NESTKASTVERSLAG  VAN DE WEZEPSE HEIDE      2005

 

Het gebied.

De Wezepse Heide is een gebied van ong. 225 ha en bestaat voor de helft uit Grove dennenbos van verschillende leeftijd met aan de randen opslag van berken. De andere helft bestaat uit 2 heide­velden met hier en daar een groepje eiken of grove den. De laatste  jaren is men bezig de dicht op elkaar staande grove dennen te dunnen zodat loofbomen meer kans krijgen. Ook de heide wordt regelmatig gemaaid.

 

Iets over de geschiedenis

De Wezepse heide is een waterwingebied en is al in 1860  door de gemeente Kampen gekocht van de gemeente Oldebroek om daar het drinkwater voor Kampen op te pompen. Zo rond 1995 werd de gemeente Kampen door de overheid gedwongen het gebied te verkopen aan een groot Nutsbedrijf.
Nu is het gebied in beheer bij Waterbedrijf VITENS.
Sinds die tijd wordt de heide begraasd door Schotse Hooglan­ders, is de Modelvliegclub verdwenen en hoeft men geen wandelkaart meer te kopen.

 

Omdat er  minder toezicht in het gebied is dan voorheen valt het op dat:

 -  er nu meer afval in het bos ligt dan vroeger…

-   veel hondenbezitters hun hond los laten lopen.

-   het steeds vaker voorkomt dat wandelaars buiten de paden lopen.

-   zelfs in het broedseizoen men dwars over de heide loopt.

 

Broedseizoen 2005

De resultaten van het broedseizoen 2004 waren door predatie van boommarter en/of hermelijn een stuk minder. Bij niet minder dan 54 nestkasten was er predatie of werd de kast door de activiteiten van boommarter/hermelijn verlaten. Door aanpassingen aan de nestkasten van de Gekraagde Roodstaart  was er bij deze soort in het broedseizoen 2005 geen predatie door de boommarter.

Nestkastenbestand:

Het nestkastenbestand is nagenoeg hetzelfde als vorig jaar. Nu hangen er 176 kasten/potten in diverse uitvoeringen. Er zijn 45 speciale kasten voor de Gekraagde Roodstaart. De meeste nestkasten voor deze soort zijn aangepast, en beschermd door de invliegopening van een verlengstuk te voorzien

Zie  foto 1.

  foto 1

Voor de Boomkruiper zijn er 13 bloempotten.  De  mezen kunnen  broeden in 104 PVC kasten met invliegopeningen van 24, 27 of 32 mm. Ook enkele mezenkasten zijn aangepast. ( Zie foto 2).  Er zijn speciale kasten voor de Kuifmees: 2 berkenstamkasten en 11 driehoekige kasten met kurk beplakt. (Foto 3)
Voor de Torenvalk is er 1 kast geplaatst. Vorig jaar (2004) was 78 % van de kasten bezet, en dit jaar (2005) 79 %.

                                                                                                                            

  Foto 2.      Mezenkast

 

 

 

Foto 3: Kuifmeeskast

 

 

Resultaten per soort:

 

Glanskopmees

Met deze soort gaat het heel goed. In 2004 2 paartjes en in 2005 een stijging naar 6. Het is een schitterende soort, en het zou mooi zijn als er nog meer broedparen bij kwamen. Er vlogen 32 jongen uit, een gemiddelde van 5,3 per kast.

 

Koolmees

Bij de koolmees zie je de laatste 4 jaar een op - en neergaande beweging. Waren er vorig jaar 48 paartjes nu weer een toename naar 54 paar. Bij een tiental kasten was er predatie, werd het nest verlaten of waren er maar 2 of 3 jongen. 
Eén kast kreeg inwoning van een wesp, en bij een 2e zocht een hommel woonruimte. 
Tweehonderdnegenenveertig jongen mochten uitvliegen uit 54 kasten, dat is gemiddeld 4,6 per kast.

 

Kuifmees

Dit jaar was er géén broedgeval van de kuifmees. Dat is jammer, want deze soort met z’n mooie kuifje broed toch al zo weinig in nestkasten.

 

Pimpelmees

Het aantal broedparen van 17 in 2004 ging weer omhoog naar 26 in 2005. Er waren géén 2e broedsels. 
Gemiddeld vlogen er per kast 6,4 jongen uit, dat was vorig jaar 7,9.

Zwarte mees

Ook een lichte vooruitgang bij deze soort: van 9 naar 13 broedparen.  In 2005 waren er twee 2e broedsels waarvan er één vroegtijdig werd verlaten. Per kast vlogen er gemiddeld 6,8 jongen uit, in 2004 was dat 6,3.

 

Bonte vliegenvanger

Ook dit jaar kwam het aantal broedparen van de Bonte Vliegenvanger boven de  40 broedparen, namelijk 41. Wetenschappelijk onderzoek aan Bonte Vliegenvangers zou uitwijzen dat door het vroege voorjaar het voedsel voor de jongen niet meer op het goede moment voorradig zou zijn…. Eerlijk gezegd merk ik daar weinig van. Wel beginnen de Bonte Vliegenvangers ongeveer 1 week eerder met broeden en de jongen vliegen  dus ook  eerder uit. Waar de Bonte vliegenvangerjongen wel last van hebben is: een hele week kou en regen. Door de kou en nattigheid gaan dan vele jongen dood. Maar gelukkig hebben we daar dit jaar weinig last van gehad. Gemiddeld vlogen er 4,8 jongen per kast uit, dat was vorig jaar 3,1.

Boomkruiper

Er zijn  geen broedgevallen van de Boomkruiper te melden.
In 2004 zijn op meerdere plaatsen bloempotten opgehangen maar met nog weinig resultaat. De bloempotten zijn wel gevoelig voor predatie. De Grote Bonte Specht
kan door het sleufgat bij de eieren of jongen komen. Ook hiervoor zoeken we naar een oplossing.

 

Gekraagde Roodstaart

Eind maart/ begin april vorig jaar (2004) hadden we de meeste kasten voor deze soort afgesloten. Om ze in de laatste week van april weer open te maken. Dit om de mezen geen kans te geven de nestkast al vroeg te gaan bezetten. Omdat ik in 2005 op 1 april al de 1e man Gekraagde Roodstaart bij een nestkast zag zitten is afsluiting van de kasten niet zinvol meer. Ook in april/mei 2005  waren op veel plaatsen weer  Gekraagde Roodstaarten aanwezig. Maar niet elk zingend  mannetje krijgt automatisch een vrouwtje. Een 6-tal nestkasten werd bezet door de Gekraagde Roodstaarten. Jammer genoeg gingen drie legsels verloren. Eén door predatie, één door nestkastconcurrentie en één werd verlaten. (Reden onbekend.) Uit de resterende drie vlogen 17 jongen uit.

Plannen voor het nieuwe broedseizoen 2006:    

 

Omdat de bloempotten niet meer in trek zijn bij de Boomkruiper ben ik van plan speciale nestkasten voor deze soort te gaan maken. Ook is het nodig beschermplaatjes te maken op de driehoekige kasten voor de Kuifmees omdat de spechten regelmatig het invlieggat vergroten en daarna de nestkast leeghalen.

 

Aantal broedparen in:

2005 2004 2003

2002

2001 2000 1999 1998
 
GLANSKOPMEES 6 2 3 3 1 2 1 1
KOOLMEES 55 48 55 38 48 41 45 40
KUIFMEES 0 1 0 1 0 0 1 1
PIMPELMEES 26 17 23 23 30 23 19 12
ZWARTE MEES 13 9 13 16 4 11 9 5
BONTE VLIEGENVANGER 41 52 41 40 36 43 40 39
BOOMKRUIPER 0 0 1 1 3 2 3 1
GEKRAAGDE ROODSTAART 6 8 7 4 10 7 4 1

 

Aantal uitgevlogen jongen in:

2005 2004 2003

2002

2001 2000 1999 1998
GLANSKOPMEES 32 11 21 10 13 8 8 8
KOOLMEES 249 178 349 219 245 196 311 285
KUIFMEES 0 7 0 6 0 0 6 5
PIMPELMEES 167 98 183 165 223 162 158 96
ZWARTE MEES 89 57 95 105 25 117 71 45
BONTE VLIEGENVANGER 197 162 171 190 167 225 179 189
BOOMKRUIPER 0 0 4 3 10 10 6 2
GEKRAAGDE ROODSTAART 17 27 21 24 44 4 18 3

Totaal:

751 540 844 722 727 757 772 632

 

Dit jaar hadden we gelukkig geen last van marters, en zijn er  weer veel jonge vogels uitgevlogen.
Waterbedrijf Vitens wil ik bedanken voor de werkvergunning om dit  mooie en nuttige nestkastenwerk  in het Waterwingebied te mogen doen. Ook bedank ik de medewerkers van Vitens voor de prettige samenwerking.  
Als er vragen zijn of opmerkingen over dit nestkastverslag dan kunt u terecht  bij het onderstaande adres.

 

Roel Kreeft

Hegenbos 9

8091 EJ Wezep

tel. 0383761711

e-mail: r.kreeft@hetnet.nl