Kroatié

Kroatië is een prettig vakantieland, ook voor wijnliefhebbers, . Dit lang gestrekte land heeft een kustlijn van maar liefst 1777 kilometer. Met daarvoor1185 eilanden. Een van die eilanden is Korcula. In het gelijknamige, op een heuvel gebouwde plaatsje zou in 1254 de ontdekkingsreiziger Marco Polo zijn geboren. Hij was niet de eerste om een lange tocht te maken – via de Zijderoute – naar Azië, maar wel om deze tot in detail te beschrijven.

In China ontdekte hij bijvoorbeeld het gebruik van steenkool, eeuwen voordat dit in Europa gebeurd. Aan Marco Polo (wiens geboortenaam Marko Pavlovic kan zijn geweest, zie sculptuur) wordt je in Korcula op diverse plaatsen herinnerd. Zoals via een 13e eeuws gotisch pand-met-toren dat zijn geboortehuis zou zijn geweest. En ook souvenirs dragen Marco Polo’s naam. Op het hoogste punt van Korcula staat de een kleine,15e eeuwse kathedraal met o.a. twee schilderijen van Tintoretto. Deels rond de stad en resten van wallen loopt een aardig wandelpad met diverse konobas ofwel terrasrestaurants. Even buiten het centrum vind je soms ook een kleine markt. En een van de leukste lokale musea werd gewijd aan iconen. Het contrast is groot met het zeer zuidelijke Cavtat, waar een juist mondaine sfeer heerst. Niet voor niets noemt dit het ‘Saint-Tropez van Kroatië’. Cavtat werd deels op een schiereiland gebouwd en je kunt er heerlijk flaneren. Een leuk adres langs de belangrijkste kade is Ankora, een terrascafé, tevens wijnbar, dat geleid wordt door de Nederlands sprekende Ivo Ivanis (volgde in Nederland ook de opleiding voor vinoloog). Als iemand je de weg kan wijzen naar de beste Kroatische producenten en hun wijnen is hij dat wel

Een bezoek aan de Dalmatische kust is natuurlijk niet compleet zonder te hebben genoten van Dubrovnik. Deze historische, in de 6e eeuw gestichte stad wordt beschermd door Middeleeuwse stadswallen plus twee forten en heeft een schilderachtig centrum met tal van monumentale gebouwen. Waaronder een paar paleizen, enkele kloosters, een in gotische stijl herbouwde kathedraal en Europa’s oudste apotheek. Bepaald bijzonder ook is de honderden meters lange Placa (Stradun), de brede hoofdstraat, waar je wandelt tussen statige panden en op gepolijste steenblokken. Een prima lunchadres is restaurant Nautika, dat een riant panoramaterras heeft even buiten de westelijke stadsentree. Men serveert er verse vis en zeefruit.

Naar schatting telt Kroatië zo’n 30.000 hectaren met druivenstokken. Enkele van de beste akkers zijn te vinden, na drie kwartier rijden vanuit Dubrovnik, op het schiereiland Peljesac. Via de smalle landtong die Pelejsac met het vasteland verbindt, passeren we niet alleen het pittoreske, door een imposante vestingmuur beschermde Middeleeuwse dorp Ston, maar ook oesterbedden. Die leveren fameuze, smaakrijke kleine oesters. Ook van langoustines, zeebaars, zeewolf en andere vissen kun je langs de kust volop genieten. Op het schiereiland – 90 kilometer lang, ongeveer 7 breed – is het landschap ruig en onbedorven, met veel kreupelhout en lage, grijze bergen. Alleen hier en daar zie je wat aanplant, van olijven en druiven vooral. Men teelt er voornamelijk blauwe rassen; de belangrijkste variëteit is plavac mali, letterlijk ‘blauwe kleine’. Als we een wijngaard inlopen, is te zien dat de plavac mali inderdaad kleine vruchten heeft.  Ook valt op dat binnen een en dezelfde tros de druifjes niet allemaal even ver ontwikkeld zijn. Sommige zien er volrijp uit (het is oogsttijd), andere krentachtig en dus overrijp. Onrijpe vruchtjes met enigszins groene schillen  komen eveneens voor.

Waar hebben dat vaker gezien? In… Californië, bij het druivenras zinfandel. Dit klopt ook, want plavac mali en zinfandel zijn aan elkaar verwant. De aanwezigheid van druiven die verschillende stadia van rijpheid bezitten, geeft de wijn zowel milde als frisse aspecten, terwijl de dikke schillen zorgen flink wat tannine. We gaan proeven. In het stille, hellende gehucht Ponikve is de wijnbouwer gevestigd die de traditionalist der traditionalisten kan worden genoemd: Frano Milos. Deze bottelde in 1989 zijn eerste wijn, en produceert inmiddels van ongeveer 10 hectare zo’n 50.000 flessen per jaar. Hij is wars van nieuwe technieken en weigert om kleine, modieuze rijpingsvaten te kopen. ‘Want Plavac heeft geen hout nodig, de wijn bezit al voldoende karakter van zichzelf.’ Frano lagert zijn vijf rode wijnen – allemaal van plavac mali – uitsluitend in grote, oude foeders. Deze opvoeding is alleen bedoeld om de wijnen via de poriën van het hout een klein beetje

in contact te laten komen met zuurstof, wat ze zachter doet smaken. De eenvoudigste Plavac verblijft tien maanden op fust, de topwijn achttien maanden. Uiteraard worden door Milos alleen natuurlijke, op de druiven aanwezige gisten gebruikt, en geen gekweekte. 

Het bijzonder van de eigen plavacgisten, zo weet de 51-jarige wijnmaker te vertellen, is dat ze de wijn op natuurlijke wijze beschermen tegen oxidatie. Daar komt de eerste rode wijn in het glas, de Plavac ‘P’. Het is een sappig, vlezig product met frisse elementen en vooral donkere, bijna mysterieuze aroma’s, als van  leer, drop en zelfs wat teer. Plus de nodige kruiden en specerijen. Concessies aan eigentijdse trends weigert Frano te doen; gul Nieuwe-Wereldfruit wordt door hem dus niet nagestreefd.  Dat blijkt eveneens bij de Stagnum, een wat duurdere Plavac met meer sap, meer vlees, meer concentratie en eenzelfde soort aroma’s. Waarbij moeten we deze wijnen nu drinken?  Het antwoord verrast ons niet: vooral bij gebakken en gegrild vlees van rund of schaap, en bij pittige kazen.

Een importeur die zich specialiseert in wijnen uit o.a. Kroatië, is Schermer Wijnkopers. Dit familiebedrijf voert een aantal zeer geslaagde,  kenmerkende wijnen van plavac mali. Enkele daarvan komen van bij kenners beroemde plavacwijngaarden op Peljesac, de zeer steile, terrasvormige, tot aan zee reikende Dingac, Postup Donja Banda en Postup Potomje.