Webcam

Algemeen

Foto's

Sinds enige tijd wordt door veel amateur-astronomen over de hele wereld volop geëxperimenteerd met eenvoudige webcams.

Webcams voldoen redelijk om eens leuke opnamen van Zon (met filter), Maan, planeten en heldere sterren te maken. Welk type en merk daarvoor het meest geschikt is zal nog blijken. Daarmee zijn webcams tot op zekere hoogte een heel aardig alternatief voor iedereen die wel eens verlangend uitkijkt naar de meestal (te) peperdure CCD-camera's.

Deze kleine, lichte camera's worden in grote getale gebruikt in de computerwereld. Minder bekend is dat ze vaak fraaie opnamen kunnen opleveren bij gebruik in het primaire brandpunt van een telescoop.
Ze zijn meestal veel goedkoper dan een goed oculair. Het gros van deze kleine webcams kost tussen de 35,-- en 150,-- euro. (Foto: Philips Vesta Pro)

Zoals gezegd voldoen ze in principe alleen bij het fotograferen van heldere objecten. Lange belichtingstijden zijn (nog) niet standaard ingebouwd. Ook zijn deze webcams (nog) niet gekoeld. De gebruikte (CCD-)chips hebben een lagere resolutie dan de echte CCD-camera's.

Toch zijn ook hierin steeds weer nieuwe ontwikkelingen. Meerdere techneuten onder de amateur-astronomen ontwikkelen zelf programma's om lange belichtingstijden mogelijk te maken. De nieuwste vorderingen op dit gebied, via het zelf ombouwen van de elektronica, geven ongekende mogelijkheden. We zien steeds vaker foto's van planeten en nevels, etc. van hoge kwaliteit, zelfs als ze worden vergeleken met CCD-camera's. Verder zoekt men naar allerlei manieren om webcams te koelen. Er zijn behoorlijk veel websites opgedoken waarop dit wordt behandeld. Zie bijvoorbeeld: http://www.qcuiag-web.co.uk/ en meld je aan bij http://groups.yahoo.com/group/QCUIAG/

Ook is het met behulp van nieuwe software zoals Astrostack, AstroVideo, etc. mogelijk, om vele kort belichte opnamen te combineren. Het eindresultaat is een "lang belichte" foto. Zo worden ook meerdere deep sky objecten toegankelijk gemaakt voor amateurs met een beperkt budget. Zoals op de QCUIAG-site te zien is, wordt driftig geëxperimenteerd, niet alleen met webcams maar ook met videocamera's, beveiligingscamera's en dergelijke. In 2002 zal naar alle waarschijnlijkheid een webcam op de markt komen, die beter geschikt is voor astrofotografie. Dankzij het pionierswerk van amateurs, zal die beschikken over een betere chip, koeling en langere belichtingstijden.

Er worden al goede tot uiterst fraaie resultaten geboekt! Amateurs produceren op deze manier nu al foto's met zo'n geweldig hoge resolutie dat je zelfs als CCD-bezitter alleen maar bewonderend kunt opkijken. Ontwikkelingen genoeg: proberen dus! 
(Foto: Philips ToUCam Pro 740k webcam)

Hieronder heb ik enkele opnamen opgenomen die werden gemaakt met verschillende webcams om wat ervaring op te doen. Het was oorspronkelijk niet eens de bedoeling om het maximale uit een camera te halen. Het was meer uit nieuwsgierigheid. Inmiddels zijn de pogingen wat serieuzer geworden. In de toekomst zal dit zeker een vervolg gaan krijgen. Rest nog de taak om een webcam om te (laten) bouwen om lange belichtingstijden te verkrijgen. Daarmee komt het echte deep sky binnen handbereik. De Vesta Pro met CCD-chip en de ToUcam zijn de favoriet en het meest geschikt.

Inmiddels is de webcam niet meer te missen. Het is een geweldig middel om de fraaiste foto's te maken, met name van de planeten, de Maan en de zon.

Iedereen die een kleine telescoop en een webcam bezit zou eens een poging moeten wagen. Er is echter eerst een kleine operatie nodig. De lens van de webcam moet worden verwijderd. Afhankelijk van het type moet de camera daarvoor soms worden geopend terwijl bij andere typen de lens eenvoudig er af kan worden gedraaid. Vervolgens kan de webcam achter de telescoop worden gehangen en op de gebruikelijke wijze gefocusseerd. Tip: probeer eerst even overdag.

Uiteraard kan de webcam ook op de normale wijze worden gebruikt. Probeer ook eens een satelliet vast te leggen zoals een Iridium flare. (Zie voor satellieten: Heavens-Above Main Page).

Klik op de foto's voor een grotere afbeelding.
(Animated gifs: downloaden en afspelen van de harde schijf, geeft de beste resultaten.)

De "Dubbele dubbelster" in het sterrenbeeld Lier, gefotografeerd in het primaire brandpunt van de C11 met een Vesta Pro webcam. Het beeld is bewerkt in contrast om een scherper beeld te krijgen van de 4 sterren. Het eindresultaat is fraai.

Links: Mars op 20 juli 2003 met een ToUcam Pro webcam. Het is een combinatie van 30 beeldjes uit een avi-file. De seeing was vrij matig maar toch kan met deze techniek een goed beeld worden verkregen met vele details en een fraaie poolkap. Rechts: Mars op 28 juli 2003. Zie voor meer opnamen en uitleg: Mars.

Mercurius overdag (!) bij een blauwe hemel op 28 juni 2004. Voor bijzonderheden, zie de rubriek: Mercurius.

Mercuriusovergang 7 mei 2003, 09.13 uur. De weergoden zaten echt mee: een blauwe hemel en slechts lichte turbulentie. Deze opname werd gemaakt met behulp van de Celestron C11 met f/3.3 focal reducer, een Thousand Oakes Solar Filter Type II en een Vesta Pro webcam.

Mercuriusovergang 7 mei 2003, van 11.45 - 12.32 uur; animated gif (336 kb). De film bestaat uit 9 foto's, gemaakt met 5 minuten tussentijd. De opnamen werden gemaakt met behulp van de Celestron C11 met f/3.3 focal reducer, een Thousand Oakes Solar Filter Type II en een Vesta Pro webcam. Zie: Mercurius voor meer opnamen en films van deze bijzondere eclips.

Deze opname van Venus met de Vesta Pro webcam, dateert van 7 september 2002. De foto werd overdag gemaakt bij een blauwe hemel, om 14.10 uur. Als Venus zich dicht bij de Aarde bevindt, is de snelle verandering van de schijngestalten en de forse grootte van Venus is prachtig vast te leggen met de webcam. Zie voor meer opnamen ook: Venus.

De beste opnamen tot dusver van Jupiter met zijn Grote Rode Vlek, gemaakt op 28 maart 2004. Celestron C11, Barlowlens 2x, Philips ToUcam 740k webcam. Eindelijk een dag met redelijke seeing en dat levert meteen mooie details op. Zie voor meer opnamen ook: Jupiter.

Ofschoon de CCD-camera gedetailleerdere beelden geeft, mogen deze opnamen van Jupiter er ook zijn. Ze zijn gemaakt met een Logitech Quickcam VC. Eenmaal met en eenmaal zonder Barlowlens. Ook de maantjes zijn prima vast te leggen.

Deze fraaie webcam opname van Jupiter met zijn Grote Rode Vlek, dateert van 26 maart 2002. De foto is het resultaat van toenemende ervaring met de webcam en de toepassing van nieuwe technieken en software voor beeldbewerking. Zie ook: Jupiter voor meer webcamopnamen.

Jupiter met zijn 4 grootste manen en de schaduw van Callisto op zijn wolkendek. De opnamen dateren van 16-02-2002 en werden gemaakt met een Vesta Pro webcam.

Saturnus op 254 maart 2006 met de C11, een ToUCamPro webcam en een Barlowlens 2x. Zowel de Scheiding van Cassini als de schaduw van de planeet op de ringen zijn zeer fraai in de telescoop.

Deze opnamen met de Vesta Pro webcam, dateren van 14 september 2001. Links originele opnamen, rechts na lichte nabewerking met de computer middels verscherpen.

Een prachtige opname van Saturnus met een Vesta Pro webcam, een 3x Barlowlens en de C11. Het is een compositiefoto van een aantal afzonderlijke beelden uit een filmpje (avi-file), die met behulp van Astrostack werden gecombineerd en na bewerkt met Paint Shop Pro. De seeing was niet eens optimaal. De opname werd gemaakt op 6 december 2001.

Deze grote zonnevlek werd gefotografeerd op 1 mei 2005. De diameter was ongeveer 5x die van de Aarde. De vlek was, kijkend door een filter, makkelijk zichtbaar met het blote oog. De opname rechts werd gemaakt door de telescoop met een Thousand Oakes Type II+ zonnefilter en de opname links met een 300mm telelens met Baader solar screen. Beide met een ToUCam 740k webcam. De seeing was matig.

In de laatste week van oktober 2003, vonden een aantal buitengewoon sterke erupties plaats. Magnetische stormen troffen de Aarde al na 19 uur. Hier zien we de gebieden die deze verschijnselen veroorzaakten. Meer informatie en foto's vind je in de special over zonnestormen.

Een prachtige protuberans, gefotografeerd op 2 juni 2003. De foto toont slechts het onderste gedeelte van de uitbarsting. Die was drie keer hoger en vanwege zijn enorme afmetingen niet in zijn geheel in beeld te krijgen, ook niet na het draaien van de camera.

Deze beide zeer fraaie en grote uitbarstingen waren te zien op 1 juni 2003. Visueel een haarscherp, indrukwekkend schouwspel. De uitbarstingen rechts, kwamen uit de buurt van de zonnevlekken die op de onderstaande opnamen te zien zijn. Voor meer opnamen (animated gifs) en details: zie Protuberansen.

De linker opname dateert van 8 juni 2003. De animated gif rechts, bestaat uit opnamen van 6, 7, 8 en 9juni 2003 en tonen de veranderingen in deze grote zonnevlekkengroep. Voor meer opnamen van deze dagen en details: zie Zonnevlekken.

Deze opnamen tonen de ontwikkeling van een groep van zonnevlekken en de rotatie van de Zon op 29, 30 en 31 mei 2003. De opnamen werden gemaakt met een Vesta Pro webcam. Zie ook de rubriek Zonnevlekken voor meer opnamen.

De rotatie van de Zon (ongeveer 1 x per maand) kan zichtbaar worden gemaakt door de beweging van zonnevlekken te volgen. Deze animated gif bestaat uit drie opnamen uit de periode 25 t/m 28 augustus 2002. De foto's zijn gemaakt met een 500mm Maksutov telelens, een solar screen zonnefilter en een Vesta Pro webcam.

Deze opnamen tonen onze actieve zon op 16, 17 en 18 augustus 2002. Fraaie vlekken en protuberansen, ondanks de vrij matige seeing.

Deze opnamen dateren van 28 juli 2002. We zien een zeer groot aantal, fraai gedetailleerde zonnevlekken. Ter vergelijking is de grootte van de Aarde op schaal weergegeven. Het eigenlijke zonnemaximum ligt net achter ons. Dat wil niet zeggen dat de activiteit ineens afgelopen is. Dit soort groepen zullen nog langere tijd te zien zijn.

Deze enorme zonnevlekkengroep, gefotografeerd op 2 juli 2002, was een van de grootste gedurende dit maximum van de zonneactiviteit. Een groep van deze omvang is onder goede omstandigheden en met de juiste hulpmiddelen zelfs met het blote oog zichtbaar. Foto in het primaire brandpunt van de C11 met zonnefilter Thousand Oakes Solar II Plus.

In augustus en september 2001 vertoonde de Zon een verbazingwekkend aantal vlekken met veel details in umbra en penumbra. Deze opname dateert van 3 september. C11, Vesta Pro webcam en Thousand Oakes Solar II Plus zonnefilter.

Protuberans met behulp van Vesta Pro webcam, C11 en Daystar T-scanner H-alpha zonnefilter systeem. Foto van 27 juli 2001.

Protuberans met behulp van Vesta Pro webcam, C11 en Daystar T-scanner H-alpha zonnefilter systeem. Deze opname werd gemaakt op 22 oktober 2000. Rechts: animated gif bestaat uit 2 webcam-foto's, gemaakt met 10 minuten tussentijd.

Protuberans op 12 juni 2001, met behulp van Vesta Pro webcam, C11 en Daystar T-scanner H-alpha zonnefilter systeem.

Protuberans op 26 juni 2001, met behulp van Vesta Pro webcam, C11 en Daystar T-scanner H-alpha zonnefilter systeem. De animated gif bestaan uit 6 opnamen, genomen over 10 minuten. Grote massa's materie vallen met enorme snelheid van tienduizenden kilometers hoogte terug naar de Zon in zéér korte tijd! Het doet denken aan een waterval.

Een enkel beeld van de bovenstaande protuberans op 26 juni 2001, met behulp van Vesta Pro webcam, C11 en Daystar T-scanner H-alpha zonnefilter systeem. Het is mooi om het aanzicht van zo'n uitbarstingen te vergelijken (zie ook de volgende opname). Hier kijken we vrijwel tegen de "zijkant" aan.

Deze opname dateert van 3 juli 2001. Dit maal zien we een fraaie lusprotuberans "van voren". Vaak veranderen ze zeer snel van vorm; een spectaculair gezicht.

Deze fraaie opname van een filament dateert van 16 februari 2002. De lengte lag rond de 150.000 km. Het uiteinde lijkt wel wat weg van de gevorkte tong van een slang.

Deze fraaie protuberans werd gefotografeerd op 6 april 2002, met behulp van de C11 en een Vesta Pro webcam. De animated gif rechts, bestaat uit 3 opnamen, genomen met een tijdverschil van zo'n 18 minuten.

Deze fraaie, grote protuberans was te zien op 31 augustus 2002. De combinatie van H-alfa-filter en de Vesta Pro webcam voldoet prima voor het vastleggen van de spectaculairste gebeurtenissen op de Zon. De seeing was helaas niet zo best.

De geweldige krater Copernicus is een echte blikvanger in de telescoop. De foto werd gemaakt met de C11 en een Philips ToUCam Pro 740k webcam. Zie de rubriek Maan voor meer opnamen van en informatie over dit gebied.

Op 8/9 november 2003 vond een totale maansverduistering plaats, onder goede en heldere omstandigheden. De opnamen hiernaast werden gemaakt met een ToUcam Pro 740k webcam en een 300mm telelens en samengevoegd tot een animated gif. De totaliteit duurde van 02.08 uur tot 02.30 uur. Zie ook: de rubriek Maansverduistering.

Opnamen van juli 2003, met een Vesta pro webcam. Zie voor een beschrijving hiervan en meer foto's ook de rubriek Maan.

Dit is een compositie van 7 verschillende opnamen met een Vesta Pro webcam. Er zijn tal van details zichtbaar waaronder diverse rillen en vele fraaie kraters.

C11 met een Logitech Quickcam Express in primaire brandpunt. Dit waren de eerste testopnamen van de Maan met een webcam.

De laag staande Zon zorgt voor mooie, lange schaduwen van de bergtoppen van het Kaukasus-gebergte (lengte 520 km, hoogte tot 6 km). De half in het donker verscholen krater rechts in het midden is Cassini. In het midden zien we gedeelten van Aristillus en Autolycus. Opname met Vesta Pro webcam.

De mooiste rille op de Maan voor amateurs, Rima Hyginus, heeft een lengte van 220 kilometer. De donkere krater midden onder, heet Triesnecker (26 km/2.760m). Zelfs met de webcam, zijn de rillen rechts ernaast te zien. Opname met Vesta Pro webcam.

De krater Gassendi. De kraterwanden en de centrale bergen vangen de eerste zonnestralen terwijl de bodem nog in de schaduw ligt. Diameter: 110 kilometer; diepte: 1.860 meter. Een kleinere krater, Gassendi A, onderbreekt de wand. Diameter: 33 kilometer; diepte: 3.600 meter. Opname met Vesta Pro webcam.

De krater Maurolycus en omgeving. Links in primaire brandpunt, rechts in close-up met behulp van een Barlowlens 2x. Opnamen met Vesta Pro webcam.

Sinus Iridum. De kwaliteit van de opnamen hangt niet alleen af van de gebruikte instrumenten. Een goede seeing natuurlijk uiterst belangrijk. Bij het maken van deze opnamen was de seeing matig. Ter vergelijking: resolutie links 352 x 288 pixels; rechts: 640 x 480 pixels. Opnamen met Vesta Pro webcam.

De fraaie kraters Clavius (225 km) en Moretus (114 km) met zijn centrale berg. Links origineel formaat, rechts op halve grootte en na beeldbewerking (verscherpen). Uit al de hier getoonde opnamen blijkt dat een webcam in de astrofotografie zeker een toekomst heeft. Opnamen met Vesta Pro webcam.

Deze zeer gedetailleerde opnamen, tonen Clavius (midden) en Maginus (boven). Deze walvlakte heeft een diameter van 163 kilometer. De opname links toont dit gebied bij zonsondergang. Ook de iets kleinere krater Gruemberger (onder) ligt in de schaduw. Zijn diameter bedraagt 94 kilometer. Rechts zien we hetzelfde gebied, echter bij zonsopkomst.

De vlakte Mare Imbrium en de bergketen Montes Apenninus. De zeer fraaie krater Eratosthenes heeft mooie terrasvormige wanden en centrale bergen (58km/3570m). Bij Volle Maan valt deze krater nauwelijks meer op vanwege de ontbrekende schaduwen. Tussen Eratosthenes en Copernicus (links onder) ligt een opvallende sliert kleinere kraters.

De machtige kraters Copernicus en Eratosthenes domineren het maanlandschap. Dit is een compositiefoto van twee Vesta Pro opnamen.

Rupes Recta, de Rechte Muur. Vroeger dacht men dat dit een verticale rotswand was. Het is echter een zachte glooiende helling van ca. 7 procent. Lengte 110 kilometer, breedte 2,5 kilometer, hoogte 240 tot 300 meter. Links daarnaast zien we de kleine kraters Birt (17km/3470m) met Birt A (6,8km/1040m) en de 50 km lange rille Rima Birt.

Beneden in het midden zien we de krater Harpalus (39 km) en omgeving. De grote krater rechts is J. Herschel (156 km).

Valles Schröteri is een 160 kilometer lang dal. De breedte varieert van 500 meter tot 10 kilometer. De grootste diepte is 1 kilometer. De twee grote kraters zijn Herodotes (35 km) en Aristarchus (40 km / 3.000 m).

Terug naar Homepage.