10 Stijladviezen

1. Schrijf eenvoudig

Eenvoudige woorden in eenvoudige zinnen bereiken meer lezers dan een te lange ingewikkelde zin met moeilijke woorden. Het doel van wat voor tekst dan ook is de aandacht van de lezer vast te houden.

Daarom: wissel lange zinnen af met korte zinnen. Zinnen worden vaak te lang door het toevoegen van bijzinnen. Een vuistregel is dat een zin maximaal één bijzin mag bevatten.

2. Schrijf in de tegenwoordige tijd

Om de lezer betrokken te houden bij je verhaal is het verstandig in de tegenwoordige tijd te schrijven. De verleden tijd schept afstand.

3. Schrijf in de actieve vorm

Gebruik zo weinig mogelijk passieve constructies (de lijdende vorm). Dit is een taalvorm die de handeling vertraagt.

Vermijd ook overmatig gebruik van woorden als ‘hebben’ en ‘zijn’. Ze worden vaak gebruikt samen met ‘worden’ en leiden dus tot de lijdende vorm. Je herkent de lijdende vorm vaak in lange ingewikkelde zinnen, omdat deze werkwoorden het toestaan het hele onderwerp in één zin te behandelen.

4. Gebruik actieve werkwoorden

5.Vermijd (dubbele) ontkenningen

Dubbele ontkenningen maken zinnen nodeloos lang en ingewikkeld. Doordat de ene ontkenning de andere opheft dwing je de lezer tot een extra inspanning. Omdat die nodeloos is, kun je haar beter vermijden. Dubbele ontkenningen verdwijnen simpel door de beide ontkenningen tegen elkaar weg te strepen: niet-onbelangrijk = belangrijk.

6.Vermijd de tangconstructie

De tangconstructie is een zinsbouw waarbij delen van de zin die bij elkaar horen, ver van elkaar verwijderd staan.

7.Vermijd een te lange aanloop

8.Gebruik geen 'gezwollen' taal

Ouderwetse taal - stadhuistaal, ambtenarentaal, formulierentaal - die vaak gekenmerkt wordt door pompeuze woorden en zinloze uitdrukkingen, komt bombastisch over:

zulks = dat

reeds = al

9.Gebruik zo min mogelijk lange woorden

Lange woorden zijn vaak samenstellingen. Dat betekent dat je ze doorgaans gemakkelijk kunt opsplitsen

Nodeloos lang zijn ook de zgn. voorzetsel-uitdrukkingen. Dat zijn ambtelijke formuleringen met onnodig veel woorden, die bij veel wetenschappers zeer populair zijn. Ze zijn meestal gemakkelijk te vervangen.

desalniettemin	= toch
dienovereenkomstig	= net zo
in de trant van	= als
in geen geval	= nooit
met als resultaat dat	= zodat

10. Gebruik zo min mogelijk jargon

Vakjargon of vaktaal is een bron van ergernis voor lezers. Voor wetenschappers onderling is vaktaal vaak functioneel; ze begrijpen onmiddellijk en exact wat een vakgenoot bedoelt. In artikelen voor niet-vakgenoten moet je vaktaal echter vermijden.