|
Praktische algemene tips
TIPS voor België en Frankrijk
TIPS voor Spanje
Materiaal
Het routeschema
De paklijst
De routekaart
De GPS route:
----------------------------------------------
Paraktische algemene tips
1: Ga niet ongetraind op
weg. Met een ongetraind lichaam ben je verzekerd
van blessures en kun je niet van de reis
genieten. Zelfs met een goede training is een
blessurevrije tocht nog niet gegarandeerd.
Hoeveel moet je trainen: voor een marathon
van 42km raden artsen en deskundigen een
trainingstijd van 2 jaar aan. Dit is een aardige
indicatie. Als je vier dagen achtereen een
afstand van 40km kunt lopen (met dagrugzak) zonder
problemen moet je voldoende conditie hebben.
40km lijkt veel maar 40km vlak is hetzelfde als
25km in bergachtig terrein met een backpack.
2: Maak een paar proeftochten om jezelf en je
uitrusting te testen. In bijna ieder verslag
lees je dat men na een paar dagen of weken er
achter komt dat de rugzak te zwaar is, de
schoenen niet lekker zitten ed. Al deze ellende
is te voorkomen door een paar keer een lang
weekend op pad te gaan. Vooral in Spanje hebben
we persoonlijk drama's mogen aanschouwen; Mensen
die zelfs na 800km nog met de gevolgen liepen
van het ongetrainde begin van hun lijdensweg.
(ook wel pelgrimage genoemd).
Weet je van te voren dan knieën en/of enkels
problemen kunnen geven laat dan in NL een
passende brace aanmeten en neem deze mee. In
Spanje kun je in iedere stad deze dingen kopen
maar dan wel uniseks.
3: Kleding: Neem 2 complete sets kleding mee.
Voor broeken kun je kiezen voor een lange en een
korte. Uiteraard neem je maar één jas mee. Kies
hierbij voor een windstopper (licht en ademend).
Meer is overbodig. Gebruik uitsluitend
'dry-tech' materiaal. Een spijkerbroek is veel
te zwaar en na het wassen duurt het dagen
voordat deze weer droog is. Zelf sliepen wij in
één set onder- en bovenkleding en liepen in de
andere. Zo slaap je altijd schoon. Na het wassen
wisselden we zodat we altijd zeker wisten dat we
de volgende ochtend met een schoon en droog
setje kleding konden lopen.
3a: Routeboekjes: Neem op alle
trajecten routeboekjes mee.
De beste:
In Nederland: de LAW boekjes van het
pelgrimspad.
In België en Frankrijk: De GR654 boekjes.
Deze zijn voorzien van stafkaarten die bijzonder
nauwkeurig zijn.
In Spanje: Miam Miam Dodo. Dit boekje
wordt per jaar uitgegeven en heeft een zeer
actueel overzicht van alle eet, drink en
slaapgelegenheden met prijsklassen,
openingstijden. Maw: onmisbaar.
Wij vonden de
routeboekjes van John Brierley de beste.
Goede kaartjes maar ook spirituele en
verdiepende info. Een plezier om te lezen en mee
te nemen.
De kaartjes in het ANWB boekje zijn helaas
onvoldoende en van de inhoud waren wij ook niet
onder indruk. MAAR wel in het Nederlands.
3b: Gewicht: Over het algemeen geldt dat je
met 15% van je lichaamsgewicht nog plezierig
loopt. Bij een gewicht van 90kg kun je dus
13,5kg meenemen. Neem van ons aan dat dit echt
klopt. Iedere kilo die je rugzak zwaarder is zal
het plezier in de tocht vergallen en de kans op
blessures vergroten. Gewicht is vaak een kwestie
van geld. Een hilleberg tent voor 2 personen
weegt 1.7kg en kost 550€. Kijk maar eens op onze
paklijst. Ook het gebruik van een loopkar is te
overwegen omdat je dan de zware dingen in de kar
kunt doen en de lichte in de rugzak. Wij liepen
met 20kg in de kar en 4 in de rugzak. Daar komt
ook nog het gewicht van de kar (6,5kg) en rugzak
(2,5kg) bij. Zie ons onderstaand verslag van oa. de radical
wheelie.
In Spanje liepen we met 2 rugzakken van 10kg. Is
ons perfect bevallen en we hebben niets gemist!
Let ook eens op het gewicht van camera's en
andere apparaten. Vaak met zware opladers.
Thuislaten of vervangen. Wij gebruiken alleen
apparaten met AA batterijen. Die laden we op met
de snellader basetech BTL-3 van 73gr (€9,95)
TIPS voor België en Frankrijk
4: Koop en gasbrander voor kleine
priktankjes. Voordeel boven een benzinebrander
is het gewicht. Wij gebruikten de pocket rocket
van 87 gr + een tankje van 190gr. Vergelijk dit
maar eens met het gewicht van een
benzinebrander. Priktankjes zijn in alle grote
supermarkten te koop. Nooit zagen wij andere
tankjes (bv. met ventiel) te koop. Met een
190gr. tankje kun je ongeveer 4-5 dagen koken en
koffie zetten. Voor verkooppunten van gas kijk
je op:
http://www.campingaz.com/sunbeam/du/distribution/index_cartridge.htm
5: Leer een beetje frans. Fransen spreken
over het algemeen alleen frans. Wij hebben heel
veel behulpzame Fransen ontmoet maar als je ze
niet verstaat heb je er niets aan. Vergeet niet
dat tot de Spaanse grens een pelgrim helemaal
niet zo bekend is. In Spanje lopen alle
nationaliteiten van de wereld in optocht naar
Santiago en is men veel bekender met pelgrims.
6: Noodmaaltijden: Reken erop dat je 2x 24
uur geen winkel of bakker tegen kunt komen.
Sjouw dus voldoende eten mee. Voor de een is een
pakje kaakjes per dag voldoende, een ander wil
een warme hap. Je kunt ook aan de deur om eten
vragen maar dan ben je meer bedelaar dan
Pelgrim. Tip: een pakje couscous met een blikje
sardientjes ev. met een pakje soep is een prima
maaltijd waar je behoorlijk vol van zit.
7: In bijna alle kleine dorpjes zijn geen
winkels, restaurants of bakker meer. Iedere morgen
komt er een bakker met de auto maar die mag je
dan niet missen. (zie ook noodmaaltijden). Dat
de bakker eraan komt hoor je aan het feit dat
hij claxonneert.
8: Campings of gites bestaan vaak niet meer
of zijn gesloten in bv. oogsttijd (sept). Via
internet kun je soms achterhalen of locatie
bestaat en wat de openingstijden zijn. Wil je
zeker zijn van onderdak bel en reserveer dan van
tevoren. Dit is zeker in het voorjaar van belang
als er veel pelgrims onderweg zijn. Campings
zijn over het algemeen geopend tussen eind mei
en eind september.
9: Dorpjes die op de GR654 liggen zijn bekend
met pelgrims en bij de 'mairie' kun je om de
sleutel van het dorpshuis of feestzaal (salle de
fete) vragen. Wij hebben er een paar keer
heerlijk geslapen. Je moet wel een slaapzak- en
mat hebben.
10: Kosten: Gite d'etappe kost in 2005 12€
p.p. en 3€ voor lakens. Een gite rural en
chambre d'hotes heeft geen vaste prijs maar
reken tussen de 35 en 50€. Hotelkamers beginnen
bij 50€.
11: Op RN en N wegen is het niet fijn lopen.
In Frankrijk kennen ze geen wandel of
fietspaden. Je loopt gewoon op de rijbaan. Als
je niet anders kan kun je wel snel een stukje
overbruggen. Draag dus altijd goed zichtbare
kleding en neem een armlichtje of hoofdlampje mee. Aangereden
worden is zeker niet ondenkbaar. Bospaden en wegen aangegeven met een
enkele lijn op de kaart zijn onbetrouwbaar. Vaak
is het meer struikelen dan lopen en niet zelden
sta je op een dood eind. Betekenis van wegen in
de praktijk:
Dubbele lijn: goede geasfalteerde weg
Lijn met een onderbroken lijn erboven: breed
pad, asfalt of gravel goed te lopen
Enkele lijn: bospad, smal en onbetrouwbaar.
12: Jerrycan: voor tenters: koop een 6 liter
opvouwbare jerrycan. Kost bijna niets en is
super handig bij het kamperen. Zeker als je wild
kampeert. Ga maar eens drie keer een bidon water
halen. (en dan heb je nog maar 2,25 liter).
13: Wildkamperen: kun je overal zelfs in het
midden van een dorpje. Fransen vinden dit heel
normaal en geven je altijd water. Schroom ook
niet om een mooi plekje langs een beek of park
op te zoeken.
14: Loop niet om voor een stempel. Veel
kerken zijn gesloten, zelfs in grote steden.
Zelfs al is de kerk open is er vaak niemand om
een stempel te zetten.
15: Budget voor een eenvoudige reis: Ga je met de tent reken dan op
20€ p.p.p.d. Gebruik je gites wordt alles veel
duurder omdat je vaak ook niet kunt koken. Je
moet dan rekenen vanaf 35€ p.p.p.d. Ben je samen
is goedkoper dan alleen omdat je uiteraard de
kosten deelt. In Frankrijk
zijn de prijzen gelijk of hoger dan in NL. In
kleine buurtsupermarkten liggen de prijzen ook
aanzienlijk hoger.
TIPS voor Spanje
17: Loop in Spanje alleen met een rugzak.
Karretjes oid mogen of kunnen niet in de
refugio's. In Spanje moet je ook de route van de
Camino volgen. Het kan wel anders maar is echt
niet leuk.
18: Neem geen slaapmatjes, tent of
kookspullen mee. Mocht je onverhoopt een keer
geen plaats in de refugio hebben regelen de
hospitaliero's vaak een plaatsje in een sporthal
of zaal. Hier hebben ze matrassen.
19: Plaats in de herbergen: Ga ervan
uit dat je buiten juli en augustus in principe
altijd wel een plaatsje heb. Er zijn veel nieuwe
refugio's en er komen er nog steeds bij. De
capaciteit is over het algemeen tussen de 50 en
120 plaatsen per refugio. Als je voldoende
getraind ben kun je gemakkelijk rond de
openingstijd bij een refugio arriveren. Dan ben
je ook verzekerd van een bedje. Kom je uren
later loop je kans dat de refugio vol is en dat
de resterende bedden door fietsers ingenomen
zijn. In heilige jaren is alles anders maar als
je dan gaat lopen moet je echt weten waar je aan
begint. Dan zijn campingspullen zeker geen
overbodige luxe.
20: Neem in de zomer geen slaapzak mee. Een
lakenzak is genoeg. Buiten de zomer is een dunne
zomerslaapzak voldoende. Loop je in de winter
(vanaf nov) dan moet je een winterslaapzak
meenemen omdat veel refugio's geen verwarming
hebben.
21: Ongedierte: Wij hadden veel last
van bedwantsen. Lies is zeker in drie refugio's
gestoken. Er werden zelfs refugio's gesloten
omdat je er niet meer kon slapen door de
wantsen. Neem van ons aan dat je gek wordt van
de jeuk en dat je er uitziet alsof je melaats
ben!! Eén beet jeukt 2 weken!
Wat kun je ertegen doen:
* neem anti-histamine pilletjes mee. (kun je ook
in Spanje bij iedere farmacie krijgen zonder
recept)
* leg op je bed een ondoordringbare hoes. Tip:
gebruik je poncho.
* neem een ondoordringbare kussenhoes mee. Tip:
neem een opblaasbaar kussentje met hoes mee.
Slaap je iedere nacht op je eigen kussen.
Sommige refugio's hebben helemaal geen kussens.
* bespray bed en wand naast het bed met
ongedierte spray.
* doe je rugzak in een vuilniszak en knoop deze
dicht als je alle spullen voor de nacht eruit
gehaald heb. Sommige refugio's hebben
seal-apparaten maar dan kun je geen dingetjes
meer pakken.
22: Honden: In bijna alle refugio's
zijn honden niet toegestaan. Als je hond zonder
problemen in z'n eentje buiten kan overnachten
kun je bijna overal terecht. Reken er wel op dat
je medepelgrims afwijzend tegenover honden
staan. Spanjaarden hebben heel aparte ideeën
over dieren in het algemeen maar over honden in
het bijzonder. Tip: koop het boekje Miam Miam
Dodo. Hierin staat per refugio aangegeven of je
er met een hond mag overnachten.
Paarden/Ezels: Dit zijn geaccepteerde
dieren om de camino mee te lopen. Er is een
netwerk van refugio's die voorzieningen hebben
voor deze dieren. Weet wel waar je aan begint
want zelf al heb je alles prima geregeld voor je
paard; veel paden en afdalingen zijn volgens ons
weinig diervriendelijk (en dan drukken we ons
nog licht uit).
23: Spaans: Wij dachten met
Engels/Duits/Frans wel uit de voeten te kunnen
in Spanje. Mis: De inwoners van Noord-Spanje
spreken alleen Spaans. Vaak uit principe is ons
opgevallen. Neem een woordenboek mee en leer de
belangrijkste woorden. Hier ga je veel lol van
krijgen. Oh ja, koffie: Koffie verkeer: café con
leche. Zwarte koffie: café americano. Expresso:
café expresso. Tip: neem een zakje oploskoffie
mee. In de meeste refugio's kun je water koken
voor een bakkie.
24: Kosten: De meeste refugio's zijn
gratis. Je kunt (doen hé) een gift geven (reken
tussen de 6 en 10€ p.p. beetje afhankelijk van
de dienstverlening). Eten en drinken zijn een
beetje vergelijkbaar met NL. Bijna overal kun je
's avonds pelgrimsmenu's krijgen. Deze beginnen
na een paar dagen wel erg op elkaar te lijken
maar kosten tussen de €7 en €10. De kwaliteit
van het eten is prima maar voor een volwassen
man net iets te weinig. Eten ook meestal na
21:00uur, soms na 20:00uur. Wij kookten dan ook
vaak zelf.
Materiaal en kleding
De kalebas van de oude pelgrims om water in te dragen is nu een
plastic waterfles. De knapzak is rugzak
geworden. De zware wollen mantel, of pelerine,
die gelijk regenjas en slaapzak was, is nu een
vederlichte plastic poncho. Tegen de harde zon
en striemende regen dragen moderne pelgrims nog
steeds een breedgerande hoed.
De palster of pelgrimsstaf was vroeger een onderweg afgesneden
groene tak.
Hij werd behalve voor steun ook gebruikt om honden, wolven,
bandieten en
vooral medepelgrims van het lijf te houden. Tegenwoordig is de
staf nog
steeds traditioneel van hout, maar steeds vaker gemaakt van
aluminium en
deelbaar. Vaak in gezelschap van een ander vormt het een paar
wandelstokken.
Hiermee uitgerust zijn sommige wandelaars echte 4X4's. En nog
steeds worden
honden ermee van het lijf gehouden.
Kijk voor algemene tips ook eens op onze
wandelwebsite
Speciale aandacht voor Caminokleding is nodig
omdat je een lange reis gaat maken en niet (te)
veel gewicht kunt meenemen en kleding bovendien
in één dag/avond droog moet kunnen zijn. De
meeste caminogangers hebben wel wandelervaring
maar zijn nog nooit meerdere maanden onderweg
geweest. Voor een dergelijke reis moet je ander
materiaal kopen en meenemen.
SNELDROGENDE kleding is van ondergoed tot
buitenjassen te krijgen. Let bij alles
wat je koopt dat het van sneldrogend materiaal
is gemaakt. Je komt laat in de middag op je
slaapadres aan en daarna heb je maar een paar
uur om je gewassen spullen droog te krijgen. Een
spijkerbroek kost dagen om droog te worden en
weegt als lood. Daar
heb je helemaal niets aan. Sneldrogende shirts
zijn na ongeveer 30 minuten droog bij
kamertemperatuur. Kun je er 's nachts weer in
slapen en de volgende dag weer in lopen. Dat
scheelt dus weer extra kleding.
GEWICHT is niet alleen een keus van wat je
meeneemt maar ook hoeveel geld je er aan uit
wilt geven. Het is mogelijk om incl. tent met
ongeveer 13kg te lopen. Dan moet je wel ieder
voorwerp wat je meeneemt in ultra-lichtgewicht
uitvoering kopen. Neem van ons aan dat je bij
iedere stap het teveel aan gewicht voelt en dat
went nooit hoeveel je ook traint. De
belangrijkste gewichtconsumenten:
Rugzak: Als je licht loopt kun je ook een
lichtgewicht rugzak gebruiken. Een Vaude Accept
weeg 2,5 kg terwijl een berghaus al snel 5 kg
weegt. Die kun je zwaarder belasten maar dat
hebben we niet meer nodig...
Tent:
Koop, als je alleen gaat, een tent waarbij je
loopstokken als tentstok fungeren. Merken
Hilleberg en Vaude met een gewicht van 700-900
gram. Voor 2 personen heeft Hilleberg een tent
vanaf 1,7 kg.
Slaapmatjes van Therm-a-rest in de prolite
uitvoering wegen 550-660 gr. Slaap je op je zij
koop dan een prolite 4, deze is 4cm dik. Slaap
je op je rug dan heb je aan 2,5cm voldoende. Nog lichter is een
schuimmatras maar die kun je alleen gebruiken
als je een rugslaper bent en met weinig comfort
genoegen wilt nemen.
Lichtgewicht kleding:
Er is onderkleding, tussenkleding en bovenkleding
verkrijgbaar in lichtgewicht uitvoering. Denk nu
niet: dat is onzin want op een set
lichtgewichtkleding kun je gemakkelijk één kg
besparen. Bv Thermo-onderkleding van Craft is
warm en licht. Neem geen pyjama mee,
thermo-onderkleding voldoet prima. Een microfleecetrui van het
materiaal polartec
pro 100 weegt ongeveer 200 gr. en is voldoende
warm voor de zomer. In de herfst en winter kun
je beter een polartec pro 200/300 kopen. Weegt
400 gr. en is even warm als een dikke wintertrui.
Tientallen merken gebruiken dit materiaal, al is
de prijs wel hoog. Lichte loopbroeken zijn overal te krijgen, ook
in de goedkopere uitvoeringen van Colombia en
Nomad. Koop geen buitenjas maar een lichtgewicht
windbreker (250gr). Is vochttransporterend en winddicht
en weegt bovendien maar de helft van een
buitenjas. Goedkope uitvoeringen van bv. Perry
Sport voldoen prima. Duurdere windbrekers zijn er ook in
een waterafstotende uitvoering. Ook
regenponcho's zijn er in lichtgewicht
uitvoering. Wil je persé een buitenjas overweeg
dan een jas van ganzendons (Haglofs of Yeti), weegt maar
350gr. en is enorm warm bovendien is het
pakvolume gering.
Slaapzak: Hier
geldt dat hoe warmer de slaapzak is hoe
zwaarder. Als je in de zomer loopt is het niet
nodig een slaapzak te kopen die tot -20 gaat. Je
zweet 's nachts dan gewoon door. Een slaapzak met
een comfortwaarde tot -5 is voldoende en daarna
kies je gewoon de slaapzak die het lichts is.
Van alle materialen is ganzendons het lichts en
warmst. (en kostbaarst). Wil je niet lang zoeken
koop dan een slaapzak van ganzendons in een
verhouding van 90% dons en 10& veertjes met een
veerkrachtigheid (kwaliteit) van 600-700 cuin.
De beste slaapzakken zijn van Yeti en
Ajungulak/Mammut. Met een gewicht van ong. 1kg.
kun je tot -5 comfortabel slapen. Wij hadden in
september nachtvorst in Frankrijk dus denk niet
dat dit onzin is. Vaude heeft een goede
donsslaapzak van 550gr. waar je in de
voor- en nazomer meer dan genoeg aan heb. In
juni/juli/aug is een lakenzak voldoende, zeker
in Spanje.
Wij gebruikten één 80
liter rugzak en de radical wheelie van 80 liter.
Dit laatste is een looptrailer die speciaal is
ontwikkeld voor lange afstandslopers. Zie:http://www.radicaldesign.nl/

Hoe beviel de
Wheelie:
1: En één woord prima. Wij willen niet meer
zonder. Door de wheelie loop je veel
gemakkelijker en je kunt veel meer meenemen
zoals noodmaaltijden. De tweede rugzak
woog maar 8kg doordat de zware spullen in de
wheelie zaten! De constructie is doordacht en
zonder wielen en trekstangen leg je hem gewoon
in de tent.
2: In de wheelie kan 40kg maar dit is veel te
veel. Wij beladen haar tot 25kg en dat is meer
dan genoeg om plezierig te kunnen lopen. Op een
vlakke asfaltweg voel je geen gewicht. Ga je
stijgen of dalen sleep je gewoon 25kg een berg
op en dat voel je.
3: Over het algemeen geldt dat hoe slechter
de weg hoe meer je de wheelie voelt. Op
modderige bospaden is het echt sleuren en in een
laag vers gravel zakken de wielen teveel weg.
Kies je de smalste asfaltweggetjes dan is het
heerlijk en ontspannen lopen.
4: Wij liepen 750km met de wheelie met als
enige probleem een lekke band. Volgend jaar gaat
zij zeker weer mee. Het enige zwakke punt zijn
de afdekdopjes voor de afneembare wielen. Die
verlies je gemakkelijk en als je de as
beschadigd kunnen de wielen er niet meer af.
Dopjes vastplakken dus.
De
gps route
Wij gebruiken bij al onze tochten een GPS.
Als je eenmaal gewend ben met GPS te lopen kun
je bijna niet meer zonder. Op deze site kun je de
tracks downloaden.
De track van Amsterdam naar Maastricht volgt
de route van de LAW het Nederlandse pelgrimspad.
Let op dat de tracks van Maastricht tot
Pamplona door mij gemaakt zijn met in het
achterhoofd dat we met een radical Wheelie
zouden lopen. De track is dus meestal over de
smalste asfalt weggetjes die we konden vinden
maar niet precies langs de GR654. Bij deze
tracks staan ook de campings aangegeven maar
lees ons verslag over de waardering van de
campings. Sommigen mogen die naam niet hebben.
Vanaf Pamplona volgt de track de camino
Frances. De camino Frances is goed aangegeven
met gele pijlen en schelpen maar als je in het
donker wegloopt 's morgens is de gps heel
handig. In bijna alle grote steden ontbreekt de
bewijzering!
Vanaf Santiago de Compostelle volgt de track
de route naar Fisterra. Deze route is perfect
gemarkeerd met afstanden tot aan de vuurtoren in
Fisterra in meters.

De
GPS-tracks:
(klik voor download,
alleen garmin tracks)
Amsterdam-Maastricht
Maastricht-Nevers
Nevers-Pamplona
Pamplona-Fisterra
|