Nestkastverslag Belmonte Arboretum Wageningen 2005

Inleiding

Dit is het 9e verslag van het nestkastenproject in het Belmonte Arboretum.

In het Belmonte Arboretum hebben zich de laatste decennia verschillende mensen bezig gehouden met het ophangen en controleren van nestkasten. De diversiteit aan vogelsoorten was tot 1982 heel redelijk. Uit het verslag van dat jaar bleek dat de volgende vogelsoorten de nestkasten bezetten:koolmees, pimpelmees,spreeuw,bonte vliegenvanger, gekraagde roodstaart, roodborst, boomkruiper en boomklever. Mogelijk heeft men in 1983 een onderzoek naar de vogelbevolking willen doen door het weghalen van (veel) nestkasten. Niet alle kasten zijn toen verwijderd. De laatste jaren is er door niemand meer naar de nog resterende nestkasten omgekeken. Tijdens meerdere bezoeken in het voorjaar van 1997 bleek dat de diversiteit aan vogelsoorten (m.n. de holenbroeders) in vergelijking met 1982 enorm was afgenomen. Zo observeerde ik slechts 1 paartje bonte vliegenvangers, dat overigens niet tot broeden kwam in het park.

Gekraagde roodstaarten lieten zich dat voorjaar helemaal niet meer zien .In 1997 startte ik opnieuw een nestkastenproject met vooral als doel de verdwenen vogelsoorten weer terug te krijgen. Dit gebeurt o.m. door het ophangen van verschillende typen nestkasten, zodat er voor de vele soorten (half)holenbroeders weer meer broedgelegenheid zal zijn.

Het gebied

Het Belmonte Arboretum kenmerkt zich door de hoge ligging op de Wageningse Berg. Het is voornamelijk een parklandschap, met daarin nog wat oude bosperceeltjes. Het park grenst aan de noordzijde aan de Gen. Foulkesweg , aan de oostzijde aan de verharde weg naar het conferentieoord "De Wageningse Berg", aan de zuidzijde aan de berghelling, grenzend aan de uiterwaarden en aan de westzijde aan de Oude Holleweg.

De nestkasten

Hier volgt een overzicht van de aantallen en de typen nestkasten waar de vogels dit jaar over beschikten:

koolmeeskast ( Wagenings model ) 19

koolmeeskast ( model dr. Otto Henze ) 20

boomkruiperkast 2

nissenkast ( model dr. Otto Henze ) 11

kleine mezenkast ( model dr. Otto Henze ) 3

spreeuwenkast 4

holenduifkast 2

spechtenkast 1

In het totaal zijn er dus 62 nestkasten. Ook aan de hommels wordt gedacht: voor hen hangt er een nestkast met een kleine vliegopening, gevuld met steenwol. Inmiddels hangt er nu een tweede hommelkast.

De controles

De controles vonden dit jaar plaats op 23 april, 5 mei, 14 mei, 21 mei, 2 juni en 11 juni. Alleen de vogelsoort en het verloop van het broedproces zijn genoteerd. Kwantitatieve gegevens, zoals het aantal eieren, datum eerste ei en het aantal uitgevlogen jongen zijn niet bepaald.

In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de resultaten van de broedgevallen in 2004 in nestkasten in het Belmonte Arboretum. Tweede broedgevallen in kasten die reeds bezet zijn geweest, zijn daarin niet berekend.

 

 

KM

PM

BKL

BVL

RDB

 HLD

SPR

WIN

Totaal aantal

 24 11 6 1 3 1 2 1

Aantal met succes

 21 11 6 1 2 1 2 1
   

Aantal zonder succes

 2 0 1 0 1 0 0 0
   
   

Succespercentage

(deel of alle jongen uitgevlogen )

  

92%

 

100%

 

100%

 

100%

 

75%

 

100%

  

100%

 

100%

 

In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de bezetting naar vogelsoort uitgedrukt in percentages. Het betreft de eerste broedgevallen.

 

Vogelsoort

 

1997

 

1998

 

1999

   

  2000

  

2001

  

2002

  

2003

  

2004

  

2005

1. Koolmees

71,4

63,3

61,5

 46,3  50,0 54,8  68,6  54,5 49,0

2. Pimpelmees

14,4

16,7

12,8

 29,3  20,5  11,9  17,6 22,7 22,4

3. Zwarte mees

-

-

-

 -  -  -  - - -

4. Kuifmees

-

-

-

 -  -  -  - - -

5. Glanskopmees

-

-

-

 -  -  -  - - -

6. Bonte vliegenv.

-

13,3

7,7

 7,3  4,5  4,8  2,0  4,5 2,0

7. Gekraagde roodstaart

-

-

-

 -  -  -  - - -

8. Boomklever

14,4

3,3

10,2

 7,3  11,4  14,3  5,9 9,1 12,2

9. Boomkruiper

-

3,3

2,6

 -  2,3  -  - - -

10.Spreeuw

-

-

-

 -  -  2,4  - 2,3 4,1

11.Roodborst

-

-

2,6

 4,9  6,8  7,1  3,9 4,5 6,1

12.Ringmus

-

-

-

 -  -  -  - - -

13. Holenduif

-

-

2,6

 2,4  4,5  4,8  2,0 2,3 2,0

14. Grote bonte specht

-

-

-

 -  -  -  - - -
15.Bosuil - - - 2,4 - - - -
16 Winterkoning - - - - - - - - 2,0

 

.

 

100

 

100

 

100

  

100

  

100

  

100

  

100

  

100

  

100

 

Bezetting van de nestkasten

In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de nestkastbezetting.

 

Vogelsoort                             Aantal bewoonde nestkasten

1997

1998

1999

 2000 2001 2002 2003

2004

 2005

1. Koolmees

5

19

24

 19 22 23 35 24 24

2. Pimpelmees

1

5

5

 12 9 5 9 10 11

3. Zwarte mees

4. Kuifmees

5. Glanskopmees
6. Bonte vliegenvanger

4

 3 3 2 2 1 2 1

7. Gekraagde roodstaart

8. Boomklever

1

1

4

 3 5 6 3 4 6

9. Boomkruiper

1

1

 1

10.Spreeuw

 1 1 2

11.Roodborst

1

 2 3 3 2 2 3

12.Ringmus

13.Holenduif

1

 1 2 2 1 1 1

14.Grote bonte  specht
15.Bosuil 1
16 Winterkoning 1

 

Totaal bewoond

 

7

 

30

 

39

  

41

  

44

  

42

  

51

  

44

  

49

  

 

 

Totaal onbewoond

 

3

 

10

 

21

  

21

  

18

  

20

  

11

  

18

  

13

  

 

 

Totaal aantal kasten

 

10

 

40

 

60

  

62

  

62

  

62

  

62

  

62

  

62

  

 

 

Bezettings-percentage

 

70%

 

75%

 

65%

  

66%

  

71%

 

  

68%

  

82%

  

71%

  

79%

  

 

Conclusies

* Het aantal nestkasten dat bezet was in 2005 was 10 % hoger in vergelijking met 2004. 
Van de 62 nestkasten werden er dit jaar maar liefst 49 bezet door verschillende vogelsoorten.
Het broedseizoen was goed te noemen met een kleine toename van het aantal pimpelmezen, boomklevers, spreeuwen en roodborsten.
* Het aantal geslaagde broedsels was net als vorig jaar hoog.
* De bonte vliegenvangers weten zich nog maar net te handhaven in het Arboretum. 
Slechts één paartje maakte gebruik van een nestkast.
* De pimpelmezen doen het nog steeds goed. Het aantal paartjes steeg van 10 naar 11. 
De drie speciale kasten ( model dr. Otto Henze ) waren allemaal door pimpelmezen bezet.
*  De boomkruipers lieten zich dit jaar niet in de nestkasten zien.
* Het aantal boomklevers ging verder omhoog. Zij gingen van 4 naar 6 paartjes. Een mooi resultaat !
* Het aantal roodborsten in de nestkasten was 3. Helaas mislukte één broedsel.
* De koolmezen stabiliseerden op 24 paar.
* De holenduif maakte gebruik van één van de twee nestkasten.
* De spreeuw liet zich dit jaar in twee nestkasten zien.
*  Een nieuwe nestkastbewoner dit jaar: een paartje winterkoninkjes had nestkast 34 uitgekozen. De kast is in het broedseizoen niet meer gecontroleerd. maar gezien de grote hoeveelheid huidschilfers in het verlaten nest later, moeten er wel jongen zijn uitgevlogen.

 

J.H Roelofs

Schadijk 59

3905 XB Veenendaal

Tel: ( 0318 ) - 555441

Wie meer wil weten over de Vogelwerkgroep Wageningen e.o, kan terecht op hun eigen website:
( www.knnv.nl/wageningen/vwg/vwgwag.html )