Enkele opmerkingen over depressie en medicijnen, over negatief zelfbeeld en over verslaving.
Depressie en medicijngebruik.
Depressie kan opgevat worden als een verschijnsel dat ontstaat omdat onderliggende gevoelens eronder gehouden moeten worden. Alsof er met alle geweld een deksel op een overkokend potje moet blijven. Uitzonderingen daargelaten, zie ik het voornamelijk als een actieve daad van iemand, minder dan een ziekte die je overkomt en waar je machteloos tegenover staat. Het is verstandig om te kijken waardoor het komt dat de emoties eronder gehouden moeten worden. Oorzaken bij studenten zijn meestal identiteitsvragen, zoals het moeten ophouden van een ‘vals zelf’.
Natuurlijk kan het verstandig zijn bij diepe depressies iemand tijdelijk medicinale ondersteuning te geven, zeker als iemand dat zelf wil. Zonder dat is therapie dan soms zelfs niet mogelijk.Bij bepaalde stemmingsbeelden zouden we iemand te kort doen door hem geen medicijnen te adviseren.
De mode om iedere stoornis tot hersenfenomenen te reduceren, is zeer stupide. Natuurlijk
is ieder verschijnsel in de hersenen traceerbaar, hoe zouden we ons anders bijvoorbeeld
depressief moeten voelen? Aangetoond is hoe ook een goed psychotherapeutisch gesprek
veranderingen in hersens teweegbrengt. Met andere woorden verschijnselen zijn omkeerbaar,
we zijn niet altijd slachtoffer van vastliggende erfelijke DNA-
Vanuit een ander denkmodel kan ook naar het zich lichamelijk niet lekker voelen bij depressie gekeken worden. Gendlin (1981, 1984) spreekt over ‘frozen holes’ in het organisme; gestolde emoties verkrampen een lichaam. Worden ze verwerkt, komen ze weer in proces doordat ze geuit kunnen worden, dan gaat alles in het organisme weer vloeien, de energie gaat weer stromen, iemand voelt zich weer lekkerder. Studenten die somber zijn, denken vaak dat hun ‘ziekte’ erfelijk is, want ‘mijn opa was ook zo depressief’. Ten dele wordt kwetsbaarheid wellicht geërfd maar de uitdrukking ‘het zit in mijn ‘karakter’ is veel te massief. Het woord ‘karakter’ komt uit het Grieks en betekent oorspronkelijk een stempeltje dat vloeibare was doet stollen. Wordt de stolling opgeheven door doorwerking van emoties tijdens een behandeling, dan verdwijnt de verstarring van de depressie en verschijnt weer de vitaliteit.
Burn out
Burn out betekent opgebrand. Het is een verschijnsel dat vaak verward wordt met andere vormen zoals ‘ernstige overspannenheid’, ‘moeheid’, ‘onrustige gespannenheid‘. Deze laatste vormen komen bij studenten regelmatig voor. Grondoorzaak is vaak de constellatie van ‘het drama van het begaafde kind’ , een helder en uitvoerig beschreven beeld. Uitgezocht kan worden waarom iemand stelselmatig te veel hooi op zijn vork neemt, perfectionistische normen erop na houdt, denkt dat hij voor alles verantwoordelijkheid moet nemen, en allerlei emoties met kracht moet blijven onderdrukken. Meestal verdwijnt de vermoeidheid en overwerktheid dan redelijk snel. Met andere woorden, de vicieuze cirkels waarin iemand hangen blijft bij burn out, waar herstel niet vanzelf komt, komen slechts bij uitzondering voor. Overigens is het goed bij extreme vermoeidheid ook lichamelijk onderzoek te laten verrichten. Verwaarloosde vormen van de ziekte van Pfeiffer komen regelmatig voor bij studenten.
Negatief zelfbeeld.
Ook een hardnekkig negatief zelfbeeld is het bijproduct van onderliggende identiteitsproblemen. Studenten die zichzelf maar niets vinden, voelen zich aanvankelijk machteloos tegenover een verschijnsel dat hen overkomt en waartegen ze geen verweer lijken te hebben. Ik ontdekte een zienswijze die hen weer macht geeft over dit verschijnsel. De oorzaak van het steeds maar denken of zeggen iets niet te kunnen, is vaak angst. Er wordt geanticipeerd op een ramp, op een klap die je verwacht van een ander te krijgen. Je denkt dat een ander zal gaan zeggen: ‘dat kun jij niet, wat doe je stom’. Om deze verwachte klap te vermijden, sla je de ander de wapens uit handen en zeg je zelf maar vast dat je stom bent en iets vast niet kunt. Het jezelf geven van een klap is minder pijnlijk dan het ontvangen van een klap van een ander. De angst wordt waarschijnlijk veroorzaakt doordat iemand in het verleden als kwetsbaar kind gekleineerd is, hetgeen uiterst pijnlijk was. Het is de herhaling van deze pijn die actief vermeden wordt door anticipatie. Het is een opluchting voor een student te zien dat hij een vrije wil heeft, en weer meester kan worden over eigen situaties.
Verslaving.
Gokken wordt door mij gezien als het oproepen van een sensationele prikkel om iets te voelen en zichzelf te kunnen beleven. Het is dus gebaseerd op een armoede in de eigen beleving die slecht ontwikkeld is. Kennelijk is iemand zo vervreemd van zichzelf geraakt, van de eigen energieke levensbron, dat er gezocht moet worden naar sterke prikkels. Wordt iemand weer bij het eigen voelen gebracht, waarbij lichaamstechnieken mijn voorkeur verdienen, dan verdwijnt de sensatielust van het gokken.
Eetverslaving: te veel eten wijst op het onvermogen tot adequate behoeftebevrediging. Te weinig eten, anorexia, kan gezien worden als het conflict tussen eigen autonomie en de behoefte aan steun. Wordt dit conflict door de hulpverlener gezien en aan een student duidelijk geworden, dan is dit een lichtend spoor in een vaak moeilijke behandeling.
Ernstige drank-
(uit: Leren leven en studeren. Info over boek)
Subwebsite louis sommeling.
Artikelen mogen gratis gedownload worden, maar dan wel graag
een link naar jouw website als je die hebt naar de mijne:
http://home.tiscali.nl/sommeling