De bonobo, de onbekendste onder de mensapen. Mensapen, dat zijn die apen die ons zo na staan omdat we zoveel van onszelf in deze dieren herkennen. Behorend tot dezelfde familie, mens en mensaap, beiden primaten. Hun erfelijk materiaal dat zoveel op elkaar lijkt. De bonobo blijkt dan van alle mensapen het meest op de mens te lijken; bijna 99% gelijkenis. Niet vreemd dus dat je denkt bij het zien van een bonobo: het lijken wel echte mensen.
Fascinerend zijn ze, het geluid dat ze maken, het spel dat ze spelen,
de gezichten die ze opzetten, hun zin in communicatie, hun uitdagende en
open sexuele gedrag.
Het is pas in 1929 dat de bonobo als soort wordt onderscheiden en
herkent. Voorheen werden ze gekwalificeerd als dwergchimpansees.
Familie zijn ze zeker de chimps en deze bonobo's, maar wie eenmaal de
verschillen ziet kan zich niet voorstellen dat het zolang heeft moeten
duren eer ze wetenschappelijk ook als aparte soort werden onderscheiden.
In bouw, de bonobo is slanker dan een chimp, in gelaatskleur maar vooral
in gedrag en geluid is het onderscheid duidelijk.
'Make love, not war', dat is het motto van de sociale structuur van deze primaten. Dit heeft alles te maken met het feit dat sex de rol heeft binnen de gemeenschap van bonobo's om agressieremmend te werken en om sociale bindingen te bevestigen. Daar waar agressie drijgt, bijv. bij het verdelen van voedsel, wordt d.m.v. sex deze agressie onderdrukt. En sex wordt bedreven op alle denkbare manieren en in alle denkbare partnercombinaties. Wat de bonobo's onderscheidt van alle andere dieren is dat zij ook 'more hominum' copuleren, d.w.z. face to face ofwel de z.g. missionarissenstand, zo genoemd omdat altijd werd aangenomen dat deze stand mensen onderscheidde van de dieren en daarom gelijk stond aan het hebben van beschaving en derhalve door de missie aan de 'wilden' werd onderwezen.
Bij de bonobo's is de vrouw het centrale dier. De positie van de man hangt toch vooral af van de positie die zijn moeder inneemt waarbij de vrouwelijke rangorde eerder gebaseerd is op leeftijd dan op fysiek overwicht. Het is niet voor niets dat de bonobo's door de feministische beweging gezien worden als het bewijs van het gelijk voor de stelling dat mannelijke dominantie leidt tot agressie en oorlog. Alhoewel agressie zeker voorkomt onder de bonobo's zijn ze toch met name opvallend vredelievend en verdraagzaam. Men zou kunnen spreken van een egalitaire samenleving waar de vrouwen toch de boventoon voeren.
Over de vraag waarom de bonobo's zulk een voor de dierenwereld unieke sociale structuur konden ontwikkelen zijn diverse speculatieve theorieen opgezet. Het meest voor de hand ligt de ruime beschikbaarheid van voedsel in hun habitat.
Het woongebied is het deel dat zuidelijk ligt van de Zaire rivier in Zaire. Hun habitat komt, ondanks de moeilijke toegankelijkheid, toch steeds verder onder druk te staan. Ook worden ze tegenwoordig door de lokale bevolking gejaagd. Geschat wordt dat er nog tussen de 10 en 20 duizend bonobo's in Zaire leven.
bron: de meeste informatie die ik heb verzameld komt uit het fantastische boek van Frans de Waal: Bonobo, de vergeten aap.