: The Reader's Digest N.V, ISBN 90-6407-72-5Thieme heeft een goede serie vogelgidsen w.o.: 'Vogelgids in kleur', 'Zangvogels van Europa', 'Vogelatlas van de europese vogels' (allen met foto's)
' Vogels van Nederland' - Lars Jonsson,
uitgegeven door Natuurmonumenten ISBN-90-70099-37-3'ANWB Vogelgids' - Lars Svensson, Killian Mullarney, Dan Zetterstrom.
Vogels voeren, mag dat?
A: De meningen lopen uiteen, maar waar we het in nl.tuinen wel over eens werden:
Hoe maak je een vetbol?
Voor wie zelf aan de slag wil, volgt hier een recept voor vetbollen.• Smelt drie pond ongezouten rundvet (verkrijgbaar bij slagerijen) in een pan. Wacht tot het warm is, maar niet heet.
• Voeg daar al roerend een mengsel van 6 ons gebroken hennep en maanzaad en 3 ons zonnepitten aan toe.
• Giet de warme brij in een vorm, bijvoorbeeld een blikje, een melkkarton of een theeglas.
• Leg daarin, voordat de brij stolt, een stevige katoenen draad die ruim uitsteekt.
• Zodra de massa hard is geworden, kunnen de bollen buiten aan de draad worden opgehangen.
• Soms is de vetbol moeilijk uit de vorm los te krijgen. Een melkkarton kan rondom worden afgescheurd. Houdt een theeglas of blik even in heet water; de vetbol komt dan gemakkelijk los.
Uiteraard kunnen naar eigen inzichten ook kleinere hoeveelheden worden gebruikt.
(Bron: De wintervoedering-pagina van de Vogelbescherming)
Hoe voorkom ik dat vette eksters de mezenbolletjes/pinda's opvreten?
A: Gebruik een mezenklok: Neem zo'n mezenbol in een netje, rijg deze aan een natuurtouw. Neem dan een stenen bloempotje dat net iets groter is dan je mezenbol. Maak een klein stokje vast aan je touw, dit voorkomt dat je potje helemaal over de bol hangt en de vogels er niet meer aankunnen. De bedoeling van het potje is dat het je bol beschermd tegen regen. Neem nu een stukje oasis ter grootte van de bodem van je bloempotje, rijg deze over touw tot aan de bodem van je potje en versier met wat groen en bessen. Klaar. (Sonja)
A: Maak van grofmazig gaas een niet te smalle koker en hang deze rond de vetbol, zodat de kleine vogeltjes er wel bij (doorheen) kunnen en de grotere niet. (Marjolein)
Het vriest, hoe nu water aanbieden aan vogels?
A: Zet vooral geen (warm) water neer ! Veel vogels (merels) krijgen dan de neiging in het (relatief warme) water te gaan badderen met dodelijke gevolgen bij deze temperatuur. Zet ook geen water met toevoegingen suiker, zout of alcohol neer. Ook dit kan dodelijke gevolgen hebben.
Wat je wel kunt doen als er geen sneeuw ligt: Neem wat ijsblokjes (of een klont ijs uit sloot of vijver) wikkel dat in een doek, leg er een plank overheen en sla er met een voorwerp (hamer of steen) op zodat het ijs geheel geplet wordt. Zet deze ijssplinters buiten in een schaaltje. Herhaal dit wel een paar keren per dag. (Frans)
A: In één of ander kinderprogramma was een medewerker van een dierenkliniek te gast, die vertelde over het voeren en drenken van vogels in de winter. Hij suggereerde op een goed afgeschermd theelichtje zo'n 10 cm onder een bakje water te plaatsen...(knip)
...en het bakje met gaas afdekken zodat wel een vogelbekje, maar geen vogellijfje er doorheen kan... om badderen, en dus bevriezen te voorkomen. (Anne)
Nog andere decoratieve vogelvoedersuggesties?
A:Vogelguirlande: klinkt wel heel erg mooi hè? Maar ik bedoel heel simpel een slinger van ijzerdraad waar je nootjes en zo aanrijgt. Ik wissel pinda's af met plakjes appel, tutti-frutti en cranberries en voor het mooi verwerk ik er om de zoveel vruchtjes en nootjes wat klimopblad door in stapeltjes. Zo kun je een vrolijk gekleurde slinger maken van gezonde vogelsnoepjes en andere dingen, zoals bladeren en bessen, die je mooi vindt.
Wat ik ook pas gezien heb (en dat zag er erg leuk uit) was een mandje met daarin reuzel en bovenin mooi gegroupeerde, verschillende kleuren, groottes en soorten zaden. (Nous)
A: Een pinda snoer rijgen, en om een kale krans wikkelen (tuincentrum). Dat is decoratief en een heel leuk gezicht als de vogels eraan hangen. ik geniet ook dagelijks van alle capriolen van de vogels. (Max)
Is het verstandig om onze takkenwal te laten begroeien met bijvoorbeeld klimop of 1-jarige klimplanten (zodat eventuele dieren nog meer "beschut" zitten)? En heeft iemand enige ervaring met nestkastjes voor winterkoninkjes en/of lijsters?
A: Mijn zus heeft achterin de tuin een berg takken/snoeiafval liggen van ongeveer 1 meter hoog en 1,5 in het rond. Daar zitten winterkoninkjes in te nestelen. (Antoinet)
(Wat de eerste vraag betreft: ja, doen!)
Ik zou graag een nestkastje aan de muur onder de dakgoot bevestigen. Is het dan best op het Noord oosten of Zuidwestkant
A: Op het zuidwesten kan het wel erg warm worden. Tenzij er toevallig schaduw op je bouwplan valt. ;) Bij een (scheefliggende) dakpan op goothoogte hindert het niet zo: dakpannen isoleren en onder een gewone pannen-constructie waait het ook altijd een beetje. Houten kastjes daarentegen kunnen bakovens zijn. Vandaar de voorkeur voor een oost- of noord-oost-richting. (Annet)
A: Een mezenkast kun je het beste zo hangen dat de opening naar het noord-oosten zit. In een dergelijk geval zal de kast slechts alleen de ochtendzon en late avondzon krijgen en beschermd zijn tegen de hete middagzon. Regen en wind zal de vogels minder deren. Ze zitten daartegen veilig beschermd onder in het kastje Tegen een westmuur/schutting mag/kan ook.
A: Mmmmmm, allemaal (of heel veel) flauwekul. Het zal een vogel werkelijk ene rotworst zijn naar welke kant ie de opening vindt. Het enige belangrijke voor een vogel is of ie er in kan en oftie genoeg ruimte heeft voor zijn broedsel en vooral of er voedsel in de buurt is. (en voedsel is NOOIT vogelvoer uit een zakje van de supermarkt). Verder heb je per soort een duidelijke voorkeur voor de vorm en de plaats van de opening en de diepte van het gat. Kool- en pimpelmees zijn niet kieskeurig, als het maar niet te klein is. De grootte maakt niets uit. Ik heb in mijn jarenlange nestkastenonderzoek, de meest vreemde nesten gevonden...een koolmees in een bosuilenkast bijvoorbeeld.
Recht in de zon is in een heet voorjaar misschien wat te heet, noord in een koud te nat....
De enige echt negatieve resultaten kwamen van de PVc buis nestkasten met gesloten onder en bovendeksel, die toegepast werden in fruitboomgaarden voor insectenbestrijding. Deze hingen wel eens in de zon, en daar werden de jongen dus gaar in gestoofd. In de schaduw ging ook dit monsterlijke nestkastje prima!
Koop ze niet bij tuincentra tenzij ze van vogelbescherming zijn of van Waveka (houtbeton, zeer duurzaam, gaat zeker 25 jaar mee). Er worden veel waardeloze nestkasten verkocht die veel te klein zijn. Frustraties vor de vogels en voor degene die ze op hangt.
Maak of koop een nestkast van minstens 10 x 10 x 25 centimeter met een gat van minstens 28 mm (pimpelmees. Grotere kast en groter gat = grotere vogel tot aan bosuil aan toe
Tenslotte: nestkasten laat je het jaarrond hangen, ook die niet gebruikt worden voor nestelen worden gebruikt voor slapen. (Martin)
(Conclusie van FAQbeheer: In de bossen maakt het voor de vogels waarschijnlijk niet veel uit in welke windrichting nestgelegenheid zich aandient. Holle bomen vormen een goed geïsoleerd onderkomen en het bos zelf biedt voldoende beschutting tegen extreme weersomstandigheden. Nestkastjes in tuinen zijn echter een heel ander verhaal. Zowel materiaal als plaatsing zijn van belang, vandaar de voorkeur voor oost of noord-oost. Zie ook citaat vogelbescherming België verderop en het stukje daaronder over plaatsing van vogeldakpannen.)
Waarom zijn mezenkasten mezenkasten?
A: Vanwege de vliegopening. Deze is zo klein mogelijk gehouden, zodat er geen grotere vogels in kunnen. Dus niet zozeer omdat ze koolmezen aantrekken, maar omdat ze anderen weren. De pimpelmeeskasten hebben een nog kleinere opening. (Marjolein)
A: In een brochure van het Koninklijk Belgisch verbond voor de bescherming van de vogels vind ik dat de diameter van het invlieggat voor koolmees 30 tot 32 mm moet zijn, voor de huismus is dit 40 mm en pimpelmees 27 tot 28 mm. Deze cijfers bewijzen dus je gelijk in deze. (Luc)
|
De huismus is in gevaar, de populatie neemt schrikbarend af. Voor de tien mussen-aktiepunten ga je naar de
vogelbescherming, |
Komen er wel eens mussen in nestkastjes?
A: Jawel , dat komt voor. Van oorsprong is een mus, net als bijv. de duif, een holenbroeder. Overigens zijn er tegenwoordig speciale mussenpannen op de markt.Men vermoedt namelijk dat de sterke achteruitgang van de mussenpopulatie weleens het gevolg kan zijn van de moderne bouwmethode. Wellicht geeft dit de mus weer de kans een meer natruurlijk leven te gaan leiden. (Frans)
Waar kan ik die mussenkasten kopen of kan ik ze zelf maken?
A: Waveka (http://www.waveka.nl) verkoopt mussenkasten, mussenpannen, mussenpotten en inbouwstenen voor mussen!
Wat je ook kunt doen is een ontluchtingspan het roostertje uittikken. Of een steen onder de dakgoot eruit wrikken. Of zelf een mussenkast in elkaar zetten. Heel eenvoudig, iets groter dan een mezenkast, zeg 30-35 cm hoog, 15 breed en diep, groot gat 35-40 mm. In een gewone mezenkast komen ze ook wel, maar ze houden van ruimte. En het zijn koloniebroeders dus twee of drie kasten naast elkaar kunnen geen kwaad. (Martin)A: In Nederland heb ik mussenkasten (grote kasten met meerdere openingen) van de Vogelbescherming in tuincentra gezien. (Marjolein)
A: Je kan ipv nestkasten ook speciale mussen (of andere vogel) dakpannen plaatsen. Zie www.waveka.nl/nestkasten of www.ipdubo.nl/nestdakpannen.htm
Van de Belgische vogelbescherming www.vogelbescherming.be/nl/mussenproject/dakpan.htm :
"Opgelet, wanneer je deze pan(nen) in je dak plaatst, zorg er dan voor dat ze zich in de noordoost-zijde van je huis bevinden. Zeker niet naar het zuiden gericht, want anders zou je in de zomer wel eens geroosterde musjes in je dakpan kunnen hebben. Er zijn immers ooit temperaturen opgemeten van om en bij 80° C onder een gewone dakpan. Je kan in hetzelfde dak meerdere dakpannen plaatsen, aangezien Huismussen kolonievogels zijn. Met andere woorden: ze broeden met verschillende koppels in elkaars omgeving. "
Plaatsing op dakvlak:
Zowel mussen als gierzwaluwen zijn koloniebroeders. Het wordt aangeraden een aantal mussen- of gierzwaluwpannen bij elkaar te plaatsen. Afgeraden wordt de speciale dakpannen pal op de zuidgevel te plaatsen. Er ontstaan dan bij zonnig weer te hoge temperaturen met alle
trieste gevolgen van dien. Het noorden en het oosten zijn geschikt (...) Op de andere windrichtingen wordt het bij zonnig weer beslist te warm.Verder moet er een vrije aanvliegroute zijn. Vlaggenstokken, antennes, schoorstenen of bomen mogen het in- en uitvliegen niet belemmeren. Op advies van de Gierzwaluwenwerkgroep raden wij u aan de gierzwaluwgevel- en/of mussenpan in de winter te installeren. In april komen de eerste gierzwaluwen die op zoek gaan naar een geschikte broedplaats. Ook de mussen worden dan actief, hoewel deze vogels ook in de wintermaanden de nestbakjes onder de dakpannen opzoeken als schuilplaats bij slecht weer. Te bestellen via de bouwmaterialenhandel.
Hoe hou ik reigers ver van mijn vijver (met vissen) vandaan?
A: Meestal werken die `bamboe-klappers' voldoende tegen reigers. Die houden niet zo van dat geluid, vooral omdat het incidenteel is. (Ronald)
A: Ten eerste heb ik er voor gezorgd dat dat gevederde gespuis slechts van één kant mijn vijver kan benaderen, door er om heen een aantal hoge zaken te plannen. In mijn geval een schuur en een schutting, maar je kan ook denken aan bomen, struiken o.i.d. Zo'n beest wil namelijk op meerdere manieren weg kunnen, bij dreigend gevaar. Ten tweede heb ik aan de kant waar hij dan wel vrijelijk kan aanvliegen een vijverfonteintje staan. En dat vinden ze blijkbaar machtig irritant, zo irritant dat de twee die het ooit geprobeerd hebben, als het fonteintje verstopt zat of zo, nimmer terug zijn gekomen om hun werk af te maken. (Bart)
A: Een reiger heeft de eigenschap dat hij om in je vijver te komen, aan de kant van je vijver land en dan de vijver in stapt. Het is voor de reiger niet mogelijk om over iets heen te stappen. Hierdoor is er maar een oplossing, zorg dat er om de vijver (of de plaats waarlangs hij de vijver in kan gaan) op een hoogte van ongeveer 15 en 30cm een vislijn wordt gespannen. De konstruktie moet met een hoek van 45 graden vanaf de zijkant boven de vijver komen. Bij mijn vijver werkt dit al jaren, ze komen wel kijken maar komen er niet in. (Jose Rasenberg)
A: Je kan een net spannen, maar fraai is dit niet. (Ronald )
A: Een gefiguurzaagd figuurtje met draaiende vleugels op een staafje, in diverse groottes te verkrijgen bij ieder tuincentrum. Niet altijd even mooi, maar wel een heel goed anti-reigermiddel! (Carla)A: Reigers en tuinvijvers verdragen zich vooral niet in de nieuwsgroep nl.tuinen.vijver. Neem daar eens een kijkje, ze weten er alles van.
Nl:
Vogelvriendelijke
tuin - http://home-1.tiscali.nl/~wolk/vvtuin.htm
Wintervoedering
van vogels - http://www.vogelbescherming.nl/vic/vglsths/wntrvr.html
Vogelvriendelijke beplanting
- http://www.bronnen.nl/nlhome.htm
Verkoop van mussenonderkomens
- http://www.waveka.nl/
En:
Multilingual bird
search engine - Vogels zoeken en vogelgeluiden
of kies uit onderstaande FAQs
Klik
hier voor de frames-versie van de FAQ
| Het sturen van ongevraagde niet-persoonlijke commerciële berichten
naar de (e-mail) adressen op deze pagina's is niet toegestaan. Sending unsollicited non-personal commercial messages to the (e-mail) addresses on these pages is not permitted. |
