Geschiedenis verbonden aan
speurwerk naar de voorouders VERVAT.
Toen
de vierde dochter van Koningin Juliana en Prins Bernhard geboren werd kregen
wij in dat jaar op school een schrift cadeau met de feestelijke titel
"Wees Welkom, Welkom Prinses",dit ter ere van de jongste telg van
Oranje in 1947, zij werd toen nog Marijke genoemd, tot zij zelf haar doopnamen
welluidender vond en werd het wederom Maria Christina.
"Bewaar
dit schrift" zei de geschiedenisleraar en tevens hoofd van deze MULO
school. Weten jullie wat interessant is: "Vraag aan je familie,
grootouders, ouders, etc. wat zij zich herinneren van hun ouders." Schrijf
de uitkomsten van geboorten, huwelijk , overlijden en waar dit allemaal plaats
vond op. Maak een stambooom dus. En zo is het begonnen.Verloren en verslaafd
met vlagen , want een hobby blijft een hobby en er moest ook nog gewerkt
worden. Maar houdt dit eens op? Ben je er een keer klaar mee, is het werk dan
af. Nee eigenlijk nooit.
Want nieuwsgierig als je wordt bij iedere vondst,
probeer je steeds meer inzicht te krijgen in het verleden te krijgen ,door niet
alleen in de burgerlijke en kerkelijke archieven te zoeken, maar die voorouders
een gezicht te geven en te zoeken naar oude contracten in notariële archieven .
Wanneer voorouders meermalen trouwden , omdat er en periode was dat veel
vrouwen in het kraambed bleven, werden er boedels beschreven om de kinderen uit
dat huwelijk op juiste wijze hun rechten te vrijwaren. Ook in rechterlijke
archieven kan dit nieuwe inzichten op verloren voorouders opleveren.
Niet alleen de beroepen zijn interessant te weten ,
maar ook kan het belangrijk zijn te weten, waaraan zij zijn overleden. Hadden
zij bezittingen en waaraan en wat was de reden of oorzaak dat dit is
vermeerderd of verdwenen.
Crayon tekeningen, foto’s, publicaties,
boeken,beoordelingen door vak-inspecteurs,schreven zij zelf leerboeken in de
familie of gaven zij leiding aan of namen deel aan etc. etc.
Voor diegene die lering willen of kunnen trekken uit
het verleden , waar de geschiedenis ons bij kan helpen is een oase van kennis
opgeslagen in de archieven. Die tot nu toe onbekende kennis brengt hen meer en
meer tot een hernieuwd en verdiend leven.
Van familie van mijn vrouw kreeg ik via Australie uit
een tweede bijvoegsel tot de Provinciale Groninger Courant van Woensdag 10
april 1889 ,No 85 een uittreksel en begint een artikel over een oudstrijder van
1830 die is overleden., maar komt dan daarna op iemand anders die hij kent en
"Hij werd geboren in A.D. 1792- in den tijd dat Willem V stadhouder was ,
korte tijd voor de Fransche republiek met zijn ideen in ons land voeding
kreeg.." Dan komt het hele verhaal van deze soldaat die in 1810 liep met
200 andere "Nederlandsche jongelingen" van Assen naar Kortrijk via
Lille(Rijssel) -Lens, Arras(Atrecht)-Doulens(Douwlens) naar Amiens (Amijens) en
nog veel "vedder" (zoals men schreef)” in hondert vier en twintig
uuren” naar Cherbourg.(Schipborg)
Van grootvader van moederskant hoorde ik dat zijn
grootvader, onderwijzer der jeugd , meeging in de tiendaagse veldtocht,
toen België zich van Nederland afscheidde,en hij daardoor recht op promotie
verwierf. Hij werd hoofd der school in Rhenoy daarna ,met de toenmalige vele
nevenfuncties( want echte onderwijzers der jeugd toen, behoorden tot de notabelen
van ieder zich respecterende plaats. Een straat draagt nu nog zijn naam aldaar.
Verwacht geen hoogvliegers of een verborgen schat ,
maar al deze mensen bepaalden Uw of mijn karakter en goede en ook de minder
goede eigenschappen die aan ons echte mens zijn kleven.
De familie is nooit groot geweest. Er van uitgaande
dat in de tijd van Napoleon(1800) er slechts 5 miljoen nederlanders woonden in
de verenigde Nederlanden(Belgie en Nederland van nu)d.w.z. 2,1 miljoen in
Nederland en 2,9 miljoen in België.)
Er in 1914 ca 6,3 miljoen waren in 1940 ca 9 miljoen
en 1947 ten tijde van de eerst volkstelling na Wereldoorlog II 9,5 miljoen en
nu(2005) haast 16,7 miljoen in Nederland alleen . Dan zou het toch eenvoudig
moeten zijn de hele familie onder een noemer te brengen. Maar niets is minder
waar. Toch geeft het een enorme voldoening wanneer na lang zoeken een voorvader
, bewezen tevoorschijn komt. Dan is er weer een een tipje van de sluier
opgelicht en de geschiedenis dichter
bijgekomen.
Een stamboom en een kwartierstaat is een onderzoek
dat qua namen steeds groter wordt . Dit is omgekeerd evenredig met het aantal
inwoners van Nederland,als we terugwerken in de tijd.
In 1947 leefden er 227 mensen onder de achternaam VERVAT
- In het jaar 1700 zijn er vier stammen gevonden die al jaren niet bij elkaar
te brengen zijn. Ene Lucas, ene Cornelis, ene Martinus en een Maerten
(Marrijn),wat een vereenvoudiging van de voornaam Martinus is.
(Denk maar aan de Martinus Kerk ,Maartens kerk of Martini Kerk ) En dat bij zo weinig inwoners, dat kan toch niet waar zijn dat deze mensen, met wensen zoals U en ik allemaal administratief verdwenen zijn. Onbekend als een onbekende soldaat. Dit was nog ca 175 jaar na de gevolgen van de kerkhervorming, dat in die periode veel verbrand of bij de beeldenstorm zoals we leren verloren ging dat is duidelijk, maar daarvoor.! Zelfs in de patroniemen zit een lijn. Of leefden er toen ook mensen illegaal en werden niet of lieten zij zich uit armoe of omwille van hun geloof niet registreren. Van een Belgische vorser hoorde ik dat ca 1400 daar een Vervat moet zijn geweest maar dat gat was me te groot, ja nog groter dan dat we nu weten vanaf het heden. Dat zoeken we later eens op .
Om een idee te geven in welke tijd onze voorouders
leefden is ook de algemene geschiedenis en de vaderlandse geschiedenis een
samengaan van gebeurtenissen die ook onze voorouders bezig hielden. Een spiegel
des tijds , een les uit het verleden waar jammer genoeg steeds weer hetzelfde
wiel wordt uitgevonden en dan……… door schade en schande groot geworden ,vallen
die nazaten weer in dezelfde fouten, daarom leg ik de nadruk zo op de Europese
Unie. Want dat is , ook al gaat het moeizaam, de sleutel naar een beter en
oorlogen vrij Europa en laten we hopen dat deze rimpeling in de vijver van de
wereldvijver steeds meer mensen tot dezelfde slotsom doet komen.
In de Martini kerk van Bolsward waar ik als
President Kerkvoogd een werkzaam aandeel in heb gehad qua fund-raising voor de
laatste retauratie, vonden we een navolgend geschrift uit die tijd dat het
orgel ca 1780 gebouwd werd, en ook deze mensen maakten ons duidelijk in welke
tijd zij leefden .
De Heer Jelle Grunstra ,
toenmalig (1976) President Kerkvoogd
,verhaalde als volgt:
De opdracht voor de bouw van het
nieuwe orgel werd aan Hinsz gegeven. Toen er in 1976 aan de achterkant van het
soffiet onder het rugwerk een stuk gips losliet ontdekte men daarachter een
ruimte waarin zich een brief bevond. Deze brief werd er in 1781 opgeborgen en
bevat enige bijzonderheden over onder andere de bouw van het orgel.
Ik laat hierbij de volledige tekst
van de brief volgen:
"In ‘t Jaar 1780, den 9 May, is door Zwijntje
Kesler, vier Jaaren oud, de eerste pijp gezet in dit orgel, onder opzigt van
haar Oom, den Burgemeester Nicolaus Elgersma.
Wat was de tekst van het manuscript wat men vond ?
"int Jahr onses
Heeren Jesu Christi 1781
onder Regerung Keizers Joseph de 2de
van het Romische Ryck onder Regierung Catherina de 2de Russische
Keyzerinne
onder Lodewyck de XVI Koning van Vrankryck - Karel
de 3de Koning van Spanien en Georg de 3de Koning van
Engeland
Maria Francisca Isabella Koninginne van Portugal,
Gustavus Koning van Sweden , Cristian de VII Koning van Dennemarch, Stanislau 2de
in Poolen , Koning Karel Emanuel de 3de Koning in Sardinien ,
Frederick 3de Koning van Pruissien onder Pius Paus van Romen Willem
5de prins van Oranje is t deeze Orgel in de Bolswarder Kerck Klaar
worden, en is t dat de Boergemeester Niclas Elgersma gestigt, en per testament
12000 gulden vermackt, en nog 1000 op intresse tot onderhouden jahrlyck gelegt,
de wercklieden sijn t gewest Jan Noteboom staats arhitec en timmerman tot
Luwarden, die Orgelmaker is t gewest I-Ieyns een Hamborger, de belden hatt
gemackt Hermanus Berkenbyl beldhouwer van Luwarden, hed gipswerck hatt gemackt
Adolph Schaack van Bonn by Keulen gebortig 4 jaar na opbouen van de Harlinger
Kerck en 2 jaar na de bouing der Belkommer Kerek in dezen hadden, namentlyck 2
jaar de voren is eene grote sterfte in Vriesland gewest en hatt Harlingen am
meesten verlohren, en 1780 ist wederom ene grote sterfte gewest en hatt
Bolswerd het meeste verlohren, het gelt vor de Tood Kisten ist in hetjaar 79 in
Bolswert gewest 1100 gulden, en in geene Dd ist het getal so hog gewest, maar
anno 1780 ist Deeze zomma 1800 geloopen. het ist ock een sware Orlog enstanden
tussen de Americanen de Tegen de Koning van Engeland Rebeleren, wegens de sware
impostensche Engeland van hen geyst, de Americanen werden van de 2 Koningen van
Vranckryck en Spanien ondersteunt en geholpen so well te Land als der Zee, alle
andere Zeemogenheden syn in Waapenen om haer Kopvardy scepen Tegens de Rovery
der Englische Dieven te handhaven, de nakomelingen sollen beeter Raport Konnen
darvangeven, als wy, jy, de dat lest sall ock well seggen, de dat gesreven die
doen de Tanden nit meer sier, maar ick gestorven synde antworde U. Lieden: left
goodvrugtig in het leven, so sollen U. de Tanden, gestorven synde nit sier
Doen, dan als godt my na syn geregtighed gevonnist, so ben ick in de Hell, waar
ist heulen en Knarsing der Tanden, en dan doen my de Tanden nog seer, hatt de
Barmhardige godt, met my Barmhardigheid so been ick syn Kind en Erve des Hemels, welck U. oct
wensche.
Amen =
(het zei zo)
wat wilde ik nu, na deze brief van
1781, graag weten:
We hebben
nu 4 stammen VERVAT in beeld en daar heel wat gegevens over. We lopen omstreeks 1700 vast bij alle vier
de takken . De friese tak komt van
oorsprong uit de Utrechtse provincie. Alwaar een Arie Vervat geboren in Stekelenburg in 1830 om economische redenen
naar Friesland verhuisde. Uit de tak van
Cornelis Vervat om precies te zijn. Hier is Atje Keulen Deelstra een
afstammeling van. Haar moeder was een Vervat gehuwd met een boer die Deelstra
heette.
Wie
kan mij iets meer vertellen over:
Van: A. Maerten Vervat (Soldaet) uit Schoonhoven , komend van
Zutphen volgens zijn zeggen en trouwt in Schoonhoven, 29-02-1744 met Marchje Kleyn (J)jonge (D)dochter van Aart Govertsz Kleyn gehuwd in Schoonhoven 15-08-1710 met Maria
van Putten
Van: B.
Lucas Vervat uit Overlangbroek gehuwd 17-05-1744 met Lysbeth
Theunisse in Eck en Wiel
Van C.
Cornelis Vervat
gehuwd 01-01-1738 (?) met Elisabeth
van Cooten in
Overlangbroek.
en van: D. Marinus Vervat uit Breda
,geboren ca. 1690 en overleden na 26 mei
1752 gehuwd met Johanna Lucqs te Breda
deze vier stammen eindigen allen “ongeveer” in dezelfde periode van 30 jaar rond 1700 als we van de vermoedelijke geboorte uitgaan. Theoretiserend zou Marinus uit Breda de vader kunnen zijn van de andere drie. Die van Breda zijn Rooms Katholiek maar er zijn van Maerten Vervat ook kinderen gevonden die gedoopt zijn in de onmiddelijke omgeving van Schoonhoven (in Kabauw) die ook RK gedoopt zijn en de anderen Gereformeerd.
Daarom, heeft iemand informatie over de ouders van deze vier Vervat(ten) of meer aanvullende informatie over bovengenoemde personen, houden wij ons aanbevolen.
In stam A.
Schoonhoven splitst zich met Jan Vervat die van Schoonhoven naar
Kralingen verhuisd, daar tuinder wordt
en hier stammen veel Vervatten die in
Rotterdam wonen vanaf.
M.N.O.
Vervat ( de Zand en grindhandel enz.) -
de Vervat ,van het Carravan bedrijf , een Dirk Vervat die nu arts is in Kralingen
enz . enz. De Vervat die land aankocht in de haven van Vlissingen voor
een overslag bedrijf.
Uit de
stam van Lucas (stam B) komt Gerrit Vervat geboren in 1944
van Veenendaal uit voort. Hij heeft het overgrote deel van wat we nu
weten uit - en opgezocht en waar het heel nuttig
was om mee samen te werken in “familieverband”.
In de
stam D , van Breda zit een David Vervat gehuwd in 1943 die Hartchirurg
(Cardioloog) en later directeur was van het Sophia Ziekenhuis in Rotterdam , ik
heb geen kennis met hem gemaakt ,maar
van mensen die met hem samengewerkt hebben moet het een zeer aimabel mens
geweest zijn.
Ook was
er een Frans Frederik Vervat(Luitenant Kolonel van het K.N.I.L.) uit
bovengenoemde stam die een familiewapen
verkreeg - omschreven in het handboek van Wapenkunde Van J.B. Rietstap deel III
blz 17 t/m 20
In Voce Vervate
Ik doe
een beroep op U.
Als ik
tijd van leven heb zou ik met U een familie bestuur,en daarna een familie vereeniging willen oprichten, om met elkaar dat vast te
leggen wat nog voor ons ligt of beter gezegd
ook wat achter ons ligt. Het zal voor diegene die na ons komen een waardevolle
aanvulling kunnen zijn en een vast gegeven worden waar ze op kunnen voortbouwen
en tevens een belangrijk naslagwerk kunnen zijn (dat familieboek VERVAT )
binnen deze familie vereeniging.
Wie heeft al eens een onderzoek gedaan, wie kan zijn gegevens aanvullen of inpassen in deze stam. Laten we, kleine familie als we zijn,die familie vereniging beginnen, en dat vastleggen wat we met elkaar gevonden hebben dan maakt een klein onderzoek van afstamming een GROOT onderzoek en komen we met elkaar tot iets. Samen staan we sterk, laten we samen werken en samen hieraan gaan werken.
Bijgewerkt :
P. Vervat Bolsward
13-02-2005.