Wetenswaardigheden


Gelukkig kunnen we bepaalde zaken soms gemakkelijker begrijpen als ze worden vergeleken met meer alledaagse onderwerpen of wanneer ze op eenvoudige wijze worden uitgelegd. We zijn per slot van rekening niet allemaal volleerde professoren of beroeps-astronomen, nietwaar?

Op deze pagina zijn een aantal vergelijkingen en andere wetenswaardigheden opgenomen die wellicht wat meer licht in dat duistere en wonderlijke universum kunnen brengen.

Gammaflitsen behoren tot de meest krachtige explosies in het heelal. Gemiddeld duren ze slechts enkele seconden. Ze worden minstens 1 x per dag ergens waargenomen.

Bij gammaflitsen komt in die paar seconden net zo veel energie vrij als ons hele Melkwegstelsel gedurende enkele honderden jaren lang produceert.

Alle zonne-energie die we in 10 minuten tijd ontvangen, zou genoeg zijn om voor een heel jaar in de behoefte van de hele Aarde te voorzien.

Als je de Zon zou verkleinen tot ongeveer 1 milimeter dan zou de eerstvolgende ster, op dezelfde schaal, pas op een afstand van 30 km staan.
De leeftijd van de krater "Tycho" op de Maan, wordt geschat op 100 miljoen jaar. Dat is erg jong, vergeleken met andere grote kraters.

Astronauten hebben 4 spiegels achtergelaten op de Maan. Astronomen gebruiken die om met laserstralen de precieze afstand tot de Maan te meten.

Jupiter is de grootste planeet in ons zonnestelsel. Je hebt 1.321 Aardbollen nodig om het volume van Jupiter te vullen.

De 12 astronauten die op de Maan zijn geland hebben bijna 382 kilogram Maanstenen mee teruggebracht naar de Aarde.
Het duurt 66.5 jaar om met zo'n 100 kilometer per uur van de Aarde naar Mars te reizen bij hun dichtste nadering.
Met de snelheid van het licht duurt dat amper 14 minuten.

Het "koelste" plekje op de Zon heeft een temperatuur van zo'n 6.100 graden Celsius.
In de kern van de Zon bedraagt de temperatuur 15 miljoen graden Celsius.

De energieproductie van de Zon is gelijk aan de explosieve kracht van 100,000,000,000 ton dynamiet per seconde!

Over 50 miljoen jaar zal de maan Phobos op Mars vallen of door diens aantrekkingskracht in stukken uiteen vallen.
Na de Zon, was de ster Betelgeuze in Orion de eerste die echt als een schijfje werd gezien, door de Hubble Space Telescope. De ster is zelfs groter dan de hele baan van Jupiter.

In gas-en stofwolken zoals M42, de grote Orionnevel, worden nog steeds veel nieuwe sterren geboren. M42 bevat genoeg materie om 10.000 sterren als onze Zon te vormen.

In 2003/2004 werden al 22 nieuwe manen bij Jupiter ontdekt. Het totale aantal staat nu op 63. Daar zal het zeker niet bij blijven. Uranus heeft er nu 27, Neptunus staat op 13, Mars heeft er 2. Pluto en de Aarde hebben er 1. Nog meer recent maannieuws. Saturnus had tot juli 2004 31 manen. De Cassini ruimtesonde ontdekte er nog 3. In mei 2005 werden nog 12 nieuwe ontdekt met de Subaru 8,2 m telescoop! Totaal in oktober 2007: al 60 manen.
De Aarde heeft toch 1 Maan, of niet? In 1999 werd de planetoïde "Cruithne" ontdekt. Hij is door de Aarde ingevangen en heeft een warrige baan "om de Aardbaan". De omlooptijd bedraagt ongeveer 770 jaar.

De Maan verwijdert zich elk jaar verder van de Aarde, met 3,78 centimeter. Toen de Maan 4,5 miljard jaar geleden werd gevormd, was die afstand nog zo'n 22.530 km. Tegenwoordig is dat gemiddeld 384.399 km.

Onze Aarde is een grote bol met een doorsnee van 12.756 kilometer. Maar hoe zit het dan met de grootte van onze Zon?
Je kunt zo ongeveer 110 aardbolletjes op de middellijn van de Zon leggen. Dat is circa 1.392.000 kilometer.

De Zon is blijkbaar een zéér grote bol. Is onze Zon dan een grote ster? Betelgeuze, een van de grootste sterren, heeft een diameter van 920 keer de Zon! In ons zonnestelsel zou de ster zo groot zijn als de baan van de planeet Saturnus.
In de Zon wordt per seconde 600 miljoen ton waterstofgas omgezet in zo'n 596 miljoen ton heliumgas; 4 miljoen ton ontsnapt als energie, licht, warmte. Toch wordt die Zon ongeveer 10 miljard jaar oud. Vergeleken met Betelgeuze is de Zon klein. Er zijn echter nog veel kleinere sterren. Een van de kleinste is een witte dwerg, LP 327-16, met een middellijn van ca. 1.700 km. Hij staat op 100 lichtjaar.
De massa van Jupiter is groter dan die van de andere planeten in ons zonnestelsel samen. De Zon bevat meer dan 99% van alle massa die zich in ons zonnestelsel bevindt.
Olympus Mons op Mars, is de grootste vulkaan in het zonnestelsel. Hij is 600 km breed en bijna 25 km hoog:
3 x hoger dan Mount Everest.
  Het totale aantal sterren in het heelal is enorm. Er zijn méér sterren dan er zandkorreltjes zijn, op alle stranden van de Aarde bij elkaar.  
  De snelheid van het licht is ca. 300.000 km per seconde. Een lichtstraal kan in één seconde ca. 7,5 maal rond de Aarde reizen.   De grootste krater die we op de Maan kunnen zien is Bailly. Deze krater heeft een diameter van 295 km en een diepte van 3,96 km.
De afstand tussen de Aarde en de Zon is zo'n 150 miljoen km. Een auto met een snelheid van 100 km per uur, heeft daar ruim 171 jaar voor nodig. Een straaljager die met 2000 km per uur vliegt, heeft voor de afstand van 150 miljoen km van de Aarde naar de Zon, toch nog ruim 8,5 jaar nodig.  
  De afstand naar de volgende ster is ca. 4,26 lichtjaar. Met 2000 km per uur, zou onze straaljager ruim 2,3 miljoen jaar (!) onderweg zijn. Ook die ster staat evenwel nog "dicht bij huis".   Zoals manen om planeten draaien en planeten om sterren, zo draait de Zon om het centrum van ons eigen sterrenstelsel, de Melkweg. De Zon heeft daar ongeveer 225 miljoen jaar voor nodig.
Onlangs heeft men de langste komeetstaart ooit gemeten.
Uit gegevens van de ruimtesonde Ulysses blijkt dat de staat van komeet Hyakutake 600 miljoen tot 1 miljard km lang is. Dit is 4 tot 6 maal de afstand van de Aarde tot de Zon!
  Uit metingen blijkt dat de verst verwijderde quasars, zeer heldere ster-achtige objecten, zich van ons verwijderen met een snelheid van meer dan 270.000 km per seconde. Dat is meer dan 90 procent van de lichtsnelheid.  
  Op 23 februari 1987 werd een supernova zichtbaar in de Grote Magellaanse Wolk. Daarbij kwam in één maand net zoveel energie vrij als in 10 miljard jaar van de Zon.   Een van de grootste zonnevlekkengroepen ooit is waargenomen op 8 april 1947. Oppervlakte: 18,13 miljard vierkante kilometer. Dus goed zichtbaar met het blote oog.
In de Zon zijn meer dan 70 chemische elementen ontdekt. Helium werd al in de Zon ontdekt vóórdat dit op Aarde werd gevonden.   De materie in de kern van de Zon is zeer dicht. De opgewekte energie heeft een miljoen jaar nodig om het oppervlak te bereiken.  

De aantrekkingskracht van de Aarde heeft de rotatie van de Maan sinds zijn ontstaan, steeds verder en verder vertraagd.

Als de Maan 1 maal om zijn as draait, maakt hij ook 1 omloop om de Aarde. We kijken dus steeds tegen dezelfde kant van de Maan.
Onze Maan is de zesde satelliet in grootte in ons zonnestelsel, na: Ganymedes, Titan, Callisto, Triton en Io.

Onze Zon vliegt met een 900.000 km per uur en is nu bezig aan haar 23e baan binnen ons Melkwegstelsel.

  Saturnus is 9 maal zo groot als de Aarde. Toch is de planeet zo licht dat de planeet op water zou kunnen blijven drijven.   De Aarde wordt elk jaar 5 miljoen ton zwaarder door stof en ander materiaal dat vanuit de ruimte op onze planeet valt.
De ontdekking van de planeet Pluto in 1930, bracht het totale aantal planeten op 9, allemaal in ons eigen zonnestelsel. Het heeft 230 jaar gekost om de laatste drie te vinden, Uranus, Neptunus en Pluto. Uranus en Neptunus werden eerst "berekend" en pas later waargenomen.   Er wordt tegenwoordig stevig gediscussieerd over de vraag of Pluto een planeet is of een van de vele ijsdwergen uit de Kuipergordel. Er zijn waarschijnlijk veel grotere objecten dan Pluto. Zijn die dan ook niet de naam "planeet" waard? Wat zijn dan "ijsdwergen"?  

Moderne technieken, verbeterde telescopen, camera's en computers, hebben de ontdekking van planeten bij andere sterren in een enorme stroom-versnelling gebracht. Er zijn nu al 357 planeten buiten ons zonnestelsel ontdekt en 300 planetenstelsels (stand in augustus 2009)!

Een Space Shuttle vliegt met een snelheid van ca. 28.000 km per uur om de Aarde. Dat is ongeveer 10 x sneller dan een geweerkogel.
De hoogste snelheid die een onbemande ruimtesonde, de Helios 2, ooit heeft gehaald was ca. 250.000 km per uur toen hij zeer dicht langs de Zon vloog.
De oudste steen die door astronauten van de Maan naar de Aarde werd meegenomen, is 4,6 miljard jaar oud, evenals als de Aarde.
De samenstelling komt vrijwel met de Aardse stenen overeen. Blijkbaar zijn ze dus samen ontstaan.

Was er ooit veel water op Mars? Oceanen misschien? De twee robotwagentjes Spirit en Opportunity vonden in 2004 op Mars duidelijke aanwijzingen dat er ooit water in overvloed was op de Rode Planeet! Of dat inhoudt dat er ook leven was...?

De zwaarste steenmeteoriet die op Aarde is gevonden weegt ongeveer 1.000 kilo.

De zwaarste ijzermeteoriet die op Aarde is gevonden weegt ongeveer 54.000 kilo.
De ruimtesonde Voyager 2 werd op 20 augustus 1977 gelanceerd. Over 296.000 jaar passeert hij Sirius, de helderste ster aan de hemel. (Na de Zon natuurlijk.)

De ruimtesonde Voyager 1 werd op 5 september 1977 gelanceerd. Hij bevindt zich nu op ongeveer 12,4 miljard kilometer van de Zon en is de verste ruimtesonde.

Het kostte 40 jaar om de Kuipergordel te vinden nadat zijn bestaan al was voorspeld.

In 1994 werd voor het eerst een planeet ontdekt bij een andere ster.

 

En of dit alles nog niet genoeg is geweest:

De grootte van het heelal is niet precies bekend. Lange tijd ging men uit van een waarde tussen de 15 en de 20 miljard lichtjaar. Enkele recente metingen komen uit op circa 13,4 miljard maar zekerheid is er nog allerminst. Daarmee zou het heelal jonger zijn dan de onlangs berekende leeftijd van enkele objecten en dat kan natuurlijk niet. Of we het ooit zullen weten?

Tot de volgende theorie of betere meting, houden we het voorlopig maar op zo'n 17,5 miljard lichtjaar. Een lichtjaar is gelijk aan een afstand van 9.460 miljard km  (9.460.000.000.000 km).
Vermenigvuldig dit even met 17,5 miljard (17.500.000.000), en we zijn er................?

Terug naar Homepage